← All works

Digest14

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 709 sections

1. 301

   Dig. 14.3.11.2

2. 302

   Ulpianus 28 ad ed.

3. 303

   De quo palam proscriptum fuerit, ne cum eo contrahatur, is praepositi loco non habetur: non enim permittendum erit cum institore contrahere, sed si quis nolit contrahi, prohibeat: ceterum qui praeposuit tenebitur ipsa praepositione.

4. 304

   Dig. 14.3.11.3

5. 305

   Ulpianus 28 ad ed.

6. 306

   Proscribere palam sic accipimus claris litteris, unde de plano recte legi possit, ante tabernam scilicet vel ante eum locum in quo negotiatio exercetur, non in loco remoto, sed in evidenti. litteris utrum graecis an latinis? puto secundum loci condicionem, ne quis causari possit ignorantiam litterarum. certe si quis dicat ignorasse se litteras vel non observasse quod propositum erat, cum multi legerent cumque palam esset propositum, non audietur.

7. 307

   Dig. 14.3.11.4

8. 308

   Ulpianus 28 ad ed.

9. 309

   Proscriptum autem perpetuo esse oportet: ceterum si per id temporis, quo propositum non erat, vel obscurata proscriptione contractum sit, institoria locum habebit. proinde si dominus quidem mercis proscripsisset, alius autem sustulit aut vetustate vel pluvia vel quo simili contingit, ne proscriptum esset vel non pareret, dicendum eum qui praeposuit teneri. sed si ipse institor decipiendi mei causa detraxit, dolus ipsius praeponenti nocere debet, nisi particeps doli fuerit qui contraxit.

10. 310

    Dig. 14.3.11.5

11. 311

    Ulpianus 28 ad ed.

12. 312

    Condicio autem praepositionis servanda est: quid enim si certa lege vel interventu cuiusdam personae vel sub pignore voluit cum eo contrahi vel ad certam rem? aequissimum erit id servari, in quo praepositus est. item si plures habuit institores, vel cum omnibus simul contrahi voluit vel cum uno solo. sed et si denuntiavit cui, ne cum eo contraheret, non debet institoria teneri: nam et certam personam possumus prohibere contrahere vel certum genus hominum vel negotiatorum, vel certis hominibus permittere. sed si alias cum alio contrahi vetuit continua variatione, danda est omnibus adversus eum actio: neque enim decipi debent contrahentes.

13. 313

    Dig. 14.3.11.6

14. 314

    Ulpianus 28 ad ed.

15. 315

    Sed si in totum prohibuit cum eo contrahi, praepositi loco non habetur, cum magis hic custodis sit loco quam institoris: ergo nec vendere mercem hic poterit nec modicum quid ex taberna.

16. 316

    Dig. 14.3.11.7

17. 317

    Ulpianus 28 ad ed.

18. 318

    Si institoria recte actum est, tributoria ipso iure locum non habet: neque enim potest habere locum tributoria in merce dominica. quod si non fuit institor dominicae mercis, tributoria superest actio.

19. 319

    Dig. 14.3.11.8

20. 320

    Ulpianus 28 ad ed.

21. 321

    Si a servo tuo operas vicarii eius conduxero et eum merci meae institorem fecero isque tibi mercem vendiderit, emptio est: nam cum dominus a servo emit, est emptio, licet non sit dominus obligatus, usque adeo, ut etiam pro emptore et possidere et usucapere dominus possit:

22. 322

    Dig. 14.3.12

23. 323

    Iulianus 11 Dig.

24. 324

    Et ideo utilis institoria actio adversus me tibi competet, mihi vero adversus te vel de peculio dispensatoris, si ex conducto agere velim, vel de peculio vicarii, quod ei mercem vendendam mandaverim: pretiumque, quo emisti, in rem tuam versum videri poterit eo, quod debitor servi tui factus esses.

25. 325

    Dig. 14.3.13pr.

26. 326

    Ulpianus 28 ad ed.

27. 327

    Habebat quis servum merci oleariae praepositum arelatae, eundem et mutuis pecuniis accipiendis: acceperat mutuam pecuniam: putans creditor ad merces eum accepisse egit proposita actione: probare non potuit mercis gratia eum accepisse. licet consumpta est actio nec amplius agere poterit, quasi pecuniis quoque mutuis accipiendis esset praepositus, tamen iulianus utilem ei actionem competere ait.

28. 328

    Dig. 14.3.13.1

29. 329

    Ulpianus 28 ad ed.

30. 330

    Meminisse autem oportebit institoria dominum ita demum teneri, si non novaverit quis eam obligationem vel ab institore vel ab alio novandi animo stipulando.

31. 331

    Dig. 14.3.13.2

32. 332

    Ulpianus 28 ad ed.

33. 333

    Si duo pluresve tabernam exerceant et servum, quem ex disparibus partibus habebant, institorem praeposuerint, utrum pro dominicis partibus teneantur an pro aequalibus an pro portione mercis an vero in solidum, iulianus quaerit. et verius esse ait exemplo exercitorum et de peculio actionis in solidum unumquemque conveniri posse, et quidquid is praestiterit qui conventus est, societatis iudicio vel communi dividundo consequetur, quam sententiam et supra probavimus.

34. 334

    Dig. 14.3.14

35. 335

    Paulus 4 ad plaut.

36. 336

    Idem erit et si alienus servus communi merci praepositus sit: nam adversus utrumque in solidum actio dari debet et quod quisque praestiterit, eius partem societatis vel communi dividundo iudicio consequetur. certe ubicumque actio societatis vel communi dividundo cessat, quemque pro parte sua condemnari oportere constat, veluti si is, cuius servo creditum est, duobus heredibus institutis ei servo libertatem dederit: nam heredum quisque pro sua parte conveniendi sunt, quia cessat inter eos communi dividundo iudicium.

37. 337

    Dig. 14.3.15

38. 338

    Ulpianus 28 ad ed.

39. 339

    Novissime sciendum est has actiones perpetuo dari et in heredem et heredibus.

40. 340

    Dig. 14.3.16

41. 341

    Paulus 29 ad ed.

42. 342

    Si cum vilico alicuius contractum sit, non datur in dominum actio, quia vilicus propter fructus percipiendos, non propter quaestum praeponitur. si tamen vilicum distrahendis quoque mercibus praepositum habuero, non erit iniquum exemplo institoriae actionem in me competere.

43. 343

    Dig. 14.3.17pr.

44. 344

    Paulus 30 ad ed.

45. 345

    Si quis mancipiis vel iumentis pecoribusve emendis vendendisque praepositus sit, non solum institoria competit adversus eum qui praeposuit, sed etiam redhibitoria vel ex stipulatu duplae simplaeve in solidum actio danda est.

46. 346

    Dig. 14.3.17.1

47. 347

    Paulus 30 ad ed.

48. 348

    Si servum titii institorem habueris, vel tecum ex hoc edicto vel cum titio ex inferioribus edictis agere potero. sed si tu cum eo contrahi vetuisti, cum titio dumtaxat agi poterit.

49. 349

    Dig. 14.3.17.2

50. 350

    Paulus 30 ad ed.

51. 351

    Si impubes patri habenti institores heres exstiterit, deinde cum his contractum fuerit, dicendum est in pupillum dari actionem propter utilitatem promiscui usus, quemadmodum ubi post mortem tutoris, cuius auctoritate institor praepositus est, cum eo contrahitur.

52. 352

    Dig. 14.3.17.3

53. 353

    Paulus 30 ad ed.

54. 354

    Eius contractus certe nomine, qui ante aditam hereditatem intercessit, etiamsi furiosus heres exsistat, dandam esse actionem etiam pomponius scripsit: non enim imputandum est ei, qui sciens dominum decessisse cum institore exercente mercem contrahat.

55. 355

    Dig. 14.3.17.4

56. 356

    Paulus 30 ad ed.

57. 357

    Proculus ait, si denuntiavero tibi, ne servo a me praeposito crederes, exceptionem dandam: " si ille illi non denuntiaverit, ne illi servo crederet". sed si ex eo contractu peculium habeat aut in rem meam versum sit nec velim quo locupletior sim solvere, replicari de dolo malo oportet: nam videri me dolum malum facere, qui ex aliena iactura lucrum quaeram.

58. 358

    Dig. 14.3.17.5

59. 359

    Paulus 30 ad ed.

60. 360

    Ex hac causa etiam condici posse verum est.

61. 361

    Dig. 14.3.18

62. 362

    Paulus l.S. de var. lect.

63. 363

    Institor est, qui tabernae locove ad emendum vendendumve praeponitur quique sine loco ad eundem actum praeponitur.

64. 364

    Dig. 14.3.19pr.

65. 365

    Papinianus 3 resp.

66. 366

    In eum, qui mutuis accipiendis pecuniis procuratorem praeposuit, utilis ad exemplum institoriae dabitur actio: quod aeque faciendum erit et si procurator solvendo sit, qui stipulanti pecuniam promisit.

67. 367

    Dig. 14.3.19.1

68. 368

    Papinianus 3 resp.

69. 369

    Si dominus, qui servum institorem apud mensam pecuniis accipiendis habuit, post libertatem quoque datam idem per libertum negotium exercuit, varietate status non mutabitur periculi causa.

70. 370

    Dig. 14.3.19.2

71. 371

    Papinianus 3 resp.

72. 372

    Tabernae praepositus a patre filius mercium causa mutuam pecuniam accepit: pro eo pater fideiussit: etiam institoria ab eo petetur, cum acceptae pecuniae speciem fideiubendo negotio tabernae miscuerit.

73. 373

    Dig. 14.3.19.3

74. 374

    Papinianus 3 resp.

75. 375

    Servus pecuniis tantum faenerandis praepositus per intercessionem aes alienum suscipiens ut institorem dominum in solidum iure praetorio non adstringit: quod autem pro eo, qui pecuniam faeneravit, per delegationem alii promisit, a domino recte petetur, cui pecuniae creditae contra eum qui delegavit actio quaesita est.

76. 376

    Dig. 14.3.20

77. 377

    Scaevola 5 Dig.

78. 378

    Lucius titius mensae nummulariae quam exercebat habuit libertum praepositum: is gaio seio cavit in haec verba: " octavius terminalis rem agens octavii felicis domitio felici salutem. habes penes mensam patroni mei denarios mille, quos denarios vobis numerare debebo pridie kalendas maias. " quaesitum est, lucio titio defuncto sine herede bonis eius venditis an ex epistula iure conveniri terminalis possit. respondit nec iure his verbis obligatum nec aequitatem conveniendi eum superesse, cum id institoris officio ad fidem mensae protestandam scripsisset.

79. 379

    Dig. 14.4.0. De tributoria actione.

80. 380

    Dig. 14.4.1pr.

81. 381

    Ulpianus 29 ad ed.

82. 382

    Huius quoque edicti non minima utilitas est, ut dominus, qui alioquin in servi contractibus privilegium habet ( quippe cum de peculio dumtaxat teneatur, cuius peculii aestimatio deducto quod domino debetur fit), tamen, si scierit servum peculiari merce negotiari, velut extraneus creditor ex hoc edicto in tributum vocatur.

83. 383

    Dig. 14.4.1.1

84. 384

    Ulpianus 29 ad ed.

85. 385

    Licet mercis appellatio angustior sit, ut neque ad servos fullones vel sarcinatores vel textores vel venaliciarios pertineat, tamen pedius libro quinto decimo scribit ad omnes negotiationes porrigendum edictum.

86. 386

    Dig. 14.4.1.2

87. 387

    Ulpianus 29 ad ed.

88. 388

    Peculiarem autem mercem non sic uti peculium accipimus, quippe peculium deducto quod debetur accipitur, merx peculiaris, etiamsi nihil sit in peculio, dominum tributoria obligat, ita demum si sciente eo negotiabitur.

89. 389

    Dig. 14.4.1.3

90. 390

    Ulpianus 29 ad ed.

91. 391

    Scientiam hic eam accipimus, quae habet et voluntatem, sed ut ego puto, non voluntatem, sed patientiam: non enim velle debet dominus, sed non nolle. si igitur scit et non protestatur et contra dicit, tenebitur actione tributoria.

92. 392

    Dig. 14.4.1.4

93. 393

    Ulpianus 29 ad ed.

94. 394

    Potestatis verbum ad omnem sexum, item ad omnes, qui sunt alieno iuri subiecti, porrigendum erit.

95. 395

    Dig. 14.4.1.5

96. 396

    Ulpianus 29 ad ed.

97. 397

    Non solum ad servos pertinebit tributoria actio, verum ad eos quoque, qui nobis bona fide serviunt, sive liberi sive servi alieni sunt, vel in quibus usum fructum habemus,

98. 398

    Dig. 14.4.2

99. 399

    Paulus 30 ad ed.

100. 400

     Ut tamen merx, qua peculiariter negotietur, ad nos pertineat.

← Previous · Next → — showing 301–400 of 709

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.