Codex4

CJ.4.44.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si voluntate tua fundum tuum filius tuus venumdedit, dolus ex calliditate atque insidiis emptoris argui debet vel metus mortis vel cruciatus corporis imminens detegi, ne habeatur rata venditio. hoc enim solum, quod paulo minori pretio fundum venumdatum significas, ad rescindendam emptionem invalidum est. quod videlicet si contractus emptionis atque venditionis cogitasses substantiam et quod emptor viliori comparandi, venditor cariori distrahendi votum gerentes ad hunc contractum accedant vixque post multas contentiones, paulatim venditore de eo quod petierat detrahente, emptore autem huic quod obtulerat addente, ad certum consentiant pretium, profecto perspiceres neque bonam fidem, quae emptionis atque v enditionis conventionem tuetur, pati neque ullam rationem concedere rescindi propter hoc consensu finitum contractum vel statim vel post pretii quantitatis disceptationem: nisi minus dimidia iusti pretii, quod fuerat tempore venditionis, datum est, electione iam emptori praestita servanda. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae euodiae. * <a 293 d. k. dec. aa. conss.>

CJ.4.44.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Pretii causa non pecunia numerata, sed pro eo pecoribus in solutum consentienti datis contractus non constituitur irritus. * diocl. et maxim. aa. et cc. domitio civalensi. * <a 293 d. xv k. ian. sirmi aa. conss.>

CJ.4.44.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Dolus emptoris qualitate facti, non quantitate pretii aestimatur. quem si fuerit intercessisse probatum, non adversus eum, in quem emptor dominium transtulit, rei vindicatio venditori, sed contra illum cum quo contraxerat in integrum restitutio competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aemilio severo. * <>

CJ.4.44.11pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Venditor factum emptoris, quod eum tempore contractus latuit, post arguendo, non qui eo tempore scierit, quo id ageretur, et consensit, de dolo queri potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae magnae. * <>

CJ.4.44.11.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Igitur cum patrem tuum, ut maius comprehenderetur instrumento pretium, quam rei quae distrahebatur esse convenerat, consensisse profitearis, propter hoc solum de circumscriptione frustra queritur. <>

CJ.4.44.11.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Sane si placitum pretium non probetur solutum vel in quantitatem debiti per errorem facti compensari cautum fuit, hoc reddi recte postulatur. <>

CJ.4.44.12: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Non idcirco minus venditio fundi, quod hunc ad munus sumptibus necessariis urguentibus non vilioris pretii vel urguente debito te distraxisse contendis, rata manere debet. illicitis itaque petitionibus abstinendo ac pretium, si non integrum solutum est, petendo facies consultius. * diocl. et maxim. aa. et cc. antiocho. * <>

CJ.4.44.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si maior annis viginti quinque fundum distraxisti, propter hoc solum, quod ementi, ne compararet, socer tuus denuntiavit, emptionem a te rescindi bona fides non patitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio nicae decaria. * <>

CJ.4.44.14: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Ea condicione distractis praediis, ut quod rei publicae debebatur qui comparavit restitueret, venditor a se celebrata solutione quanti interest experiri potest, non ex eo, quod emptor non satis conventioni fecit, contractus irritus constituitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio basilidae mil. * <a 294 s. xv k. ian. nicomediae cc. conss.>

CJ.4.44.15: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius

Quisquis maior aetate praedia etiam procul posita distraxerit, paulo vilioris pretii nomine repetitionis rei venditae copiam minime consequatur. neque inanibus immorari sinatur obiectis, ut vires sibimet locorum causetur incognitas, qui familiaris rei scire vires vel merita atque emolumenta debuerat. * grat. valentin. et theodos. aaa. ad hypatium pp. * <a 383 d. vi non. mai. mediolani merobaude ii et saturnino conss.>

CJ.4.44.16pr.: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Si quos debitorum mole depressos necessitas publicae rationis adstringat proprias distrahere facultates, rei qualitas et redituum quantitas aestimetur nec sub nomine subhastationis publicae locus fraudibus relinquatur et possessionibus viliore distractis plus exactor ex gratia quam debitor ex pretio consequatur. * valentin. theodos. et arcad. aaa. ad magnillum vic. africae.* <a 392 d. xiii k. iul. aquileiae. acc. id. ian. hadrumeti post consulatum tatiani et symmachi vv. cc.>

CJ.4.44.16.1: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Hi postremo sub empti titulo perpetuo dominii iure potiantur, qui tantum adnumeraverint fisco, quantum exegerit utilitas privatorum. etenim periniquum est, ut alienis bonis sub gratiosa auctione distractis parum accedat publico nomini, cum totum pereat debitori. <a 392 d. xiii k. iul. aquileiae. acc. id. ian. hadrumeti post consulatum tatiani et symmachi vv. cc.>

CJ.4.44.17: Imperatores Arcadius, Honorius

Hi, qui imposita munera civitatum fuga destituunt et ineundos furtim existimant esse contractus, intellegant sibi nihil haec profutura esse commenta et pretio emptorem fugae conscium multandum esse, quod dederit. * arcad. et honor. aa. messalae pp. * <a 399 d. xii k. sept. theodoro cons.>

CJ.4.44.18: Imperatores Arcadius, Honorius, Theodosius

Vestium et argenti seu mancipiorum coemendorum, si quando a privatis nostris ea contigerit venumdari, palatini sciant sibi copiam denegatam: poena in eos amissionis pretii exercenda. * arcad. honor. et theodos. aaa. nestorio com. rer. privat. * <a a. 402 vel 406 d. iii k. ian. r. arcadio.... >

CJ.4.45.0. Quando liceat ab emptione discedere .

CJ.4.45.1: Imperator Gordianus

Re quidem integra ab emptione et venditione utriusque partis consensu recedi potest: etenim quod consensu contractum est, contrariae voluntatis adminiculo dissolvitur. at enim post traditionem interpositam nuda voluntas non resolvit emptionem, si non actus quoque priori similis retro agens venditionem intercesserit. * gord. a. licinio rufino. * <>

CJ.4.45.2pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Perfectam emptionem atque venditionem re integra tantum pacto et consensu posse dissolvi constat. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio felici. * <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>

CJ.4.45.2.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Ergo si quidem arrae nomine aurum datum sit, potes hoc solum secundum fidem pacti recuperare. <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>

CJ.4.45.2.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si vero partem pretii persolvisti, ad ea, quae venditorem oportet ex venditione praestare, magis actionem quam ad pretii quantitatem, quam te dedisse significas , habes. <a 293 d. non. april. byzantii aa. conss.>

CJ.4.46.0. Si propter publicas pensitationes venditio fuerit celebrata.

CJ.4.46.1: Imperator Antoninus

Venditionem ob tributorum cessationem factam revocari non oportet neque priore domino pretium offerente neque creditore eius iure hypothecae sive pignoris. potior est enim causa tributorum, quibus priore loco omnia cessantis obligata sunt. * ant. a. geminio materno. * <>

CJ.4.46.2pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si deserta praedia ob cessationem collationum vel reliqua tributorum ex permissu praesidis ab his, quibus periculum exactionis tributorum imminet, distracta sincera fide iusto pretio sollemniter comparasti, venditio ob sollemnes praestationes necessitate facta convelli non debet. * diocl. et maxim. aa. atiniae plotianae. * <>

CJ.4.46.2.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Sin autem venditio nulla iusta auctoritate praesidis praecedente facta est, hanc ratam haberi iura non concedunt, idque quod frustra gestum est revocari oportet , ita ut indemnitati tributorum omnibus modis consulatur. <>

CJ.4.46.2.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Quae omnia tractari convenit praesente eo, quem emptorem extitisse proponis. <>

CJ.4.46.3: Imperator Constantinus

Si quis fundum vel mancipia aliamve rem ob cessationem tributorum vel etiam ob vestium auri argentique debitum, quae annua exactione solvuntur, occupata convento debitore et apud iudicem interpellatione celebrata, cum solutio cessaverit, sub hasta distracta comparaverit, perpetuam emptionis accipiat firmitatem. sin autem minoris forte persona fuerit inserta, necesse sit legitimae defensionis adesse venditioni personam, nihilque intersit, utrumne officium summae rei procuratoris an certe rectoris provinciae id quod debitum fuerit proposuerit. * constant. a. ad egnatium faustinum praes. baeticae. * <a 337 d. prid. id. dec. feliciano et titiano conss.>

CJ.4.47.0. Sine censu vel reliquis fundum comparari non posse.

CJ.4.47.1: Imperator Alexander Severus

Ex conventione quidem, qua pactam novercam tuam cum patre tuo dicis, cum fundum in dotem daret, ut tributa ipsa agnosceret, actio tibi adversus eam competere non potest, et si pactum in stipulationem deductum probetur. sed et si fundus aestimatus ita, ut pars instrumenti significat, in dotem datus est, ex vendito actio, ut placitis stetur, non competit. * alex. a. capitoni. * <a 229 pp. non. dec. ipso a. iii et dione ii conss.>

CJ.4.47.2pr.: Imperator Constantinus

Rei annonariae emolumenta tractantes cognovimus hanc esse causam maxime reliquorum, quod nonnulli captantes aliquorum momentarias necessitates sub hac condicione fundos comparant, ut nec reliqua eorum fisco inferant et immunes eos possideant. * const. a. ad antonium Marcellinum praes. * <a 319 d. k. iul. agrippinae constantino a. v et licinio c. conss.>

CJ.4.47.2.1: Imperator Constantinus

Ideoque placuit, ut, si quem constiterit huiusmodi habuisse contractum atque hac lege possessionem esse mercatum, tam pro solidis censibus fundi comparati quam pro reliquis universis eiusdem possessionis obnoxius teneatur, cum necesse sit eum qui comparat censum rei comparatae agnoscere, nec licere cuidam rem sine censu comparare vel vendere. <a 319 d. k. iul. agrippinae constantino a. v et licinio c. conss.>

CJ.4.47.3: Imperator Julianus

Omnes pro his agris quos possident publicas pensitationes agnoscant nec pactionibus contrariis adiuventur, si venditor aut donator apud se collationis sarcinam pactione illicita voluerit retinere, etsi necdum translata sit professio censualis, sed apud priorem fundi dominum forte permaneat, dissimulantibus ipsis, ut non possidentes pro possidentibus exigantur. * iul. a. ad secundum pp. * <a 363 d. xiiii k. mart. antiochiae iuliano a. iiii et sallustio conss.>

CJ.4.48.0. De periculo et commodo rei venditae.

CJ.4.48.1: Imperator Alexander Severus

Post perfectam venditionem omne commodum et incommodum, quod rei venditae contingit, ad emptorem pertinet. auctor enim ex his tantum causis suo ordine tenetur, quae ex praecedente tempore causam evictionis parant, et ita, si ei denuntiatum est, ut causae agendae adesset, et non absente emptore contra eum pronuntiatum est. * alex. a. iuliae secundinae. * <a 223 d. k. sept. maximo ii et aeliano conss.>

CJ.4.48.2pr.: Imperator Alexander Severus

Cum convenit, ut singulae amphorae vini certo pretio veneant, antequam tradantur , imperfecta etiam tunc venditione periculum vini mutati emptoris, qui moram mensurae faciendae non interposuit, non fuit. * alex. a. gargilio iuliano. * <a 223 pp. v k. april. maximo ii et aeliano conss.>

CJ.4.48.2.1: Imperator Alexander Severus

Cum autem universum quod in horreis erat postea venisse sine mensura et claves emptoribus traditas adlegas, perfecta venditione quod vino mutato damnum accidit , ad emptorem pertinet. <a 223 pp. v k. april. maximo ii et aeliano conss.>

CJ.4.48.2.2: Imperator Alexander Severus

Haec omnia locum habent non solum si vinum, sed etiam si oleum vel frumentum vel his similia venierint et ea aut deteriora aut penitus corrupta fuerint. <a 223 pp. v k. april. maximo ii et aeliano conss.>

CJ.4.48.3: Imperator Alexander Severus

Dolum auctoris bona fide emptori non nocere certi iuris est. * alex. a. daphenae. * <a 223 pp. iiii k. oct. maximo ii et aeliano conss.>

CJ.4.48.4: Imperator Gordianus

Cum inter emptorem et venditorem contractu sine scriptis inito de pretio convenit moraque venditoris in traditione non intercessit, periculo emptoris rem distractam esse in dubium non venit. * gord. a. silvestro mil. * <a 239 pp. xv k. ian. gordiano a. et aviola conss.>

CJ.4.48.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Cum speciem venditam per violentiam ignis absumptam dicas, si venditionem nulla condicio suspenderat, amissae rei periculum te non adstringit. * diocl. et maxim. aa. aurelio leontio. * <a 285 pp. iii non. nov. atubino diocletiano a. ii et aristobulo conss.>

CJ.4.48.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Mortis casus ancillae distractae etiam ante traditionem sine mora venditoris dilatam non ad venditorem, sed ad emptorem pertinet, et hac non ex praeterito vitio rebus humanis exempta solutionem emptor pretii non recte recusat. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio cyrillo. * <a 294 s. xv k. ian. nicomediae cc. conss.>

CJ.4.49.0. De actionibus empti et venditi.

CJ.4.49.1: Imperator Antoninus

Adversus eum, cui agrum vendidisti, venditi iudicio consiste: nec enim tibi in rem actio cum emptore, qui personaliter tibi sit obligatus, competit. * ant. a. aelianae. * <a 215 pp. iiii id. iun. laeto iterum et cereale conss.>

CJ.4.49.2pr.: Imperatores valer., gallien.

Venditi actionem ad recipiendum residuum pretium intendere adversario tuo poteris. * valer. et gallien. aa. et valer. c. flavio domitiano. * <a 259 pp. id. mart. aemiliano et basso conss.>

CJ.4.49.2.1: Imperatores valer., gallien.

Nec quod in compensationem venerit, quasi et tu invicem deberes, id obesse tibi poterit, si in bonae fidei contractu, in quo maiores etiam viginti quinque annis officio iudicis in iis quae dolo commissa sunt adiuvantur, iusto errore te ductum vel fraude adversarii captum, quasi debitum id esset, quod re vera non debebatur, pepigisse monstraveris. <a 259 pp. id. mart. aemiliano et basso conss.>

CJ.4.49.2.2: Imperatores valer., gallien.

Fructus quoque perceptos ante venditionem contractam, quos, cum venditioni non accessissent, eundem emptorem invasisse proponis, eodem iudicio reposces. <a 259 pp. id. mart. aemiliano et basso conss.>

CJ.4.49.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Ex arrali pacto personalis dumtaxat paciscentibus actio praeparatur. * diocl. et maxim. aa. serapodoro. * <a 290 pp. iiii id. iul. ipsis iiii et iii aa. conss.>

CJ.4.49.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si traditio rei venditae iuxta emptionis contractum procacia venditoris non fiat , quanti interesse compleri emptionem fuerit arbitratus praeses provinciae, tantum in condemnationis taxationem deducere curabit. * diocl. et maxim. aa. muciano. * <a 290 pp. viii id. sept. ipsis iiii et iii aa. conss.>

CJ.4.49.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Curabit praeses provinciae compellere emptorem, qui nactus possessionem fructus percepit, partem pretii quam penes se habet cum usuris restituere, quas et perceptorum fructuum ratio et minoris aetatis favor, licet nulla mora intercesserit, generavit. * diocl. et maxim. aa. et cc. decimo caplusio. * <a 290 pp. xii k. oct. ipsis iiii et iii aa. conss.>

CJ.4.49.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Venditi actio, si non ab initio aliud convenit, non facile ad rescindendam perfectam venditionem, sed ad pretium exigendum competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. neratio. * <a 293 s. vi id. april. byzantii aa. conss.>

CJ.4.49.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si servos distraxisti ac pretium de peculio eorum, quod ad te pertinebat, nesciens unde solveretur accepisti, consequens est integram te pretii actionem habere , cum proprii venditoris nummi soluti non praestant emptori liberationem. * diocl. et maxim. aa. et cc. diodoro. * <a 293 s. xvii k. mai. melanthiade aa. conss.>

CJ.4.49.8pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si pater tuus venum portionem suam dedit nec induxit in vacuam possessionem praedii, ius omne penes se eum retinuisse certum est. neque enim velut traditionis factae vectigal exsolutum, si simulatum factum intercessit, veritatem mutare potuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio eusebio. * <a 293 s. v k. mai. aa. conss.>

CJ.4.49.8.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Quapropter aditus praeses provinciae, si animadverterit in vacuam possessionem neque patrem tuum neque successores eius emptorem vel heredes ipsius quocumque loco factos induxisse, non dubitabit nihil esse translatum pronuntiare. et si te ex empto ad inducendum in vacuam possessionem perspexerit conveniri, aestimabit , an pretium sit exsolutum: ac si reppererit non esse satis pretio factum, hoc restitui tibi providebit. <a 293 s. v k. mai. aa. conss.>

CJ.4.49.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si minor a venditore sive sciente sive ignorante dicebatur capitatio praedii venditi et maior inventa sit, in tantum convenitur, quanto, si scisset emptor ab initio, minus daret pretii. sin vero huiusmodi onus et gravamen functionis cognovisset, nullam adversus venditorem habet actionem. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae zaniae antipatrae. * <a 293 s. xv k. iun. philippopoli aa. conss.>

CJ.4.49.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus