Codex4

CJ.4.38.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si donationis causa venditionis simulatus contractus est, emptio sui deficit substantia. sane si in possessionem rei sub specie venditionis causa donationis, ut te aleret, induxisti, sicut donatio perfecta facile rescindi non potest, ita legi, quam tuis rebus donans dixisti, parere convenit. * diocl. et maxim. aa. et cc. valeriae viacrae. * <>

CJ.4.38.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Cum res tibi donatas ab herede donatricis distractas esse proponas, intellegere debueras duplicari tibi titulum possessionis non potuisse, sed ex donatione et traditione dominum factum frustra emisse, cum rei propriae emptio non possit consistere, ac tunc demum tibi profuit, si ex donatione te non fuisse dominum demonstretur. sane quoniam omnia bona tibi ab ea donata et tradita dicis, ad hoc a filio facta venditio rerum maternarum adferre perfecta etiam donatione poterit defensionem, ne vel exemplo inofficiosi testamenti possit haec avocare. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio luciano. * <a 293 pp. iiii k. iun. aa. conss.>

CJ.4.38.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Cum ipse tutor nihil ex bonis pupilli quae distrahi possunt comparare palam et bona fide prohibetur, multo magis uxor eius hoc facere potest. * diocl. et maxim. aa. et cc. umbigae gratiae. * <a 293 d. viii k. dec. aa. conss.>

CJ.4.38.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si gaudentius in matrem tuam titulo venditionis sine quadam fraude dominium mancipii transtulit, non idcirco, quod post inter eos matrimonium et divortium secutum dicitur, iuri eius quicquam derogatum est: quod vindicare, te matri tuae successisse probans, minime prohiberis. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio lucretio. * <>

CJ.4.38.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si ancillam ex emptione sibi quaesitam mater tua donatione a secundo marito postea se simulavit accepisse, tituli falsi figmentum dominium ei duplicare vel auferre non potuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio isioni. * <a 294 s. non. mart. sirmi cc. conss.>

CJ.4.38.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si non donationis causa, sed vere vineas distraxisti nec pretium numeratum est, actio tibi pretii, non eorum quae dedisti repetitio competit. * diocl. et maxim. aa. et cc. herodi et diogeni. * <a 294 d. xvii k. april. cc. conss.>

CJ.4.38.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Empti fides ac venditi sine quantitate nulla est. placito autem pretio non numerato, sed solum tradita possessione istiusmodi contractus non habetur irritus, nec idcirco is qui comparavit minus recte possidet, quod soluta summa quam dari convenerat negatur. sed et donationis gratia praedii facta venditione si traditio sequatur, actione pretii nulla competente perficitur donatio. * diocl. et maxim. aa. et cc. severo mil. * <a 294 d. viii k. april. sirmi cc. conss.>

CJ.4.38.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si mater tua velut ex bonis patris praedium suum comparavit, cum rei propriae non consistat emptio et hanc simulatam proponas, huiusmodi placitum mutare substantiam veritatis et ei nocere non potuit. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae gordianae. * <a 294 d. vii id. april. cc. conss.>

CJ.4.38.11: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Invitum comparare vel distrahere postulantis causam iustam non continet desiderium. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio paterno. * <a 294 pp. iii non. dec. cc. conss.>

CJ.4.38.12pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Non idcirco minus emptio perfecta est, quod emptor fideiussorem non accepit vel instrumentum testationis vacuae possessionis omissum est: nam secundum consensum auctoris in possessionem ingressus recte possidet. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio paciano. * <>

CJ.4.38.12.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Pretium sane, si eo nomine satisfactum non probetur, peti potest: nec enim licet in continenti facta paenitentiae contestatio consensu finita rescindit. <>

CJ.4.38.13: Imperatores Diocletianus, Maximianus

In vendentis vel ementis voluntatem collata condicione comparandi, quia non adstringit necessitate contrahentes, obligatio nulla est. idcirco dominus invitus ex huiusmodi conventione rem propriam vel quilibet alius distrahere non compellitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. aurelio decio lolliano. * <>

CJ.4.38.14: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius

Dudum proximis consortibusque concessum erat, ut extraneos ab emptione removerent neque homines suo arbitratu vendenda distraherent. sed quia gravis haec videtur iniuria, quae inani honestatis colore velatur, ut homines de rebus suis facere aliquid cogantur inviti, superiore lege cassata unusquisque suo arbitratu quaerere vel probare possit emptorem, nisi lex specialiter quasdam personas hoc facere prohibuerit. * grat. valentin. et theodos. aaa. flaviano pp. illyrici. * <a 391 d. vi k. iun. vincentiae tatiano et symmacho conss.>

CJ.4.38.15pr.: Imperator Justinianus

Super rebus venumdandis, si quis ita rem comparavit, ut res vendita esset, quanti titius aestimaverit, magna dubitatio exorta est multis antiquae prudentiae cultoribus. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. k. aug. lampadio et oreste conss.>

CJ.4.38.15.1: Imperator Justinianus

Quam decidentes censemus, cum huiusmodi conventio super venditione procedat " quanti ille aestimaverit", sub hac condicione stare venditionem, ut, si quidem ipse qui nominatus est pretium definierit, omnimodo secundum eius aestimationem et pretia persolvi et venditionem ad effectum pervenire, sive in scriptis sive sine scriptis contractus celebretur, scilicet si huiusmodi pactum, cum in scriptis fuerit redactum, secundum nostrae legis definitionem per omnia completum et absolutum sit. <a 530 d. k. aug. lampadio et oreste conss.>

CJ.4.38.15.2: Imperator Justinianus

Sin autem ille vel noluerit vel non potuerit pretium definire, tunc pro nihilo esse venditionem quasi nullo pretio statuto: nulla coniectura, immo magis divinatione in posterum servanda, utrum in personam certam an in viri boni arbitrium respicientes contrahentes ad haec pacta venerunt, quia hoc penitus impossibile esse credentes per huiusmodi sanctionem expellimus. <a 530 d. k. aug. lampadio et oreste conss.>

CJ.4.38.15.3: Imperator Justinianus

Quod et in huiusmodi locatione locum habere censemus. <a 530 d. k. aug. lampadio et oreste conss.>

CJ.4.39.0. De hereditate vel actione vendita.

CJ.4.39.1: Imperatores Severus, Antoninus

Aes alienum hereditate nomine fisci vendita ad onus emptoris bonorum pertinere nec fiscum creditoribus hereditariis respondere certum et absolutum est. * sev. et ant. aa. geminio. * <d. iii non. nov.>

CJ.4.39.2: Imperator Antoninus

Ratio iuris postulat, ut creditoribus hereditariis et legatariis seu fideicommissariis te convenire volentibus tu respondeas et cum eo, cui hereditatem venumdedisti, tu experiaris suo ordine. nam ut satis tibi detur, sero desideras, quoniam eo tempore, quo venumdabatur hereditas, hoc non est comprehensum. quamvis enim ea lege emerit, ut creditoribus hereditariis satisfaciat, excipere actiones hereditarias invitus cogi non potest. * ant. a. titio floriano. * <>

CJ.4.39.3: Imperator Alexander Severus

Nominis venditio et ignorante vel invito eo, adversus quem actiones mandantur, contrahi solet. * alex. a. quintiano et timotheo. * <a 223 d. viii id. febr. maximo ii et aeliano conss.>

CJ.4.39.4: Imperator Alexander Severus

Qui nondum certus de quantitate hereditatis, persuadente emptore quasi exiguam quantitatem, eam vendidit, bonae fidei iudicio conveniri, ut res tradat vel actiones mandet, non compellitur suoque iure eorum persecutionem habet. * alex. a. aurelio diogeni mil. * <a 223 d. xvii k. oct. maximo ii et aeliano conss.>

CJ.4.39.5: Imperator Alexander Severus

Emptor hereditatis actionibus mandatis eo iure uti debet, quo is cuius persona fungitur, quamvis utiles etiam adversus debitores hereditarios actiones emptori tribui placuerit. * alex. a. nonario onesimo. * <a 224 pp. k. mart. iuliano et crispino conss.>

CJ.4.39.6: Imperator Alexander Severus

Qui tibi hereditatem vendidit, antequam res hereditarias traderet, dominus earum perseveravit et ideo vendendo eas aliis dominium transferre potuit. sed quoniam contractus fidem fregit, ex empto actione conventus quod tua interest praestare cogitur. * alex. a. pomponio mil. * <a a. 230 pp. viii k. iul. agricola et clemente conss.>

CJ.4.39.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Postquam eo decursum est, ut cautiones quoque debitorum pignori darentur, ordinarium visum est, ut post nominis venditionem utiles emptori, sic ( ut responsum est) vel ipsi creditori postulanti dandas actiones. * diocl. et maxim. aa. manaseae. * <>

CJ.4.39.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Ex nominis emptione dominium rerum obligatarum ad emptorem non transit, sed vel in rem suam procuratori facto vel utilis secundum ea, quae pridem constituta sunt, exemplo creditoris persecutio tribuitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. vigiliano. * <as xv.>

CJ.4.39.9: Imperator Justinianus

Certi et indubitati iuris est ad similitudinem eius, qui personalem redemerit actionem et utiliter eam movere suo nomine conceditur, et eum, qui in rem actionem comparaverit, eadem uti posse facultate. cum enim actionis nomen generale est omnium sive in rem siue( !) in personam actionum et apud omnes veteres iuris conditores hoc nomen in omnibus pateat, nihil est tale, quod differentiam in huiusmodi utilibus actionibus possit introducere. * iust. a. iohanni pp. * <a 531 d. k. nov. constantinopoli post consulatum lampadii et orestis vv. cc.>

CJ.4.40.0. Quae res venire non possunt et qui vendere vel emere vetantur.

CJ.4.40.1: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Fucandae atque distrahendae purpurae vel in serico vel in lana, quae blatta vel oxyblatta atque hyacinthina dicitur, facultatem nullus possit habere privatus. sin autem aliquis supra dicti muricis vellus vendiderit, fortunarum se suarum et capitis sciat subiturum esse discrimen. * valentin. theodos. et arcad. aaa. fausto com. sacr. larg. * <>

CJ.4.40.2: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Comparandi serici a barbaris facultatem omnibus, sicut iam praeceptum est, praeter comitem commerciorum etiamnunc iubemus auferri. * valentin. theodos. et arcad. aaa. cariobaudi duci mesopotamiae. * <>

CJ.4.40.3: Imperatores Arcadius, Honorius

Quia nonnunquam in diversis litoribus distrahi publici canonis frumenta dicuntur , vendentes et ementes sciant capitali poenae se esse subdendos et in fraudem publicam commercia contracta damnari. * arcad. et honor. aa. ad senatum et pop. * <a 397 d. xvii k. mart. caesario et attico conss.>

CJ.4.40.4: Imperatores Honorius, Theodosius

Ne frumentum, quod devotissimo exercitui mittitur, in praedam lucrumque vertatur , hac sanctione decernimus, ut, quicumque hoc fuerint forte mercati, honestiores quidem stilum proscriptionis incurrant, inferiores autem vilioresque personae capitali supplicio subiaceant. * honor. et theodos. aa. faustino pp. * <a 410 vel 413 ? >

CJ.4.41.0. Quae res exportari non debeant.

CJ.4.41.1: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus

Ad barbaricum transferendi vini et olei et liquaminis nullam quisquam habeat facultatem ne gustus quidem causa aut usus commerciorum. * valentin. valens et grat. aaa. ad theodotum mag. mil. * <a 370 - 375 >

CJ.4.41.2pr.: Imperator Marcianus

Nemo alienigenis barbaris cuiuscumque gentis ad hanc urbem sacratissimam sub legationis specie vel sub quocumque alio colore venientibus aut in diversis aliis civitatibus vel locis loricas et scuta et arcus sagittas et spathas et gladios vel alterius cuiuscumque generis arma audeat venumdare, nulla prorsus isdem tela , nihil penitus ferri vel facti iam vel adhuc infecti ab aliquo distrahatur. perniciosum namque romano imperio et proditioni proximum est barbaros, quos indigere convenit, telis eos, ut validiores reddantur, instruere. * marcian. a. constantino pp. * <a 455 - 457 >

CJ.4.41.2.1: Imperator Marcianus

Si quis autem aliquid armorum genus quarumcumque nationum barbaris alienigenis contra pietatis nostrae interdicta ubicumque vendiderit, bona eius universa proscribi protinus ac fisco addici, ipsum quoque capitalem poenam subire decernimus. <a 455 - 457 >

CJ.4.42.0. De eunuchis.

CJ.4.42.1: Imperator Constantinus

Si quis post hanc sanctionem in orbe romano eunuchos fecerit, capite puniatur: mancipio tali nec non etiam loco, ubi hoc commissum fuerit domino sciente et dissimulante, confiscando. * const. a. ursino duci mesopotamiae. * <d. vi k. mart.>

CJ.4.42.2pr.: Imperator Leo

Romanae gentis homines sive in barbaro sive in romano solo eunuchos factos nullatenus quolibet modo ad dominium cuiusdam transferri iubemus: poena gravissima statuenda adversus eos, qui hoc perpetrare ausi fuerint, tabellione videlicet, qui huiusmodi emptionis sive cuiuslibet alterius alienationis instrumenta conscripserit, et eo, qui octavam vel aliquod vectigalis causa pro his susceperit, eidem poenae subiciendo. * leo a. viviano pp. * <a 457 - 465 >

CJ.4.42.2.1: Imperator Leo

Barbarae autem gentis eunuchos extra loca nostro imperio subiecta factos cunctis negotiatoribus vel quibuscumque aliis emendi in commerciis et vendendi ubi voluerint tribuimus facultatem. <a 457 - 465 >

CJ.4.43.0. De patribus qui filios distraxerunt.

CJ.4.43.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Liberos a parentibus neque venditionis neque donationis titulo neque pignoris iure aut quolibet alio modo, nec sub praetextu ignorantiae accipientis in alium transferri posse manifesti iuris est. * diocl. et maxim. aa. et cc. aureliae papinianae. * <a 294 d. xvi k. dec. nicomediae cc. conss.>

CJ.4.43.2pr.: Imperator Constantinus

Si quis propter nimiam paupertatem egestatemque victus causa filium filiamve sanguinolentos vendiderit, venditione in hoc tantummodo casu valente emptor obtinendi eius servitii habeat facultatem. * const. a. provincialibus suis. * <a 329 d. xv k. sept. serdicae constantino a. viii et constantino c. iiii conss.>

CJ.4.43.2.1: Imperator Constantinus

Liceat autem ipsi qui vendidit vel qui alienatus est aut cuilibet alii ad ingenuitatem propriam eum repetere, modo si aut pretium offerat quod potest valere, aut mancipium pro huiusmodi praestet. <a 329 d. xv k. sept. serdicae constantino a. viii et constantino c. iiii conss.>

CJ.4.44.0. De rescindenda venditione.

CJ.4.44.1: Imperator Alexander Severus

Si pater tuus per vim coactus domum vendidit, ratum non habebitur, quod non bona fide gestum est: mala fide enim emptio irrita est. aditus itaque nomine tuo praeses provinciae auctoritatem suam interponet, maxime cum paratum te proponas id quod pretii nomine illatum est emptori refundere. * alex. a. aurelio maroni mil. * <a 222 d. xi k. mart. antonino et alexandro conss.>

CJ.4.44.2: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Rem maioris pretii si tu vel pater tuus minoris pretii, distraxit, humanum est, ut vel pretium te restituente emptoribus fundum venditum recipias auctoritate intercedente iudicis, vel, si emptor elegerit, quod deest iusto pretio recipies. minus autem pretium esse videtur, si nec dimidia pars veri pretii soluta sit. * diocl. et maxim. aa. aurelio lupo. * <a 285 pp. v k. nov. diocletiano a. ii et aristobulo conss.>

CJ.4.44.3: Imperatores Diocletianus, Maximianus

De contractu venditionis et emptionis iure perfecto alterutro invito nullo recedi tempore bona fides patitur, nec ex rescripto nostro. quo iure fiscum nostrum uti saepe constitutum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. titiae et marcianae. * <a 293 d. viii id. febr. aa. conss.>

CJ.4.44.4: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Ad rescindendam venditionem et malae fidei probationem hoc solum non sufficit, quod magno pretio fundum comparatum minoris distractum esse commemoras. * diocl. et maxim. aa. et cc. sempronio eudoxio. * <a 293 d. non. april. byzantio aa. conss.>

CJ.4.44.5pr.: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si dolo adversarii deceptum venditionem praedii te fecisse praeses provinciae aditus animadvertit, sciens contrarium esse dolum bonae fidei, quae in huiusmodi maxime contractibus exigitur, rescindi venditionem iubebit. * diocl. et maxim. aa. et cc. claudio rufo. * <a 293 d. xv k. nov. sirmi aa. conss.>

CJ.4.44.5.1: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Quod si iure perfecta venditio est a maiore viginti quinque annis, intellegere debes consensu mutuo perfectam venditionem resolvi non posse. <a 293 d. xv k. nov. sirmi aa. conss.>

CJ.4.44.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Non est probabilis causa, propter quam rescindi consensu factam venditionem desideras. quamvis enim duplum offeras pretium emptori, tamen invitus ad rescindendam venditionem urgueri non debet. * diocl. et maxim. aa. et cc. novisio gaiano veterano. * <a 293 >

CJ.4.44.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Ratas manere semper perfectas iure venditiones vestra etiam interest. nam si oblato pretio rescindere venditionem facile permittatur, eveniet, ut et si quid vos laboribus vestris a fisco nostro vel a privato comparaveritis, eadem lege conveniamini, quam vobis tribui postulatis. * diocl. et maxim. aa. et cc. mucatraulo mil. * <a 293 >