← All works

Codex11

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 1,018 sections

1. 501

   CJ.11.43.10.1: Imperator Zeno

2. 502

   Sed et si quis clam vel palam auctoritate confisus de isdem paragogiis vel fontibus aquam transduxerit vel clandestinis insidiis forte subripuerit, publicis aquaeductibus eam restituere compellatur.<a xxx >

3. 503

   CJ.11.43.10.2: Imperator Zeno

4. 504

   Hoc etiam praecipimus, ne in posterum a quolibet iuxta eosdem aquaeductus plantari qualescumque arbores possint, ne ex stirpibus labefactentur parietes aquaeductuum, quod antiquis etiam constitutionibus interdictum esse dignoscitur.<a xxx >

5. 505

   CJ.11.43.10.3: Imperator Zeno

6. 506

   Scientibus universis, quod in posterum super huiusmodi commissis suburbanum vel praedium vel balneum vel aquae mola vel hortus, ad cuius usum aqua publica fuerit derivata, vel si quid ex his iuxta aquaeductum positum ad eum pertinet, qui plantavit arbores aquaeductibus noxias, ad quemcumque pertineat locum vel hominem vel domum, proscriptionis titulo subiacebit et fisci viribus vindicabitur: nulli super huiusmodi poena nec per sacros apices venia tribuenda.<a xxx >

7. 507

   CJ.11.43.10.4: Imperator Zeno

8. 508

   Universos autem aquarios vel aquarum custodes, quos hydrophylacas nominant, qui omnium aquaeductuum huius regiae urbis custodiae deputati sunt, singulis manibus eorum felici nomine nostrae pietatis impresso signari decernimus, ut huiusmodi adnotatione manifesti sint omnibus nec a procuratoribus domorum vel quolibet alio ad usus alios avellantur vel angariarum vel operarum nomine teneantur.<a xxx >

9. 509

   CJ.11.43.10.5: Imperator Zeno

10. 510

    Quod si quem ex isdem aquariis mori contigerit, eum nihilo minus qui in locum defuncti subrogatur signo eodem notari praecipimus, ut militiae quodammodo sociati excubiis aquae custodiendae incessanter inhaereant nec muneribus aliis occupentur.<a xxx >

11. 511

    CJ.11.43.11: Imperator Anastasius

12. 512

    Divinam dispositionem ab inclitae recordationis principe theodosio super his, qui aquam sibi de publicis aquaeductibus seu fontibus praeberi desiderant, promulgatam hac etiam lege in sua firmitate durare sancimus, quatenus nemo vel in hac sacratissima civitate vel in provinciis sine divinis apicibus de sacro epistularum scrinio more solito edendis et iudicio tuae celsitudinis vel aliis quorum interest intimatis vel intimandis aquam de publico aquaeductu seu fonte trahere permittatur: his, quicumque nostra iussa violaverint seu violari concesserint, denarum librarum auri condemnatione aliaque gravissima indignatione feriendis. * anastas. a. sergio pp. *<a xxx >

13. 513

    CJ.11.44.0. De gladiatoribus penitus tollendis.

14. 514

    CJ.11.44.1: Imperator Constantinus

15. 515

    Cruenta spectacula in otio civili et domestica quiete non placent. quapropter omnino gladiatores esse prohibemus. * constant. a. maximo pp. *<a 325 pp. beryto k. oct. paulino et iuliano conss.>

16. 516

    CJ.11.45.0. De venatione ferarum.

17. 517

    CJ.11.45.1pr.: Imperatores Honorius, Theodosius

18. 518

    Occidendorum leonum cunctis facimus potestatem neque aliquam sinimus quemquam calumniam formidare. * honor. et theodos. aa. mauriano com. domesticorum et vices agenti mag. mil.*<a 414 d. xiii k. iun. constantio et constante vv. cc. conss.>

19. 519

    CJ.11.45.1.1: Imperatores Honorius, Theodosius

20. 520

    Bestias autem, quae ad comitatum ab omnibus limitum ducibus transmittuntur, non plus quam septem diebus intra singulas civitates retineri praecipimus: violatoribus eorum quinas libras auri fisci viribus illaturis.<a 414 d. xiii k. iun. constantio et constante vv. cc. conss.>

21. 521

    CJ.11.46.0. De maiuma.

22. 522

    CJ.11.46.1: Imperatores Arcadius, Honorius

23. 523

    Clementiae nostrae placuit, ut maiumae provincialibus laetitia reddatur, ita tamen ut servetur honestas et verecundia castis moribus perseveret. * arcad. et honor. aa. caesario pp. *<a 396 d. vii k. mai. constantinopoli arcadio iiii et honorio iii aa. conss.>

24. 524

    CJ.11.47.0. Ut armorum usus inscio principe interdictus sit.

25. 525

    CJ.11.47.1: Imperatores Valentinianus, Valens

26. 526

    Nulli prorsus nobis insciis atque inconsultis quorumlibet armorum movendorum copia tribuatur. * valentin. et valens aa. ad bulephorum consularem campaniae. *<a 364 d. iii non. oct. altino divo ioviano et varroniano conss.>

27. 527

    CJ.11.48.0. De agricolis censitis vel colonis.

28. 528

    CJ.11.48.1: Imperator Constantinus

29. 529

    Numquam rationibus vel colligendis frugibus insistens agricola ad extraordinaria onera trahatur, cum providentiae sit opportuno tempore his necessitatibus satisfacere. * const. a. ad aemilianum pp. *<a 328 lecta vii id. mai. romae ianuarino et iusto conss.>

30. 530

    CJ.11.48.2pr.: Imperator Constantius

31. 531

    Si quis praedium vendere voluerit vel donare, retinere sibi transferendos ad alia loca colonos privata pactione non possit. * constantius a. ad dulcitium consularem aemiliae. *<a 357 d. iii k. mai. mediolani constantio a. viiii et iuliano c. ii conss.>

32. 532

    CJ.11.48.2.1: Imperator Constantius

33. 533

    Qui enim colonos utiles credunt, aut cum praediis eos tenere debent aut profuturos aliis derelinquere, si ipsi sibi praedium prodesse desperant.<a 357 d. iii k. mai. mediolani constantio a. viiii et iuliano c. ii conss.>

34. 534

    CJ.11.48.3pr.: Imperatores Valentinianus, Valens

35. 535

    Quisquis ex desertis agris veluti vagos servos liberalitate nostra fuerit consecutus, pro fiscalibus pensitationibus ad integram terrae professionem, ex qua videlicet servi manere videntur, habeatur obnoxius. * valentin. et valens aa. ad faventium vic. italiae. *<a 365 d. prid. k. aug. mediolani valentiniano et valente aa. conss.>

36. 536

    CJ.11.48.3.1: Imperatores Valentinianus, Valens

37. 537

    Id etiam circa eos observari volumus, qui ex huiusmodi fundis servos ad possessiones suas transire permiserint.<a 365 d. prid. k. aug. mediolani valentiniano et valente aa. conss.>

38. 538

    CJ.11.48.4pr.: Imperatores Valentinianus, Valens

39. 539

    Ii, penes quos fundorum dominia sunt, pro his colonis originalibus, quos in locis isdem censitos esse constabit, vel per se vel per actores proprios recepta compulsionis sollicitudine implenda munia functionis agnoscant. * valentin. et valens aa. ad modestum pp. *<a 366 d. k. mai. constantinopoli gratiano a. et dagalaifo conss.>

40. 540

    CJ.11.48.4.1: Imperatores Valentinianus, Valens

41. 541

    Sane quibus terrarum erit quantulacumque possessio, qui in suis conscripti locis proprio nomine libris censualibus detinentur, ab huius praecepti communione discernimus: eos enim convenit propriae commissos mediocritati annonarias functiones sub solito exactore cognoscere.<a 366 d. k. mai. constantinopoli gratiano a. et dagalaifo conss.>

42. 542

    CJ.11.48.5: Imperatores Valentinianus, Valens

43. 543

    Domini praediorum id quod terra praestat accipiant, pecuniam non requirant, quam rustici optare non audent, nisi consuetudo praedii hoc exigat. * valentin. et valens aa. ad oricum praes. tripolit. *<a 366 >

44. 544

    CJ.11.48.6: Imperatores Valentinianus, Valens

45. 545

    Omnes omnino fugitivos adscripticios colonos vel inquilinos sine ullo sexus muneris condicionisque discrimine ad antiquos penates, ubi censiti atque educati natique sunt, provinciis praesidentes redire compellant. * valentin. et et valens aa. ad germanicum pp. galliarum. *<a 366 >

46. 546

    CJ.11.48.7pr.: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus

47. 547

    Quemadmodum originarios absque terra, ita rusticos censitosque servos vendi omnifariam non licet. * valentin. valens et grat. aaa. ad maximum pp. *<a xxx >

48. 548

    CJ.11.48.7.1: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus

49. 549

    Neque vero commento fraudis id usurpet legis illusio, quod in originariis saepe actitatum est, ut parva portione terrae emptori tradita omnis integri fundi cultura adimatur.<a xxx >

50. 550

    CJ.11.48.7.2: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus

51. 551

    Sed cum soliditas fundorum vel certa portio ad unumquemque perveniat, tanti quoque servi et originarii transeant, quanti apud superiores dominos et possessores vel in soliditate vel in parte manserunt: et emptor pretium quod dederit amissum existimet, nihilo minus venditori ad repetendos servos cum agnatione eorum vindicatione concessa.<a xxx >

52. 552

    CJ.11.48.7.3: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus

53. 553

    Et si aliqua denique ex causa dissimulaverit legis usurpare beneficium atque iste sub hac taciturnitate decesserit, et heredibus eius et contra heredes emptoris vindicationem damus longi temporis praescriptione submota: mala fide namque possessorem esse nullus ambiget, qui aliquid contra legum interdicta mercatur.<a xxx >

54. 554

    CJ.11.48.8pr.: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus

55. 555

    Omnes profugi in alieno latebras collocantes cum emolumentis tributariis, salva tamen moderatione, revocentur, scilicet ut si, apud quos homines reperiuntur, alienos esse noverant fugitivos et profugis in lucrum suum usi sunt, hoc est sive excoluerunt agros fructibus dominis profuturos sive aliqua ab isdem sibi iniuncta novaverunt nec mercedem laboris debitam consecuti sunt, ab illis tributa quae publicis perierunt functionibus exigantur. * valentin. valens et grat. aaa. ad probum pp. *<a xxx >

56. 556

    CJ.11.48.8.1: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus

57. 557

    Ceterum si occultato eo profugi, quod alieni esse videntur, quasi sui arbitrii ac liberi apud aliquem se collocaverunt aut excolentes terras partem fructuum pro solo debitam dominis praestiterunt cetera proprio peculio reservantes, vel quibuscumque operis impensis mercedem placitam consecuti sunt, ab ipsis profugis quaecumque debentur exigantur: nam manifestum est privatum iam esse contractum.<a xxx >

58. 558

    CJ.11.48.8.2: Imperatores Valentinianus, Valens, Gratianus

59. 559

    Si qui vero inter agricolas, ut solet, ex quibuscumque commerciis huiusmodi hominibus inveniuntur esse debitores, coram partibus constitutis iudex ab obnoxiis quod debetur exposcat.<a xxx >

60. 560

    CJ.11.48.9: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius

61. 561

    Immunitates specialiter datae et iugatio et capitatio libris publicis et civitatum ac provinciarum encautariis sine aliqua probatione factae penes fruentes ereptae in functionem pristinam redeant. * grat. valentin. et theodos. aaa. ad pop. *<a 383 d.Iii non.Mart.Mediolani merobaude ii et saturnino conss.>

62. 562

    CJ.11.48.10pr.: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius, Arcadius

63. 563

    Cum antea per singulos viros, per binas vero mulieres capitis norma sit censa, nunc binis ac ternis viris, mulieribus autem quaternis unius pendendi capitis attributum est. * grat. valentin. theodos. et arcad. aaaa. cynegio pp. *<a 386 d.Vi k.April.Constantinopoli honorio et euodio conss.>

64. 564

    CJ.11.48.10.1: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius, Arcadius

65. 565

    Quocirca sublimitas tua huiusmodi census per comanensium et ariarathensium armeniae secundae, amasenorum helenoponti et diocaesarensium cappadociae secundae urbes salubris et temperatae per aequationis modum monumentis publicis iubebit adnecti.<a 386 d.Vi k.April.Constantinopoli honorio et euodio conss.>

66. 566

    CJ.11.48.11: Imperatores Arcadius, Honorius

67. 567

    Originarios colonos nullis privilegiis, nulla dignitate, nulla census auctoritate excusari praecipimus, sed amputatis omnibus, quae aliquotiens per gratiam sunt elicita, domino vel fundo esse reddendos. * arcad. et honor. aa. ad pop. *<a xxx >

68. 568

    CJ.11.48.12pr.: Imperatores Arcadius, Honorius

69. 569

    Servos vel tributarios vel inquilinos apud dominos volumus remanere. nam cum metu damni deterritus unusquisque eum quem incognitum habuerit coeperit propulsare , voluntas fugiendi servis non erit: nemo enim dominum suum deserit sciens nusquam sibi latendi locum esse derelictum. * arcad. et honor. aa. florentio. *<a xxx >

70. 570

    CJ.11.48.12.1: Imperatores Arcadius, Honorius

71. 571

    Sed aut cognitum sibi ingenuum unusquisque suscipiet, aut eum qui se liberum esse simulaverit a se submovebit metuens his quae statuta sunt obnoxius fieri.<a xxx >

72. 572

    CJ.11.48.12.2: Imperatores Arcadius, Honorius

73. 573

    Si quis igitur ex memoratis fugitivis apud quemlibet fuerit repertus, duodecim libras argenti fisco nostro inferat detentator, ipsi autem cuius fuit praeter eundem fugitivum alterum etiam eiusdem aestimationis inferre decernimus.<a xxx >

74. 574

    CJ.11.48.13pr.: Imperatores Arcadius, Honorius

75. 575

    Definimus, ut inter inquilinos colonosve, quorum quantum ad originem pertinet vindicandam indiscreta eademque paene videtur esse condicio, licet sit discrimen in nomine, suscepti liberi vel utroque vel neutro parente censito statum paternae condicionis agnoscant. * arcad. et honor. aa. vincentio pp. galliarum.*<a 400 d.Iii id.Iul.Stilichone et aureliano conss.>

76. 576

    CJ.11.48.13.1: Imperatores Arcadius, Honorius

77. 577

    Illud etiam servandum est, ut, si quando utriusque fundi idem dominus de possessione referta cultoribus ad eam colonos quae laborabat tenuitate transtulerit, idemque fundi ad diversorum iura dominorum qualibet sorte transierint, maneat quidem facta translatio, sed ita, ut praedii eius dominus, a quo coloni probantur fuisse transducti, translatorum agnationem restituat.<a 400 d.Iii id.Iul.Stilichone et aureliano conss.>

78. 578

    CJ.11.48.14: Imperatores Arcadius, Honorius

79. 579

    Si coloni, quos bona fide quisque possedit, ad alios fugae vitio transeuntes necessitatem condicionis propriae declinare temptaverint, bonae fidei possessori primum oportet celeri reformatione succurri, tunc causam originis et proprietatis agitari. * arcad. et honor. aa. vincentio pp. galliarum.*<a 400 d.Iiii id.Iul.Mediolani stilichone et aureliano conss.>

80. 580

    CJ.11.48.15: Imperatores Honorius, Theodosius

81. 581

    Colonos numquam fiscalium nomine debitorum ullius exactoris pulset intentio: quos ita glebis inhaerere praecipimus, ut ne puncto quidem temporis debeant amoveri. * honor. et theodos. aa. probo. *<a xxx >

82. 582

    CJ.11.48.16: Imperatores Honorius, Theodosius

83. 583

    Mulier, quae fuisse originaria docebitur, si cuiuscumque liberi hominis secuta consortium in urbibus vel in quibuscumque locis victura constitit, eius omnem subolem secundum vetera constituta conveniet revocari. * honor. et theodos. aa. palladio pp. *<a 419 d.Vi k.Iul. ravennae monaxio et plinta conss.>

84. 584

    CJ.11.48.17: Imperatores Honorius, Theodosius

85. 585

    Per colonum praeiudicium possessioni invito vel inscio domino imponi non posse et iure et legum auctoritatibus decantatur. * honor. et theodos. aa. iohanni pp. *<a 422 d.Id.Iul.Ravennae honorio xiii et theodosio x.Aa.Conss.>

86. 586

    CJ.11.48.18: Imperatores Theodosius, Valentinianus

87. 587

    Colonos nulla ratione ad ullum quamvis humilioris militiae locum sinimus admitti : sed nec apparitores magisteriae potestatis censibus adscriptos probari concedimus, quia in hac parte et dominorum iuri et publicae consulimus honestati. * theodos. et valentin. aa. basso pp. *<a 426 >

88. 588

    CJ.11.48.20pr.: Imperator Justinianus

89. 589

    Litibus imponentes celeritatem sancimus, si quando coloni cuiuscumque condicionis contra dominos terrae declamaverint super hoc ipso dubitantes, utrum is terrae dominus est nec ne ( eos tamen dicimus, qui non ex longo prolixoque tempore vel longinqua et inveterata redituum susceptione sufficientem habent cautelam, in quibus casibus ne contradicendi quidem licentia colonis relinquitur, longi temporis praescriptione vel redituum frequentissima consequentia colonorum impetus excludente): talem esse super redituum vel publicarum functionum praestatione formam censemus, ut, si tales coloni, quales supra diximus, idoneum fideiussorem totius summae quae ab his dependitur praestiterint, quod omnes reditus sine ulla procrastinatione, si melior causa dominorum iudicetur, eis restituent, et talis fideiussor per triennium accipiatur eoque impleto iterum renovetur, coloni in medio nullo modo super reditibus a dominis inquietentur. * iust. a. demostheni pp. *<a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani.D.Decio vc.Cons. >

90. 590

    CJ.11.48.20.1: Imperator Justinianus

91. 591

    Sin autem hoc coloni minime facere voluerint vel potuerint, tunc idem reditus per officium iudicis annui exigantur per solita tempora, in quae etiam dominis dependebantur, et deponantur in aede sacra, id est in cimeliarchio civitatis, sub qua possessio sita est, vel si localis ecclesia ad susceptionem pecuniarum idonea non sit, in metropolitana ecclesia, ut remaneant cum omni cautela et post plenissimam definitionem vel dominis dentur vel colonis restituantur.<a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani.D.Decio vc.Cons. >

92. 592

    CJ.11.48.20.2: Imperator Justinianus

93. 593

    Sin autem reditus non in auro, sed in speciebus inferuntur, vel in totum vel ex parte, interim per officium iudicis fructus vendantur et pretia eorum secundum praedictum modum deponantur.<a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani.D.Decio vc.Cons. >

94. 594

    CJ.11.48.20.3: Imperator Justinianus

95. 595

    Haec de reditibus definientes ad publicas transeamus functiones. et si quidem coloni more solito eas dependant, ipsi maneant in pristina consuetudine, nullo praeiudicio dominis generando, qui et quiescentibus colonis et non contradicentibus ad publicum tributarias functiones minime inferebant.<a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani.D.Decio vc.Cons. >

96. 596

    CJ.11.48.20.3a: Imperator Justinianus

97. 597

    Sin autem moris erat dominos totam summam accipere et ex ea partem quidem in publicas vetere functiones, partem autem in suos reditus habere, tunc, si quidem fideiussor a colonis detur, eundem fideiussorem dominis sine praeiudicio litis tantam summam inferre, quantam tributa publica faciunt, ut a dominis publicis rationibus persolvatur: nullo ex hoc colonis praeiudicio generando. super reditibus enim domini fideiussore fiant contenti.<a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani.D.Decio vc.Cons. >

98. 598

    CJ.11.48.20.4: Imperator Justinianus

99. 599

    Sin autem fideiussione cessante ad sequestrationem res veniat et pecuniae deponantur, ex earum summa tantam iudices separare, quanta ad publicas sufficiat functiones, et eam disponere dominum accipere, quatenus ipse eam persolvens publicas accipiat securitates: reliqua quantitate, quae in reditus puros remanet, in tuto collocanda et litis terminum expectante:<a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani.D.Decio vc.Cons. >

100. 600

     CJ.11.48.20.5: Imperator Justinianus

← Previous · Next → — showing 501–600 of 1,018

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.