De Vita Sancti Martini

confessi insidiis credens patuisse latronis.

nec mora quin praesens iam coniectura probetur.

seminecem egressi non longe a limine cernunt

extrema efflantem miserum spiramina uitae.

ille tamen leto languentia lumina soluens

uix singultantis praeciso murmure linguae

adtraxit tenuem glaciali a pectore uocem,

uulneris exponens causas. nam forte iuuencus,

dum resoluta artis stringuntur uincula loris,

liberior ceruice uaga dominoque rebellis

mollia tartareo transfoderat inguina cornu,

quae postquam exposuit pressoque ommutuit ore,

tum fessum leto posuit caput, oraque et artus

perfudit croceus glaciali corpore pallor.

hoc fine interiit. nobis tamen hic quoque finis

Martini ostendit meritum, cui nosse futura

sic licuit, nihil ut penitus uelamina carnis

tardarent celerem terreno pondere mentem.

Nequicquam nimium mendax et callidus hostis

uel tegere insidiis fraudes uel fallere formis

temptaret, frustra haec totiens molimina perdens,

ausus fictorum formas simulare deorum,

fingere et effigiem, quorum fingebat honorem,

nunc Iouis incestam faciem Martisque furorem,

Mercurium falsis nexum uestigia pinnis,

forcipe Uulcanum, cordis uel pectine Foebum

effigians, clypeo insanam cristisque Mineruam,

lasciuam Uenerem, quatientem lustra Dianam,

incestam inlicita thalamorum lege sororem,

germanae et nomen perdentem crimine fratris.

talibus ostentans formis se digna suorum

facta et mentito uultu sua crimina prodens

nequaquam elabi potuit, sed fraude retecta

perdidit inrisus molimina callida daemon,

efflans extremum per uerba procacia uirus

inlaesumque uirum uitiis uel uoce lacessens.

quae cuncta inmoto tolerans patientia uultu,

blanditias temnens, probra et conuicia ridens

atque hostem agnoscens figmento in utroque dolosum

crimine nec laedi potuit nec laude moueri,

uerborum iaculis opponens signa salutis

et crucis obiectu confringens tela latronis.

qui saepe adgressus duris pia corda querellis

impius obiectare pio pietatis amorem,

pro dolor, audebat, coram sic uoce resultans,

testibus ut multis feralia dicta paterent.

\'quare\' ait \'exosos domino, si crimina damnas,

suscipis, et uitium culpans consortia quaeris

peccantum ? forsan lateant te facta tuorum,

hortatu tum gesta meo, quae plurima suasi

et quorum pars magna fui. quis, quaeso, probabit

infensum factis hominem, facientibus aequum?,

ille ait: \'antiquo serpens distente ueneno,

non haec de miseris domini sententia Christi est,

qui, si finiri culpam uidet, abicit iram,

tempora non statuens poenae nisi tempore noxae,

ne maneant peccata monens, finita remittens,

mitis praeteritis, si sit correctio praesens,

errantes reuocans, reuocatis crimina donans,

peruersis patiens, clemens placidusque reuersis:

uita hominum, mors culparum, miserator utroque

exitium sceleris causam iubet esse salutis.

nec desperarem fidens bonitate probata,

quod quamuis uincant cunctas tua crimina noxas,

quo sine nil sceleris quisquam facit, omnibus et qui

per ........ mixtus culpis. merito. admiscere. poenis.

si commissa diu saltim uel sero doleres,

quod te de mediis raperet clementia flammis.\'

o felix pietas, tantum confidere quemquam

de domini bonitate dei, ut spondere benigne

audeat illa etiam, -quae non promissa fatetur,

dum reuocare ipsum consueto a crimine temptat

criminis auctorem, peccatum a fomite tollens

et stirpem exosam prima ab radice. recidens.

Sed quoniam crebros cantare enisa triumphos

murmura tartareum tetigerunt nostra tyrannum,

atque inter laudis titulos replicare uolentes

bellorum seriem nomen resonauimus hostis,

hoc quoque quem dederit Christus sermone loquemur,

tempore quod gestum ualde miramur in illo.

sanctorum quondam sociis Christique ministris

adiectus iuuenis factoque et nomine Clarus

haut procul a sancto cellam doctore locarat,

adsciscens plures iusta ad consortia fratres,

ut modulata piis symfonia psalleret hymnis,

concors conexis resonaret gloria linguis.

subdolus hunc quidam iuuenis simulataque gestans

conpositis figmenta dolis, mentitus et omnem

insontis speciem, monachi sub nomine fallens

expetiit sub ueste ouium, sed mente luporum,

spirans antiquum uitiato pectore uirus.

ac primum sanctis uel solo corpore mixtus

communis uitae speciem simulator agebat.

post sese angelicis solitus iactare loquellis

fallacem extulerat uana ad fastigia mentem,

celsius elati casurus culmine cordis.

quin et prodigiis suadens incauta coegit

corda, uelut meritis iam per documenta probatis,

pro leuibus signis tumidis plus credere uerbis.

ipsius interdum sese iactare solebat