Carmina

Romuleam, ut post iam captus narrabat, ad urbem,

illic infandae acturus commercia fraudis.

interea ignaris nostris nox illa diesque

totus obit; sero solitum iam uespere munus

curantes posuere gradus; ut scandere coepit

facturus lychnum, nihil inuenit; orba manebat

uirga crucis solitae pulchro spoliata monili.

pallescunt miseri neque damnum criminis audent

prodere, noscentes etiam sibi iure reatum

conpetere. abscedunt trepidi fugiuntque latronem

sectantes profugum. nusquam uestigia lapsi

ulla legunt. omnes adeunt diuersa uiarum

scrutanturque sitos diuerso litore portus.

effluxere dies frustra quaerentibus octo

siue decem et cunctis uacua iam indage reuersis;

unus quaerentum puer inritus ipse laboris

in cassum fusi longa regione redibat,

et prope iam Nolam ueniens subsistit in ipso

aggere et ingenti gemitu fletuque profuso

Felicem clamans praesumit corde fideli

non remeare domum nisi cum cruce; moxque peractum

promptus iter relegit. fit et ilicet obuius illi

quidam homo, qui furem non furem sed quasi ciuem

norat. eum noster primus rogat unde uiator

adforet; ille refert. rursus de fure rogatur,

si uidisset eum; respondit at ille propinquis

inde locis agere, et regio illa (indicta) prope ipsos,

dum loquerentur, erat monti coniuncta Veseuo,

quintus ab urbe lapis Nola. sed uesperis ortus

consilium differt. placet ut lux crastina rursus

iungat utrumque sibi. fit mane, reuertitur index;

perducit nostros, capitur fur, praeda refertur.

forte sacrata dies inluxerat illa beati

natalem Prisci referens, quem et Nola celebrat

quamuis ille alia Nucerinus episcopus urbe

sederit. ecce ipsam sancti Felicis in aulam,

quam tunc sollemni populus stipauit honore,

post sacra iam soluente pios antistite coetus

tempore prouiso diuinitus egredientis

plebis in occursum subito introducitur ille

furaces post terga manus nodata reuinctus.

laetitia populus, formidine praedo repletur,

utque nouum ad monstrum tota concurritur urbe.

turba furens odiis popularibus ibat in illum,

laetitia incertos miscebat et ira tumultus.

pertimui, fateor, ne forte diabolus illa

qua solet inuidia uiolaret sanguine pompam

et peiore prius curaret uulnere uulnus.

eripitur populo cellaque includitur ipsa,

quod sic forte reo capto tunc accidit, in qua

delituit rapta cruce; qua post ipse reperta

clauditur, ut uiuat. tunc ergo ut mente recepta

ipse suum facinus reus atque obstacula coepit

mirandis narrare modis, fassusque per illos

octo decemue dies, quibus ire parauerat urbem

Romuleam, inplicitis ita se pedibus retroactum,

semper ut ire parans, semper retrahente rediret

nescio quo rursusque illam remearet ad oram

Yeseui, qua iussus erat quasi carcere claudi

angelica nectente manu; tamen ille putabat

arbitrii miser esse sui, quod corpore liber

esse uidebatur, quem non extante catena

fortior arcanis retinebat dextera uinclis.

ultor eum digno Felix errore ligabat

et tali amentem uertigine circum agitabat,

semper ut abscedens nusquam discederet et cum

prosiliente gradu coepisset abire, rediret.

mira fides! ibat stando, remanebat eundo,

nescius hoc ipso, pro quo fugitare parabat,

ne fugeret fieri et secum sua uincla manere

inruptamque sibi proprium scelus esse catenam.

namque sinu clausae mandauerat insita praedae

pondera, et hinc auidus quasi captus mente latebram

quaerens, luce tamen campis errabat apertis

seque latere putans extabat in aequore claro.

conscia sic mentem inpietas caecauerat, ut nec

effugeret fugiens nec celaretur aberrans.

sensibus aduersis metus hinc, stupor inde nocentem

miscuerant animam; uitabat strata uiarum,

secretos metuebat iners accedere saltus,

ipsa etiam in siluis sibi forte silentia tantum

clamatura nefas metuens aut tristia formis

occursura putans ultricum monstra ferarum.

inde miser celebri seductus ab aggere iuxta

demus in quodam spatiabatur sibi rure

securum ignaris simulans, sed corde timorem

ut facinus sub ueste premens; nam uestis in altum

succinctae sinibus clausum mandauerat aurum.

nam neque uel tacitae furtum committere terrae

ausus erat specubusue cauis de more latronum,

indicium metuens, credendae fraudis auarus.

inde suae tantum tunicae sua furta nefandus

crediderat, qua restrictum nodarat amictum

suspendens fluidam nudato poplite uestem.

hanc sibi praedo penum sceleris tunc semet in ipso

struxerat, et digne tali est formidine uinctus,

crederet ut nullis miseri consortia furti,

ut sceleris tanti contagia solus haberet

et sinus illius fieret custodia furti,

cuius sacrilegam fuerat manus ausa rapinam,