Epistulae

in hac mansione moritur Maria et sepelitur et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt dominum et prohibentur transire Iordanen missisque nuntiis ad Edom transitus petitur nec inpetratur: quis timeret post tantos profectus murmur populi et offensam magistrorum et uiae transitus denegatos?

uidetur mihi in Maria prophetia mortua, in Moyse et Aaron legi et sacerdotio Iudaeorum finis inpositus, quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere ualeant nec credentem populum de solitudine huius mundi educere. et nota, quod post mortem prophetiae et aquas contradictionis Idumaeum carneum atque terrenum transire non possint et cum multis precibus et conatu uiam non inpetrent, sed egrediatur Edom aduersus eos in populo multo et in manu forti. interpretatio quoque nominis morti et offensae et negato transitui conuenit. ubi enim mandatum, ibi peccatum; ubi peccatum, ibi offensa; ubi offensa, ibi mors. haec est mansio, de qua psalmista canit: commouebit dominus desertum Cades.

Profectique de Cades castra metati sunt in Or monte, in extremo terrae Edom. ascenditque Aaron sacerdos in montem Or iuxta praeceptum domini et mortuus est ibi anno quadragesimo egressionis filiorum Israhel de terra Aegypti, mense quinto, prima die mensis. eratque Aaron centum uiginti trium annorum, quando mortuus est in monte Or. et audiuit Chananaeus rex Arad, qui habitabat ad Austrum in terra Chanaan, quod uenissent filii Israhel.

Tricesima quarta mansio est, quam plerique interpretantur \'lumen\', nec errarent, si per aleph litteram scriberetur; alii \'pellem\', et ipsi uerum dicerent, si esset ain positum; nonnulli \'foramen\', quod posset accipi, si heth haberet elementum. cum autem legatur per he, magis \'mons\' intellegitur et legi potest: ascendit Aaron sacerdos in montis montem, id est in uerticem eius.

ex quo animaduertimus non in monte simpliciter, sed in monte montis pontificem mortuum, ut dignus locus meritis illius monstraretur. moritur autem eo anno, quo nouus populus repromissionis terram intraturus erat, in extremis finibus terrae Idumaeorum. et quamquam in monte sacerdotium Eleazaro filio dereliquerit lexque eos, qui eam inpleuerint, perducat ad summum, tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Iordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus. et plangit eum populus triginta diebus.

Aaron plangitur, Iesus non plangitur. in lege descensus ad inferos, in euangelio ad paradisum transmigratio. audit quoque Chananaeus, quod uenisset Israhel, et in loco exploratorum, ubi quondam offendisse populum nouerant, ineunt proelium et captiuum ducunt Israhel. rursumque in eodem loco pugnatur: ex uoto uictor uincitur, uicti superant appellaturque nomen Horma, id est anathema. eadem dicere mihi non est pigrum, legentibus necessarium, quod semper humanus status in huius saeculi uia fluctuet et alius in ualle, alius in campis, alius moriatur in monte, nec in monte simpliciter, sed in montis monte, id est in excelso uertice. cumque nos dei auxilio destitutos hostis inuaserit duxeritque captiuos, non desperemus salutem, sed iterum armemur ad proelium. potest fieri, ut uincamus, ubi uicti sumus, et in eodem loco triumphemus, in quo fuimus ante captiui.

Et profecti de monte Or castra metati sunt in Selmona. profectique de Selmona uenerunt in Phinon.

.Hae duae mansiones, tricesima quinta et tricesima sexta, in ordine historiae non inueniuntur, sed scriptum est pro eis: egressi de monte Or per uiam Maris Rubri, ut circumirent terram Edom. ex quo ostenditur in finibus atque circuitu terrae Edom eas positas.

nec secundum morem legitur: profecti de monteOr castra metati sunt in Selmona siue in Phinon, sed post ambitum terrae Idumaeorum uenit ad extremum et ait: profecti filii Israhel castra metati sunt in Oboth. nec dixit: \'profecti sunt de illo et illo loco\', quia duas mansiones silentio praetermiserat, quas cum in supputatione tacuerit, reddidit in summa. prima mansio Selmona interpretatur \'imaguncula\', secunda Phinon diminutiue \'os\' — ab ore, non ab osse, intellege - in his Aaron mortuo murmurant contra dominum et Moysen, manna fastidiunt, a serpentibus uulnerantur et in typum saluatoris, qui uerum antiquumque serpentem in patibulo triumphauit, diaboli uenena superantur.

unde et imaguncula uerae expressaeque imaginis filii dei passionem eius intuens conseruatur et, quod corde credit, ore pronuntiat legens illud apostoli: corde creditur ad iustitiam, ore autem confessio fit ad salutem. simulque nota, quod utraque mansio ὑποκοριστικῶς appelletur, quia ex parte uidemus et ex parte prophetamus et nunc per speculum uidemus in aenigmate.

Et profecti de Phinon castra metati sunt in Oboth. Tricesima septima mansio uertitur in \'magos\' siue \'pythones\' uel secundum uerba Heliu \'lagoenas grandes\', quae cum musto plenae fuerint, absque spiramine ilico disrumpuntur. pugnauerunt magi contra Moysen et Aaron et a muliere, quae erat in Endor et habebat iuxta septuaginta interpretes spiritum pythonem, iuxta Hebraeos magum, regi Israhelis inluditur.

multae sunt praestigiae et innumerabiles laquei, quibus animae capiuntur humanae; sed nos dicamus. in domino confidentes: laqueus contritus est et nos liberati sumus et: si ambulauero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es. cadent a latere nostro mille et decem milia a dextris nostris: non timebimus ab incursu et daemonio meridiano, sed obturabimus aures nostras, ne audiamus uoces incantantium, et sirenarum carmina neglegemus.

post imaginem dei, quae in cordis ratione monstratur, et confessionem fidei, quae ore profertur, consurgunt serpentes et artes maleficae ad bella nos prouocant. sed nos, qui habemus pretiosissimum thesaurum in uasis fictilibus, quae frangi possunt, ita ut de quodam uix testa remanserit, in qua hauriri possit aquae pusillum, omni custodia circumdemus cor nostrum.

Et Et profecti de Oboth castra metati sunt in Hieabarim in finibus Moab. |

Tricesima octaua mansio \'aceruos lapidum transeuntium\' sonat. sunt sancti lapides, qui uoluuntur super terram, leues, politi et rotunditate sua rotarum cursibus similes. sunt et alii, quos propheta iubet tolli de uia, ne ambulantium in eos offendant pedes. qui sunt isti ambulantes? utique uiatores et praetereuntes, qui per istud saeculum ad alias mansiones transire festinant.

quod autem dicitur: in finibus Moab et supra scriptum est: in solitudine, quae respicit Moab contra solis ortum, ostendit iuxta litteram, quod huc usque in finibus terrae Idumaeorum fuerint et nunc ueniant ad terminos Moab de alia prouincia ad aliam transeuntes. non enim semper uni uirtuti danda est opera, sed, sicut scriptum est: ibunt de uirtute in uirtutem, de alia transeundum est ad aliam, quia haerent sibi et ita inter se nexae sunt, ut, qui una caruerit, omnibus careat. et tamen transire de alia ad aliam eorum est proprie, qui solis iustitiae ortum considerant.

Et profecti de Hieabarim-siue, ut in secundo loco apud Hebraeos habetur, Hihim-castra metati sunt in Dibon - Gad.

Tricesima nona mansio interpretatur \'fortiter intellecta temptatio\'. pro hac in ordine historiae aliter scriptum repperi. postquam enim castra metati sunt in Hieabarim in finibus Moab contra ortum solis, legitur: inde profecti sunt et deuerterunt ad torrentem Zared. et de hoc loco proficiscentes castra metati sunt trans Arnon, quae est in solitudine finium Amorraei, eo quod Arnon in terminis sitMoabitarum et Amorraeorum.

et post haec uenerunt ad puteum, ubi cecinit Israhel carmen hoc: ascende, putee, quem foderunt principes et a peruerunt duces populorum in datore legum et in baculo eius. et de solitudine in Matthana et de Matthana ad torrentes dei et de torrentibus dei ad excelsa et de excelsis ad uallem, quae est in regione Moab, in uertice Phasga, qui prospicit contra desertum. haec loca in finibus Amorraeorum quidam interpretantes putant non mansiones esse, sed transitus, nec praeiudicare debere catalogo mansionum extraordinariam expositionem.

alii autem spiritalibus spiritalia conparantes nolunt regiones significari, sed per locorum nomina. uirtutum profectus esse, quod post magos et congregationem lapidum frequenter ueniamus ad torrentes Zared, quod interpretatur \'aliena descensio\', et in descensione positi transeamus ad Arnon, quod \'maledictionem\' sonat, quae est posita in finibus Amorraeorum, qui uel \'amari\' hostes sunt uel multa \'locuntur\'inflati.

sin autem transierimus terminos Moab, qui de incestu generatus est et recessit a uero patre, statim nobis occurrit puteus, quem nemo de plebe fodit, nullus ignobilis, sed principes et duces, qui iura dant populis. et canentes carmen in aquis putei et in dei muneribus gratulantes prophetant, quo transituri sint et ad quae peruenturi loca, quod scilicet de deserto ueniant in Matthana, quod interpretatur \'donum\', et de Matthana ad Nahalihel, quod dicitur ad \'torrentes dei\', et de Nahalihel ad Bamoth, quae interpretatur \'excelsa\' siue \'adueniens mors\', quando conformes efficimur mortis Christi, et de Bamoth occurrit nobis \'uallis humilitatis\', quae tamen in uertice posita est montis Phasga, qui interpretatur \'dolatus\', quod nihil habeat informe et rude, sed artificis sit politus manu, qui mons respiciat solitudinem, quae Hebraice dicitur Isimun.

quando enim fuerimus in uirtutum culmine constituti, tunc totius mundi ruinas et omnium peccatorum respicimus \'uastitatem\'. paene obliti sumus currente oratione dictare: Dibon - Gad interpretatur \'fortiter intellecta temptatio\'. post Dibon - Gad geritur bellum contra Seon, regem Amorraeorum, et Og, regem Basan, et discimus, quod, cum uenerimus ad summum et de fonte principum regumque biberimus, ascendentes ad montem Phasga non debeamus eleuari in superbiam, sed propositam nobis e contrario solitudinem nouerimus. ante contritionem enim eleuatur cor uiri et ante gloriam humiliatur.

Et profecti de Dibon - Gad castra metati sunt in Almon-Deblathaim.

Quadragesima mansio uertitur in \'contemptum palatharum\' siue \'obprobriorum\'. et per hanc discimus omnia dulcia et inlecebras uoluptatum in saeculo contemnendas nec inebriari nos debere uino, in quo est luxuria.

mel non offertur in sacrificiis dei et cera, quae dulcia continet, non lucet in tabernaculo, sed oleum purissimum, quod de oliuae profertur amaritudine. mel enim distillat a labiis mulieris meretricis; de quo puto iuxta mysticos intellectus gustasse Ionathan et sorte deprehensum uix populi precibus liberatum. quod autem obprobria contemnenda sint et, si falso obiciantur, beatitudinem pariant, saluator plenissime docet.

Et profecti de Almon - Deblathaim castra metati sunt in montibus Abarim contra faciem Nabo.

Quadragesima prima mansio uertitur in montes \'transeuntium\' et est contra faciem montis Nabo, ubi moritur et sepelitur Moyses terra repromissionis ante conspecta. Nabo interpretatur \'con-. clusio\', in qua finitur lex et non inuenitur eius memoria; porro gratia euangelii absque ullo fine tenditur. in omnem terram exiit sonus eius et in fines orbis terrae uerba illius.

simulque considera, quod habitatio transeuntium in montibus sita sit et adhuc profectu indigeat. post montes enim plurimos ad campestria Moab et Iordanis fluenta descendimus, qui interpretatur \'descensio\'. nihil enim, ut crebro diximus, tam periculosum est, quam gloriae cupiditas et iactantia et animus conscientia uirtutum tumens.

Et profecti de montibusAbarim castra metati sunt in cam pestribus Moab super Iordanen iuxta Hiericho ibique fixerunt tentoria a domo solitudinis usque ad Abel Sattim in planitie Moab.

In quadragesima secunda, quae et extrema mansio est, cursim, quae sint gesta, narremus. residens in ea populus a diuino Balaam, quem mercede conduxerat Balac, filius Sepphor, dei benedicitur iussione et maledictio mutatur in laudes.

audit uoces domini ex profano ore resonantes: orietur stella ex Iacob et , consurget homo de Israhel; et percutiet principes Moab et uastabit cunctos filios Seth et erit Edom hereditas eius. fornicatur cum filiabus Madian et Finees, filius Eleazar, zelatus zelum domini Zamri et scortum Madianitidem pugione transfigit; unde et accepit praemium in aeternam memoriam aluum uictimae. numeratur rursum populus, ut interfectis pessimis nouus dei populus censeatur.

interpellant quinque filiae Salphaad et iudicio domini hereditatem accipiunt inter fratres suos nec femineus a possessione dei sexus excluditur. Iesus Moysi in monte succedit et discit a lege, quae spiritaliter offerre debeat in ecclesia: primum quid per singulos dies, dein quid sabbato, quid in calendis, quid in calendis, quid in pentecoste, quid in neomenia mensis septimi, quid in ieiunio, eiusdem mensis die decimo, quid in scenopegia, quando figuntur tabernacula, quinto decimo die supradicti mensis.

uxorum et filiarumuotaabsque auctoritate patrum et uirorum cassa memorantur. bellum contra Madianitas et mors diuini Balaam et praedae diuisio et oblatio ex ea in tabernaculo dei. primus Ruben et Gad et dimidium tribus Manasse citra Iordanen in heremo possessionem accipiunt; plurima enim habebant iumenta et necdum ad id uenerant, ut possent habitare cum templo. docetur populus, ut in terra sancta idola destruat et nullus de priori habitatore seruetur. describitur olim cupita prouincia et duarum semis tribuum hereditas separatur. numerantur tribuum principes, qui terram sanctam debeant introire.

quadraginta duas urbes cum suburbanis suis usque ad mille passus per circuitum Leuitae accipiunt, tot numero, quot et istae sunt mansiones. et adduntur fugitiuorum sex aliae ciuitates, tres intra Iordanen et tres trans Iordanen, ut sint simul quadraginta octo; qui fugitiuorum suscipi, qui interfici debeant et usque ad mortem pontificis maximi reseruari.

succedit Deuteronomium, secunda lex, meditatorium euangelii: ibique breuiter discimus, quae inter Pharan et Thobel et Laban et Aseroth et loca aurea, abiecto Iuda infelicissimo, undecim diebus uia de Choreb, per uiam montis Seir usque ad Cades-Barne Moyses populo sit locutus et extremum canat canticum. in quo apertissime synagoga proicitur et ecclesia domino copulatur: inpinguatus est et incrassatus ac dilatatus et recalcitrauit dilectus et oblitus est dei saluatoris sui. et iterum: generatio pessima, filii ineruditi ipsi ad aemulationem me prouocauerunt in eo, qui non erat deus. inritauerunt me in sculptilibus suis; et ego zelare eos faciam nationes et contra gentem stultam inritabo eos.

benedicuntur filii Israhel et rursus in Simeone ludas miserandus excluditur. ascendit Moyses ad montem Nabo, in; uerticem Phasga, quiest contra Hiericho, etostendit ei dominus omnem terram Galaad usque Dan et Nepthalim et Ephraim et Manassen et uniuersam terram Iuda usque ad mare magnum contra austrum

et regionem campestrem Hierichuntis, ciuitatis palmarum, usque Segor. quis potest tanta nosse mysteria? quis in extremis legis et huius uitae finibus constitutus intellegit semper sibi esse pugnandum et tunc plenam uictoriam dari, si fuerit in campestribus, si in Abel Sattim, quod interpretatur \'luctus spinarum\', fleuerit antiqua peccata et spinas, quae suffocauerunt sementem uerbi dei et de quibus propheta dicit: uersatus sum in miseri a, dum mihi configitur spina, et tunc praeparatus deficiente manna sub duce Iesu Iordanen transeat et circumcisus cultro euangelii primum comedat de caelesti pane et occurrat ei princeps exercituum dei, ut uerum pascha nequaquam in Aegypto, sed in finibus terrae sanctae comedat?

o profundum diuitiarum et sapientiae et scientiae dei, quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae illius! quis sapiens et intelleget haec, intellegens et cognoscet ea? quia rectae uiae domini et iusti ambulabunt in eis, praeuaricatores autem corruent in illis.

Vereor, ne officium putetur ambitio et, quod illius exemplo facimus, qui ait: discite a me, quia mitis sum et humilis corde, gloriae facere adpetitione dicamur et non uiduam adloqui et in angustia constitutam, sed aulae nos insinuare regali et sub occasione sermonis amicitias potentium quaerere. quod liquido non putabit, qui scierit esse praeceptum: personam pauperis non accipies in iudicio, ne sub praetextu misericordiae, quod iniustum est, iudicemus.

unumquemque enim nostrum non hominum, sed rerum pondere iudicandum est. nec diuiti obsunt opes, si bene utatur, nec pauperem egestas commendabiliorem facit, si inter sordes et inopiam peccata non caueat. utriusque nobis testimonium et Abraham, patriarcha et cotidiana exempla subpeditant; quorum alter in summis diuitiis amicus dei fuit, alii cotidie in sceleribus deprehensi poenas legibus soluunt.

adloquimur igitur-pauperem diuitemne, sciat ipsa, quae possidet; neque enim marsuppium eius discutimus, sed animae puritatem –, loquimur ad eam, cuius faciem ignoramus et uirtutes nouimus, quam nobis fama commendat, cuius uenerabiliorem pudicitiam adulescentia facit, quae mortem iuuenis mariti sic fleuit, ut exemplum coniugii dederit, sic tulit, ut eum profectum crederet, non amissum. orbitatis magnitudo religionis occasio fuit. Nebridium suum sic quaerit, ut in Christo praesentem nouerit.

cur ergo ad eam scribimus, quam ignoramus? triplex nimirum causa est: prima, qua pro officio sacerdotii omnes Christianos filiorum loco diligimus et profectus eorum nostra est gloria; altera, qua pater defuncti intima mihi necessitudine copulatus fuit; extrema, quae et ualidior, quod I filio meo Auito roganti negare nihil potui, qui crebris litteris inter- . pellatricem duri iudicis superans et multorum mihi, ad quos ante super eadem materia scripseram, exempla proponens ita suffudit pudorem negantis, ut plus considerarem, quid ille cuperet, quam quid me facere conueniret. 1

Alius forsitan laudet Nebridium, quod de sorore generatus Augustae et in materterae nutritus sinu inuictissimo principi ita carus fuit, ut ei coniugem nobilissimam quaereret et bellis ciuilibus Africam dissidentem hac uelut obside sibi fidam redderet. mihi a principio statim illud est praedicandum, quod quasi uicinae mortis praescius inter fulgorem palatii et honorum culmina, quae aetatem anteibant, sic uixit, ut se ad Christum crederet profecturum.

sacra narrat historia Cornelium, centurionem cohortis Italicae, in tantum acceptum deo, ut angelum ad eum mitteret et omne mysterium, quo Petrus de circumcisionis angustiis transferebatur ad praeputii latitudinem, ad illius merita pertineret, qui primus ab apostolo baptizatus salutem gentium dedicauit. scriptumque est de eo: erat uir quidam in Caesarea nomine Cornelius, centurio cohortis, quae dicitur Italica, religiosus et timens deum cum omni domo sua, faciens elemosynas multas plebi et orans deum semper.

quidquid de illo dicitur, hoc nomine commutato in Nebridio meo uindico. sic religiosus fuit et amator pudicitiae, ut uirgo sortiretur uxorem; sic timens deum cum uniuersa domo sua, ut oblitus dignitatis omne consortium cum monachis haberet et clericis tantasque elemosynas faceret in populis, ut fores eius pauperum atque debilium obsiderent examina; certe sic semper orans deum, ut illi, quod optimum esset, eueniret.

raptus est, ne malitia inmutaret mentem eius, quia placita deo erat anima illius. unde et ego possum uere super eo abuti apostoli uoce dicentis: in ueritate cognoui, quoniam non est personarum acceptor . deus, sed in omni proposito, qui timet deum et operatur iustitiam, acceptus est illi. nihil nocuit militanti paludamentum et balteus et apparitorum cateruae, quia sub habitu alterius alteri militabat, sicut e contrario nihil prodest aliis uile palliolum, furua tunica, corporis inluuies et simulata paupertas, si nominis dignitatem operibus destruant.

legimus et in euangelio de alio centurione domini testimonium: nec in Israhel tantem fidem inueni. et ut ad superiora redeamus, Ioseph, qui et in egestate et in diuitiis dedit experimenta uirtutum, qui seruus et dominus docuit animae libertatem, nonne post Pharaonem regis ornatus insignibus sic deo carus fuit, ut super omnes patriarchas duarum tribuum pater fieret? Danihel et tres pueri sic praeerant Babyloniae operibus et erant inter principes ciuitatis, ut habitu Nabuchodonosor deo mente seruirent. Mardocheus et Hester inter purpuram, sericum et gemmas superbiam humilitate uicerunt tantique fuere meriti, ut captiui uictoribus imperarent.

Haec illo tendit oratio, ut ostendam iuuenem meum coniunctionem regalis sanguinis et affluentiam diuitiarum atque insignia potestatis materiam habuisse uirtutum dicente Ecclesiaste: sicut protegit sapientia, sic protegit et pecunia. nec statim illud huic testimonio putemus aduersum: amen dico uobis: difficile diues intrabit in regna caelorum. et rursum dico uobis: facilius est camelum per foramen acus transire quam diuitem intrare in regnum dei. alioquin Zacheus publicanus, quem ditissimum scriptura commemorat, contra hanc sententiam saluatus uidebitur.

sed quomodo, quod apud homines inpossibile est, apud deum possibile fiat, apostoli consilium docet scribentis ad Timotheum: diuitibus huius saeculi praecipe non superbire nec sperare in incerto diuitiarum, sed in deo uiuo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum. benefaciant, diuites sint in operibus bo nis, facile tribuant; communicent, thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. didicimus, quomodo camelus introire possit in foramen acus, quomodo animal tortuosum deposito pondere sarcinarum adsumat sibi pennas columbae, ut requiescat in ramis arboris, quae de sinapis semente succreuit.

legimus in Esaia camelos Madian et Gephan et Saba aurum et thus ad urbem domini deportantes; in typo horum camelorum Ismahelitae negotiatores stacten et thymiama et resinam, quae nascitur in Galaad et cutem uulneribus obducit, Aegyptiis deferunt tantaeque felicitatis sunt, ut emant et uendant Ioseph et mercimonium eorum salus mundi sit. docet et Aesopi fabula plenum muris uentrem per angustum foramen egredi non ualere.

Ergo Nebridius meus cotidie illud reuoluens: qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et in laqueum diaboli et desideria multa, quidquid et imperatoris largitio et honoris infulae sibi dederant, in usus pauperum conferebat. nouerat enim a domino esse praeceptum: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pa u peri bus et ueni, seq uere me. et quia hanc sententiam inplere non poterat habens uxorem et paruulos liberos et multam familiam, faciebat sibi amicos de iniquo mammona, qui se reciperent in aeterna tabernacula.

nec semel abiciebat sarcinam, quod fecerunt-apostoli patrem et rete et nauiculam relinquentes, sed ex aequalitate aliorum inopiae suam abundantiam communicabat, ut postea illorum diuitiae huius indigentiam sustentarent. scit ipsa, cui libellus hic scribitur, me non nota, sed audita narrare nec ex aliquo in me beneficio scriptorum more Graecorum gratiam linguae reddere. procul a Christianis ista suspicio.

habentes uictum et uestitum his contenti sumus. ubi uile holusculum et cibarius panis et cibus potusque moderatus, ibi diuitiae superuacuae, ibi nulla adulatio, quae uel praecipue fructum respicit. ex quo colligitur fidele esse testimonium, quod causas non habet mentiendi.

Ac ne quis me putet solas in Nebridio praedicare elemosynas, quamquam et has exercuisse sit magnum, de quibus dicitur: sicut aqua extinguit ignem, ita lemosyna peccatum, ad uirtutes eius ceteras ueniam, quas singulas in paucis hominibus deprehendimus. quis fornacem regis Babylonis sine adustione ingressus est? cuius adulescentis Aegyptia domina pallium non tenuit? quae uxor eunuchi nullos creat liberos uoluptate transacta? quem hominum disputatio illa non terreat: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis?

mirum dictu est: nutritus in palatio, contubernalis et condiscipulus Augustorum, quorum mensae ministrat orbis et terrae ac maria seruiunt, inter rerum omnium abundantiam, in primo aetatis flore tantae uerecundiae fuit, ut uirginalem pudorem uinceret et ne leuem quidem in se obsceni rumoris fabulam daret. deinde purpuratorum propinquus, socius, consobrinus isdemque cum ambobus studiis eruditus-quae res etiam externorum mentes sibi conciliat-non est inflatus in superbiam, non ceteros homines adducta fronte contempsit, sed cunctis amabilis ipsos principes amabat ut fratres, uenerabatur ut dominos et in illorum salute suam -salutem positam fatebatur. ministros autem eorum et uniuersum ordinem palatii, .quo regalis frequentatur ambitio, sic sibi caritate sociarat, ut, qui merito inferiores erant, officiis se pares arbitrarentur. difficile factu est gloriam uirtute superare et ab his diligi, quos praecedas. quae uidua non huius auxilio sustentata est? qui pupillus non in eo repperit patrem? totius orientis episcopi ad hunc miserorum preces et laborantium desideria conferebant. quidquid ab imperatore poscebat, elemosyna in pauperes, pretium captiuorum, misericordia in adflictos erat. unde et ipsi principes libenter praestabant, quod sciebant non uni, sed pluribus indulgeri.

Quid ultra differimus? omnis caro fenum et omnis gloria eius quasi flos feni. reuersa est terra in terram suam: dormiuit in domino et adpositus est ad patres suos plenus dierum et luminis et nutritus in senectute bona — cani enim hominis sunt sapientia — et in breui aetate tempora multa conpleuit. tenemus pro illo dulcissimos liberos;

uxor heres pudicitiae pretium est; Nebridius pusio patrem quaerentibus exhibet: sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat. scintilla uigoris paterni lucet in filio et similitudo morum per speculum carnis erumpens: ingentes animos angusto in pectore uersat. iungitur ei germana, rosarum et liliorum calathus, eboris ostrique commercium. sic refert in ore patrem, ut ad uenustatem propensior sit; sic matrem mixta pingit similitudine, ut in uno corpore utrumque cognoscas; ita suauis est et mellitula, ut honos sit omnium propinquorum. hanc tenere non dedignatur Augustus, hanc fouere in sinu regina laetatur. certatim ad se omnes rapiunt: pendet ex collo, haeret in brachiis singulorum. garrula atque balbutiens linguae offensione fit dulcior.

Habes igitur, Saluina, quos nutrias, in quibus uirum absentem tenere te credas. ecce hereditas domini filii, merces fructus uentris. pro uno homine duos filios recepisti, auctus est numerus caritatis. quidquid debebas marito, redde filiis; amore praesentium absentis desiderium tempera. non est parui apud deum bene filios educare.

audi apostolum commonentem: uidua eligatur non minus annorum sexaginta, quae fuit unius uiri uxor, in bonis operibus habens testimonium, si filios educauit, si hospitalis fuit, si sanctorum pedes lauit, si adflictis abundanter praebuit, si omne opus bonum subsecuta est. didicisti catalogum uirtutum tuarum, quid debeas nomini tuo, quibus meritis secundum pudicitiae gradum possideas.