De Re Coquinaria

Open Greek and Latin: Latin · Open Greek and Latin: Latin · 466 sections

1.1.1.1
CONDITVM PARADOXVM. Conditi paradoxi compositio: mellis pondo XV in aeneum vas mittuntur, praemissis vini sextariis duobus, ut in coctura mellis vinum decoquas. quod igni lento et aridis lignis calefactum, commotum ferula dum coquitur, si effervere coeperit, vini rore compescitur, praeter quod subtracto igni in se redit. cum perfrixerit, rursus accenditur. hoc secundo ac tertio fiet, ac tum demum remotum a foco postridie despumatur. tum mittis piperis uncias IV, iam triti masticis scripulos III, folii et croci dragmas singulas, dactylorum ossibus torridis quinque, isdemque dactylis vino mollitis, intercedente prius suffusione vini de suo modo ac numero, ut tritura lenis habeatur. his omnibus paratis supermittis vini lenis sextarios XVIII. carbones perfecto aderunt dum bulliat.
1.1.2.1
CONDITVM. MELIZOMVM VIATORIVM. Conditum melizomum perpetuum, quod subministratur per viam peregrinanti: piper tritum cum melle despumato in cupellam mittis conditi loco, et ad momentum quantum sit bibendum, tantum aut mellis proferas aut vini misceas. sed si maius vas erit, nonnihil vini melizomo mittas, adiciendum propter mellis exitum solutiorem.
1.2.1.1
APSINTHIVM ROMANVM. Apsinthium Romanum sic facies: conditi Camerini praeceptis, utique pro apsinthio cessante; in cuius vicem apsinthi Pontici purgati terebinthique uncias singulas et unam Thebaicum dabis, masticis et folii scripulos III, costi scripulos senos, croci scripulos III, vini vetusti sextarios XVIII. carbones amaritudo non exigit.
1.3.1.1
ROSATVM ET VIOLATIVM. Rosatum sic facies: folia rosarum, albo sublato, lino inseris et sutilis facias, et vino quam plurimas infundes, ut septem diebus in vino sint. post septem dies rosam de vino tollis, et alias sutiles recentes similiter mittis, ut per dies septem in vino requiescant, et rosam eximis. similiter et tertio facies, et rosam eximis, et vinum colas, et, cum ad bibendum voles uti, addito melle rosatum conficies. sane custodito ut rosam a rore siccam et optimam mittas. Similiter, ut supra, et de viola violatium facies, et eodem modo melle temperabis.
1.3.2.1
Rosatum sine rosa sic facies: folia citri viridia in sportella palmea in dolium musti mittes antequam ferveat, et post quadraginta dies exime. cum necesse fuerit, mel addes et pro rosato utere.
1.4.1.1
Oleum Liburnicum sic facies: in oleo Hispano mittes helenium et cyperi et folia lauri non vetusta, tunsa omnia et cribellata, ad levissimum pulverem red acta, et sales frictos et tritos, et per triduum vel plus permisce diligenter. post haec aliquanto tempore patere requiescere, et Liburnicum omnes putabunt.
1.5.1.1
Vinum ex atro candidum facies: lomentum ex faba factum vel ovorum trium alborem in lagonam mittis et diutissime agitas: alia die erit candidum. et cineres vitis albae idem faciunt.
1.6.1.1
Deliquamine emendando: liquamen si odorem malum fecerit, vas inane inversum fumiga lauro et cupresso, et in hoc liquamen infunde ante ventilatum. si salsum fuerit, mellis sextarium mittis et move spica, et emendasti, sed et mustum recens idem praestat.
1.7.1.1
Vt carnes sine sale quovis tempore recentes sint: carnes recentes quales volueris melle tegantur, sed vas pendeat, et, quando volueris, utere. hoc hieme melius fit, aestate paucis diebus durabit. et in carne cocta itidem facies.
1.7.2.1
Callum porcinum vel bubulum et unguellaecoctae ut diu durent: in sinapi ex aceto, sale, melle facta mittis ut tegantur, et, quando volueris, utere: miraberis.
1.8.1.1
Vt carnem salsam dulcem facias: carnem salsam dulcem facies, si prius in lacte coquas et postea in aqua.
1.9.1.1
Vt pisces fricti diu durent: eodem momento, quo friguntur et levantur, ab aceto calido perfunduntur.
1.9.2.1
Ostrea ut diu durent: lavas ab aceto, aut ex aceto vasculum picitum lava, et ostrea compone.
1.10.1.1
Vt uncia laseris toto tempore utaris: laser in spatiosum doliolum vitreum mittis et nucleos pineos ut puta viginti, cumque utendum fuerit lasere, nucleos conteres, et in cibis miraberis sapores; et tantundem numero nucleorum doliolo referetur.
1.11.1.1
Vt dulcia de melle diu durent: accipies quod Graeci dicunt cnecon et facies farinam et admisces cum melle eo tempore quo dulcia facturus es.
1.11.2.1
Vt mel malum bonum facias: mel malum bonum facies ad vendendum, unam partem mali et duas boni si simul miscueris.
1.11.3.1
Mel corruptum ut probes: helenium infundes in melle et incende: si incorruptum est, lucet.
1.12.1.1
Vvae ut diu serventur: accipies uvas de vite inlaesas, et aquam pluvialem ad tertias decoques, et mittis in vas, in quo et uvas mittis. vas picari et gypsari facies, et in locum frigidum, ubi sol accessum non habet, reponi facies, et, quando volueris, uvas virides invenies. et ipsam aquam pro hydromelli aegris dabis. et si in hordeo obruas, inlaesas invenies.
1.12.2.1
Vt mala et mala granata diu durent: in calidam ferventem merge, et statim leva et suspende.
1.12.3.1
Vt mala Cydonia diu serventur: eligis mala sine vitio cum ramulis et foliis, et condes in vas, et suffundes mel et defritum; diu servabis.
1.12.4.1
Ficum recentem, mala, pruna, pira, cerasia ut diu serves: omnia cum peciolis diligenter legito et in melle ponito, ne se contingant.
1.12.5.1
Citria ut diu durent: in vas vitreum mitte, gypsa, suspende.
1.12.6.1
Mora ut diu durent: ex moris sucum facito, et cum sapa misce, et in vitreo vase cum moris mitte: custodies multo tempore.
1.12.7.1
Holera ut diu serventur: holera electa non satis matura in vas picitum repone.
1.12.8.1
Rapae ut diu serventur: ante accuratas et compositas asperges myrtae bacis cum melle et aceto.
1.12.9.1
Aliter: sinapi tempera melle, aceto, sale, et super compositas rapas infundes.
1.12.10.1
Tubera ut diu serventur. tubera, quae aquae non vexaverint, componis in vas alternis, alternis scobem siccam mittis, cooperis et gypsas, et loco frigido pones.
1.12.11.1
Duracina Persica ut diu durent: eligito optima, et mitte in muriam. postera die exime, et spongiabis diligenter, et collocabis in vas. fundes salem, acetum,
1.13.1.1
Sales conditos ad multa: Sales conditi faciunt ad digestionem, ad ventrem movendum, et omnes morbos et pestilentiam et omnia frigora prohibent generari, sunt autem et suavissimi ultra quam speras. Sales communes frictos lib. I, sales Hammoniacos frictos lib. II, piperis albi unc. III, zingiberis unc. II, ammeos unc. I semis, thymi unc. I semis, apii seminis uno. I semis (si apii semen mittere nolueris, petroselini mittis unc. III), origani unc. III, erucae seminis unc. I semis, piperis nigri unc. III, croci unc. I, hysopi Cretici unc. II, folii unc. II, petroselini unc. II, anethi unc. II.
1.14.1.1
Olivas virides servare ut quovis tempore oleum facias: olivas de arbore sublatas in illud mittis, et erunt tales quovis tempore quasi mox de arbore demptae. de quibus, si volueris, oleum viride facies.
1.15.1.1
Cuminatum in ostrea et conchylia: piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, folium, malabathrum, cuminum plusculum, mel, acetum et liquamen.
1.15.2.1
Aliter: piper, ligusticum, petroselinum, mentam siccam, cuminum plusculum, mel, acetum, liquamen.
1.16.1.1
Laseratum: laser Cyrenaicum vel Parthicum tepida dissolvis cum aceto et liquamine temperatum, vel piper, petroselinum, mentam siccam, laseris radicem, mel, acetum, liquamen.
1.16.2.1
Aliter: piper, careum, anethum, petroselinum, mentam siccam, silfi, folium, malabathrum, spicam Indicam, costum modicum, mel, acetum, liquamen.
1.17.1.1
Oenogarum in tubera: piper, ligusticum, coriandrum, rutam, liquamen, mel et oleum modice.
1.17.2.1
Aliter: thymum, satureiam, piper, ligusticum, mel, liquamen et oleum.
1.18.1.1
Oxyporum: cumini unc. II, zingiberis unc. I, rutae viridis unc. I, nitri scripulos VI, dactylorum pinguium scripulos XII, piperis unc. I, mellis unc. IX. cuminum aut Aethiopicum aut Syriacum aut Libycum aceto infundes, sicca et sic tundes. postea melle comprehendis. cum necesse fuerit, ex oxygaro uteris.
1.19.1.1
Hypotrimma: piper, ligusticum, mentam aridam, nucleos pineos, uvam passam, caryotam, caseum dulcem, mel, acetum, liquamen, oleum, vinum, defritum aut caroenum.
1.20.1.1
Oxygarum digestibile: piperis semunciam, silis Gallici scripulos III, cardamomi scripulos VI, cumini scripulos VI, folii scripulum I, mentae siccae scripulos VI tunsa cribrataque melle colligis. cum opus fuerit, liquamen et acetum addis.
1.20.2.1
Aliter: piperis unc. I, petroselini, carei, ligustici unc. singulas. melle colliguntur. cum opus fuerit, liquamen et acetum addes.
1.21.1.1
Moretaria: mentam, rutam, coriandrum, feniculum, omnia viridia, ligusticum, piper, mel, liquamen. si opus fuerit, acetum addes.
2.1.1.1
ISICIA. Isicia fiunt marina de cammaris et astacis, de lolligine, de sepia, de lucusta. isicium condies pipere, ligustico, cumino, laseris radice.
2.1.2.1
Isicia de lolligine: sublatis crinibus in fulmento tondes, sicuti adsolet. pulpa et in mortario et in liquamine diligenter fricatur, et exinde isicia plassantur.
2.1.3.1
Isicia de scillis vel de cammaris amplis: cammari vel scillae de testa sua eximuntur, et in mortario teruntur cum pipere et liquamine optimo. pulpa isicia plassantur.
2.1.4.1
Omentata ita fiunt: assas iecur porcinum et eum enervas. ante tamen teres piper, rutam, liquamen, et sic superinmittis iecur et teres et misces. suitur pulpa omentata, et singula involvuntur folia lauri, et ad fumum suspenduntur quamdiu voles. cum manducare volueris, tolles de fumo et denuo assas.
2.1.5.1
Aliter isicium: adicies in mortarium piper, ligusticum, origanum, fricabis, suffundes liquamen, adicies cerebella cocta, teres diligenter, ne assulas habeat. adicies ova quinque et dissolves diligenter, ut unum corpus efficias. liquamine temperas et in patella aenea exinanies, coques. cum coctum fuerit, versas in tabula munda, tessellas concides. adicies in mortarium piper, ligusticum, origanum, fricabis in se, commisces, mittes in caccabum, facies ut ferveat. cum ferbuerit, tractum confringes, obligas, coagitabis, et exinanies in boletari. piper asperges et appones.
2.1.6.1
Isicia exsphondylis: elixatos sphondylos conteres et nervos eorum eximos, deinde cum eis alicam elixatam et ova conteres, pipere posito. in omento assabis, oenogaro perfundes, et pro isiciis inferes.
2.1.7.1
Isicia omentata: pulpam concisam teres cum medulla siliginis in vino infusi. piper, liquamen, si velis, et bacam myrtae exenteratam simul conteres. pusilla isicia formabis, intus nucleis et pipere positis. involuta omento subassabis cum caroeno.
2.2.1.1
HYDROGARATVM ET APOTHERMVM ET AMVLATVM. Isicia plena: accipies adipes fasiani recentes, praeduras et facis ex eo tessellas. cum pipere, liquamine, caroeno in isicio includes, ex hydrogaro coques et inferes.
2.2.2.1
Hydrogarata isicia sic facies: teres piper, ligusticum, pyrethrum minimum, suffundes liquamen; temperas aqua cisternina, dum inducet; exinanies in cacabo, et cum isicio ad vaporem ignis pones, et caleat, et sic sorbendum inferes.
2.2.3.1
In isicia de pullo: olei floris lib. I, liquaminis quartarium, piperis semunciam.
2.2.4.1
Aliter de pullo: piperis grana XXXI conteres, mittis liquaminis optimi calicem, caroeni tantundem, aquae XI mittes, et ad vaporem ignis pones.
2.2.5.1
Isicium simplex: ad unum liquaminis acetabulum aquae septem mittes, modicum apii viridis, triti piperis cocleare. isiciola incoques, et sic ad ventrem solvendum dabis. hydrogaro faeces conditi addes.
2.2.6.1
Isicia de pavo primum locum habent ita si fricta fuerint ut callum vincant. Item secundum locum habent de fasialonis, item tertium locum habent de cuniculis, item quartum locum habent de pullis, item quintum locum habent de porcello tenero.
2.2.7.1
Isicia amulata ab aheno sic facies: teres piper, ligusticum, origanum, modicum silfi, zingiber minimum, mellis modicum; liquamine temperabis, misces; adicies super isicia, facies ut ferveat. cum bene bullierit, amulo obligas spisso, et sorbendum. inferes.
2.2.8.1
Amulatum aliter: piper teres pridie infusum, cui subinde liquamen suffundes ita ut bene tritum ac lutulentum facias piperatum. cui defritum admisces, quod fit de cotoniis, quod sole torrente in mellis substantiam cogitur. quod si non fuerit, vel Caricarum defritum mittes, quod Romani colorem vocant. ac deinceps amulum infusum adicies vel oryzae sucum et lento igni fervere facias.
2.2.9.1
Amulatum aliter: ossucla de pullis exbromas. deinde mittis in caccabum porros, anethum, salem. cum cocta fuerint, addes piper, apii semen, deinde oryzam infusam teres, addes liquamen et passum vel defritum. omnia misces et cum isiciis inferes.
2.2.10.1
Apothermum sic facies: alicam elixa cum nucleis et amygdalis depellatis et in aqua infusis et lotis ex creta argentaria, ut ad candorem pariter perducantur. cui ammiscebis uvam passam, caroenum vel passum, desuper piper confractum asperges et in boletari inferes.
2.3.1.1
VVLVVLAE BOTELLL Vulvulae isiciatae sic fiunt: piper tritum et cuminum, capita porrorum brevia duo ad molle purgata, ruta, liquamen admiscentur pulpae bene tunsae et fricatae. denuo ipso subtrito ita ut commisceri possit, mittas piperis grana et nucleos, et calcabis in bene lota. et sic coquuntur ex aqua, oleo, liquamine, fasciculo porrorum et anetho.
2.3.2.1
Botellum sic facies: sex ovi vitellis coctis, nucleis pineis concisis cepam, porrum concisum, ius crudum misces, piper minutum asparges, et sic intestinum farcies. adicies liquamen et vinum, et sic coques.
2.4.1.1
LVCANICAE. Lucanicas similiter ut supra scriptum est: Lucanicarum confectio teritur piper, cuminum, satureia, ruta, petroselinum, condimentum, bacae lauri, liquamen, et admiscetur pulpa bene tunsa, ita ut denuo bene cum ipso subtrito fricetur. cum liquamine admixto, pipere integro et abundanti pinguedine et nucleis inicies in intestinum perquam tenuatim productum, et sic ad fumum suspenditur.
2.5.1.1
FARCIMINA. Ova et cerebella teres, nucleos pineos, piper, liquamen, laser modicum, et his intestinum implebis. elixas; postea assas et inferes.
2.5.2.1
Aliter: coctam alicam et tritam cum pulpa concisa et trita una cum pipere et liquamine et nucleis. farcies intestinum et elixabis, deinde cum sale assabis et cum sinapi inferes, vel sic concisum in disco.
2.5.3.1
Aliter: alicam purgas et cum liquamine intestini et albamine porri concisi minutatim simul elixas. elixa tolles, pinguedinem concides et copadia pulspae, in se omnia commisces. teres piper, ligusticum, ova tria, haec omnia in mortario permisces cum nucleis et pipere integro. liquamen suffundes, intestina imples, elixas et subassas, vel elixa tantum: appones.
2.5.4.1
Aliter circellos isiciatos: reples intestinum impensa isicii et circellum facies rotundum; fumas. cum miniaverit, subassas, exornas, oenogaro fasiani perfundes, sed cuminum addes.
3.1.1.1
DE HOLERIBVS. Vt omne holus smaragdinum fiat: omne holus smaragdinum fiat, si cum nitro coquatur.
3.2.1.1
PVLMENTARIVM AD VENTREM: betas minutas et porros requietos elixabis, in patina compones. teres piper, cuminum, suffundes liquamen, passum, ut quaedam dulcedo sit. facias ut ferveat. cum ferbuerit, inferes.
3.2.2.1
Similiter: polypodium in tepidam mittes. ubi mollierit, rades, et minutum cum pipere et cumino trito in patinam ferventem mittes et uteris.
3.2.3.1
Aliter ad ventrem: facies betaciorum fasces; deterge, ne laves. in eorum medium nitrum asparges et alligas singulos fasces. mittes in aquam. cum coxeris, condies patinam, cum eadem passum vel caroenum et cuminum et piper asparges et oleum modicum. ubi ferbuerit, polypodium et frusta nucum cum liquamine teres, in ferventem patinam fundes, cooperies. statim depones et uteris.
3.2.4.1
Aliter betacios Varronis. Varro: betacios, sed nigros, quorum detersas radices et mulsa decoctas cum sale modico et oleo vel sale, aqua et oleo in se coctas iusculum facere et potari, melius etiam si in eo pullus sit decoctus.
3.2.5.1
Aliter ad ventrem: apios virides cum suis radicibus lavabis et siccabis ad solem. deinde albamen et capita porrorum simul elixabis in cacabo novo, ita ut aqua ad tertias deferveat id est ut ex tribus eminis aquae una remaneat. postea teres piper, liquamen et aliquantum mellis humore temperabis, et aquam apiorum decoctorum colabis in mortario, et superfundes apio. cum simul ferbuerit, appones, et, si libitum fuerit, apios adicies.
3.3.1.1
ASPARAGOS. Asparagos siccabis, rursum in calidam summittes: callosiores reddes.
3.4.1.1
CVCVRBITAS. Gustum de cucurbitis: cucurbitas coctas expressas in patinam compones. adicies in mortarium piper, cuminum, silfi modice, id est laseris radicem, rutae modicum, liquamine et aceto temperabis, mittes defritum modicum ut coloretur, ius exinanies in patinam. cum ferbuerint iterum ac tertio, depones et piper minutum asparges.
3.4.2.1
Aliter cucurbitas iure colocasiorum: cucurbitas coques ex aqua in modum colocasiorum. teres piper, cuminum, rutam, suffundes acetum, liquamen, temperabis, mittes in caccabum, cui adicies ... et eas cucurbitas incisas, expressas in ius mittes ut ferveant. amulo obligas, piper asparges et inferes.
3.4.3.1
Aliter cucurbitas more Alexandrino: elixatus cucurbitas exprimis, sale asparges, in patina compones. teres piper, cuminum, coriandri semen, mentam viridem, laseris radicem, suffundes acetum, adicies caryotam, nucleum, teres, melle, aceto, liquamine, defrito et oleo temperabis, et cucurbitas perfundes. cum ferbuerint, piper asparges et inferes.
3.4.4.1
Aliter cucurbitas elixatus: ex liqna mine, oleo, mero.
3.4.5.1
Aliter cucurbitas frictas: oenogaro simplici et pipere.
3.4.6.1
Aliter cucurbitas elixatus et frictas: in patina compones, cuminatum superfundes, modico oleo super adiecto. fervere facies et inferes.
3.4.7.1
Aliter cucurbitas frictas tritas: piper, ligusticum, cuminum, origanum, cepam, vinum, liquamen et oleum. amulo obligabis in patina, et inferes.
3.4.8.1
Aliter cucurbitas cum gallina: duracina, tubera, piper, careum, cuminum, silfi, condimenta viridia, mentam, apium, coriandrum, puleium, , mel, vinum, liquamen, oleum et acetum.
3.5.1.1
CITRIVM. Sil montanum, silfi, mentam siccam, acetum,
3.6.1.1
CVCVMERES. Cucumeres rasos: sive ex liquamine, sive ex oenogaro: sine ructu et gravitudine teneriores senties.
3.6.2.1
Aliter cucumeres rasos: elixabis cum cerebellis elixis, cumino et melle modico, vel apii semine, liquamine et oleo. ovis obligabis, piper asparges et inferes.
3.6.3.1
Aliter cucumeres: piper, puleium, mel vel passum, liquamen et acetum. interdum et silfi accedit.
3.7.1.1
PEPONES ET MELONES. Piper, puleium, mel vel passum, liquamen, acetum: interdum et silfi accedit.
3.8.1.1
MALVAS. Malvas minores in oenogaro ex liquamine, oleo, aceto. — Malvas maiores in oenogaro, pipere, liquamine, caroeno vel passo.
3.9.1.1
CYMAS ET CAVLICVLOS. Cymas: cuminum, salem, vinum vetus et oleum. si voles, addes piper et ligusticum, mentam, rutam, coriandrum, folia cauliculorum, liquamen, vinum, oleum.
3.9.2.1
Aliter: cauliculos elixatos mediabis, summa foliorum teres cum coriandro, cepa, cumino, pipere, passo vel caroeno et oleo modico.
3.9.3.1
Aliter: cauliculi elixati in patina compositi condiuntur liquamine, oleo, mero, cumino. piper asparges, porrum, cuminum, coriandrum viride super concides.
3.9.4.1
Aliter: cauliculi conditi ut supra cum elixis porris coquantur.
3.9.5.1
Aliter: cauliculos condies ut supra, admisces olivas virides et simul ferveant.
3.9.6.1
Aliter: cauliculis conditis ut supra superfundes alicam elixam cum nucleis et uva passa; piper asparges.
3.10.1.1
PORROS. Porros maturos fieri: pugnum salis, aquam et oleum: mixtum facies et ibi coques et eximes. cum oleo, liquamine, mero et inferes.
3.10.2.1
Aliter porros: opertos foliis cauliculorum et in prunis coques, ut supra, et inferes.
3.10.3.1
Aliter porros: in coctos ut supra inferes.
3.10.4.1
Aliter porros: si in aqua elixati erunt, fabae nondum conditae plurimum admisce conditurae, in qua eos manducaturus es.
3.11.1.1
BETAS. Concides porrum, coriandrum, cuminum, uvam passam , et omnia in medullam mittes. ligabis et ita inferes ex liquamine, oleo et aceto.
3.11.2.1
Aliter betas elixas: ex sinapi, oleo modico et aceto bene inferuntur.
3.12.1.1
HOLISERA. holisera in fasciculum redacta a manu ex liquamine, oleo et mero bene inferuntur, vel cum piscibus assis.
3.13.1.1
RAPAS SIVE NAPOS. Rapas sive napos: elixatos exprimes, deinde teres cuminum plurimum, rutam minus, laser parthicum, mel, acetum, liquamen, defritum et oleum modice.

Open Greek and Latin: Latin. CTS URN phi2003.phi001.opp-lat3. Via the Perseus Digital Library / Open Greek and Latin TEI corpora. Licence: Available under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License. Source.