De Arte Poetica liber

Perseus Latin · Perseus Latin · 476 sections

101
ut ridentibus adrident, ita flentibus adflent
102
humani voltus. si vis me flere, dolendum est
103
primum ipsi tibi: tum tua me infortunia laedent,
104
Telephe vel Peleu; male si mandata loqueris,
105
aut dormitabo aut ridebo. tristia maestum
106
voltum verba decent, iratum plena minarum,
107
ludentem lasciva, severum seria dictu.
108
format enim natura prius nos intus ad omnem
109
fortunarum habitum: iuvat aut inpellit ad iram
110
aut ad humum maerore gravi deducit et angit:
111
post effert animi motus interprete lingua.
112
si dicentis erunt fortunis absona dicta,
113
Romani tollent equites peditesque cachinnum.
114
intererit multum, Davusne loquatur an heros,
115
maturusne senex an adhuc florente iuventa
116
fervidus, et matrona potens an sedula nutrix,
117
mercatorne vagus cultorne virentis agelli,
118
Colchus an Assyrius, Thebis nutritus, an Argis.
119
aut famam sequere aut sibi convenientia finge
120
scriptor. honoratum si forte reponis Achillem,
121
inpiger, iracundus, inexorabilis, acer
122
iura neget sibi nata, nihil non adroget armis.
123
sit Medea ferox invictaque, flebilis Ino,
124
perfidus Ixion, Io vaga, tristis Orestes.
125
si quid inexpertum scaenae conmittis et audes
126
personam formare novam, servetur ad imum,
127
qualis ab incepto processerit, et sibi constet.
128
difficile est proprie communia dicere, tuque
129
rectius Iliacum carmen deducis in actus
130
quam si proferres ignota indictaque primus:
131
publica materies privati iuris erit, si
132
non circa vilem patulumque moraberis orbem
133
nec verbo verbum curabis reddere fidus
134
interpres nec desilies imitator in artum,
135
unde pedem proferre pudor vetet aut operis lex,
136
nec sic incipies, ut scriptor cyclicus olim:
137
'fortunam Priami cantabo et nobile bellum.'
138
quid dignum tanto feret hic promissor hiatu?
139
parturient montes, nascetur ridiculus mus.
140
quanto rectius hic, qui nil molitur inepte:
141
'dic mihi, Musa, virum, captae post tempora Troiae
142
qui mores hominum multorum vidit et urbes.'
143
non fumum ex fulgore, sed ex fumo dare lucem
144
cogitat, ut speciosa dehinc miracula promat,
145
Antiphaten, Scyllamque, et cum Cyclope Charybdim;
146
nec reditum Diomedis ab interitu Meleagri
147
nec gemino bellum Troianum orditur ab ovo:
148
semper ad eventum festinat et in medias res
149
non secus ac notas auditorem rapit et quae
150
desperat tractata nitescere posse relinquit
151
atque ita mentitur, sic veris falsa remiscet,
152
primo ne medium, medio ne discrepet imum.
153
tu, quid ego et populus mecum desideret, audi,
154
si plausoris eges aulaea manentis et usque
155
sessuri, donec cantor 'vos plaudite' dicat.
156
aetatis cuiusque notandi sunt tibi mores,
157
mobilibusque decor naturis dandus et annis.
158
reddere qui voces iam scit puer et pede certo
159
signat humum, gestit paribus conludere et iram
160
colligit ac ponit temere et mutatur in horas.
161
inberbis iuvenis, tandem custode remoto,
162
gaudet equis canibusque et aprici gramine campi,
163
cereus in vitium flecti, monitoribus asper,
164
utilium tardus provisor, prodigus aeris,
165
sublimis cupidusque et amata relinquere pernix.
166
conversis studiis aetas animusque virilis
167
quaerit opes et amicitias, inservit honori,
168
conmisisse cavet quod mox mutare laboret.
169
multa senem circumveniunt incommoda, vel quod
170
quaerit et inventis miser abstinet ac timet uti,
171
vel quod res omnis timide gelideque ministrat,
172
dilator, spe longus, iners avidusque futuri,
173
difficilis, querulus, laudator temporis acti
174
se puero, castigator censorque minorum.
175
multa ferunt anni venientes commoda secum,
176
multa recedentes adimunt: ne forte seniles
177
mandentur iuveni partes pueroque viriles:
178
semper in adiunctis aevoque morabitur aptis.
179
aut agitur res in scaenis aut acta refertur.
180
segnius inritant animos demissa per aurem
181
quam quae sunt oculis subiecta fidelibus et quae
182
ipse sibi tradit spectator: non tamen intus
183
digna geri promes in scaenam multaque tolles
184
ex oculis, quae mox narret facundia praesens:
185
ne pueros coram populo Medea trucidet
186
aut humana palam coquat exta nefarius atreus
187
aut in avem Procne vertatur, Cadmus in anguem.
188
quodcumque ostendis mihi sic, incredulus odi.
189
neve minor neu sit quinto productior actu
190
fabula quae posci volt et spectanda reponi.
191
nec Deus intersit, nisi dignus vindice nodus
192
inciderit, nec quarta loqui persona laboret.
193
actoris partis chorus officiumque virile
194
defendat, neu quid medios intercinat actus
195
quod non proposito conducat et haereat apte.
196
ille bonis faveatque et consilietur amice
197
et regat iratos et amet pacare tumentis,
198
ille dapes laudet mensae brevis, ille salubrem
199
iustitiam legesque et apertis otia portis,
200
ille tegat conmissa Deosque precetur et oret,

Perseus Latin. CTS URN phi0893.phi006.perseus-lat2. Via the Perseus Digital Library / Open Greek and Latin TEI corpora. Licence: CC BY-SA 4.0. Source.