Georgicon

armaque Amyclaeumque canem Cressamque pharetram;

non secus ac patriis acer Romanus in armis

iniusto sub fasce viam cum carpit et hosti

ante expectatum positis stat in agmine castris.

At non, qua Scythiae gentes Maeotiaque unda,

turbidus et torquens flaventis Hister harenas,

quaque redit medium Rhodope porrecta sub axem.

Illic clausa tenent stabulis armenta, neque ullae

aut herbae campo apparent aut arbore frondes;

sed iacet aggeribus niveis informis et alto

terra gelu late septemque adsurgit in ulnas.

Semper hiemps, semper spirantes frigora cauri.

Tum Sol pallentis haud umquam discutit umbras,

nec cum invectus equis altum petit aethera, nec cum

praecipitem Oceani rubro lavit aequore currum.

Concrescunt subitae currenti in flumine crustae

undaque iam tergo ferratos sustinet orbis,

puppibus illa prius, patulis nunc hospita plaustris;

aeraque dissiliunt vulgo vestesque rigescunt

indutae caeduntque securibus umida vina

et totae solidam in glaciem vertere lacunae

stiriaque impexis induruit horrida barbis.

Interea toto non setius aere ninguit:

intereunt pecudes, stant circumfusa pruinis

corpora magna boum, confertoque agmine cervi

torpent mole nova et summis vix cornibus extant.

Hos non immissis canibus, non cassibus ullis

puniceaeve agitant pavidos formidine pennae,

sed frustra oppositum trudentis pectore montem

comminus obtruncant ferro graviterque rudentis

caedunt et magno laeti clamore reportant.

Ipsi in defossis specubus secura sub alta

otia agunt terra congestaque robora totasque

advolvere focis ulmos ignique dedere.

Hic noctem ludo ducunt et pocula laeti

fermento atque acidis imitantur vitea sorbis.

Talis Hyperboreo septem subiecta trioni

gens effrena virum Rhiphaeo tunditur euro

et pecudum fulvis velatur corpora saetis.

Si tibi lanitium curae, primum aspera silva,

lappaeque tribolique, absint; fuge pabula laeta;

Continuoque greges villis lege mollibus albos.

Illum autem, quamvis aries sit candidus ipse,

nigra subest udo tantum cui lingua palato,

reice, ne maculis infuscet vellera pullis

nascentum, plenoque alium circumspice campo.

Munere sic niveo lanae, si credere dignum est,

Pan deus Arcadiae captam te, Luna, fefellit

in nemora alta vocans; nec tu aspernata vocantem.

At cui lactis amor, cytisum lotosque frequentis

ipse manu salsasque ferat praesepibus herbas.

Hinc et amant fluvios magis et magis ubera tendunt

et salis occultum referunt in lacte saporem.

Multi iam excretos prohibent a matribus haedos

primaque ferratis praefigunt ora capistris.

Quod surgente die mulsere horisque diurnis,

nocte premunt; quod iam tenebris et sole cadente,

sub lucem exportant calathis adit oppida pastor;

aut parco sale contingunt hiemique reponunt.

Nec tibi cura canum fuerit postrema, sed una

velocis Spartae catulos acremque Molossum

pasce sero pingui. Numquam custodibus illis

nocturnum stabulis furem incursusque luporum

aut impacatos a tergo horrebis Hiberos.

Saepe etiam cursu timidos agitabis onagros

et canibus leporem, canibus venabere dammas,

saepe volutabris pulsos silvestribus apros

latratu turbabis agens montisque per altos

ingentem clamore premes ad retia cervum.

Disce et odoratam stabulis accendere cedrum

galbaneoque agitare gravis nidore chelydros.

saepe sub immotis praesepibus aut mala tactu

vipera delituit caelumque exterrita fugit,

aut tecto adsuetus coluber succedere et umbrae,

pestis acerba boum, pecorique aspergere virus,

fovit humum. Cape saxa manu, cape robora, pastor,

tollentemque minas et sibila colla tumentem

deice. Iamque fuga timidum caput abdidit alte,

cum medii nexus extremaeque agmina caudae

solvuntur, tardosque trahit sinus ultimus orbis.

Est etiam ille malus Calabris in saltibus anguis,

squamea convolvens sublato pectore terga

atque notis longam maculosus grandibus alvum

qui, dum amnes ulli rumpuntur fontibus et dum

vere madent udo terrae ac pluvialibus austris

stagna colit, ripisque habitans hic piscibus atram

improbus ingluviem ranisque loquacibus explet;

postquam exusta palus, terraeque ardore dehiscunt,

exsilit in siccum et flammantia lumina torquens

saevit agris asperque siti atque exterritus aestu.

Ne mihi tum mollis sub divo carpere somnos

neu dorso nemoris libeat iacuisse per herbas,

cum positis novus exuviis nitidusque iuventa

volvitur, aut catulos tectis aut ova relinquens

arduus ad solem et linguis micat ore trisulcis.

Morborum quoque te causas et signa docebo.

Turpis ovis temptat scabies, ubi frigidus imber

altius ad vivum persedit et horrida cano

bruma gelu, vel cum tonsis inlotus adhaesit

sudor et hirsuti secuerunt corpora vepres.