← Library

Örvar-Odds saga

Old Norse · Sagas · 32 sections

1. 1

   GRÍMR hét maðr ok var kallaðr loðinkinni. Því varhann svá kallaðr, at hann var með því alinn, enþat kom svá til, at þá þau Ketill hængr, faðir Gríms,ok Hrafnhildr Brúnadóttir gengu í eina sæng, sem fyrrer skrifat, at Brúni breiddi á þau húð eina, er hannhafði boðit til sín Finnum mörgum, ok um nóttina leitHrafnhildr út undan húðinni ok sá á kinn einumFinninum, en sá var allr loðinn. Ok því hafði Grímrþetta merki síðan, at menn ætla, at hann muni á þeiristundu getinn hafa verit. Grímr bjó í Hrafnistu. Hannvar auðigr at fé ok mikils ráðandi um allt Hálogalandok víðar annars staðar. Hann var kvángaðr, ok hét Lopthænakona hans. Hún var dóttir Haralds hersis ór Víkaustan.Þat var eitt sumar, at Grímr bjó för sína í Vík austreptir Harald dauðan, mág sinn, fyrir því at hann áttiþar miklar eignir. Ok er Lopthæna verðr þess vís, þábeiðist hún at fara með honum, en Grímr segir, atþat mátti eigi vera, -- "fyrir því at þú ert kona eigiheil." "Ekki læt ek mér annat líka," segir hún, "enfara." Grímr unni henni mikit, ok lætr hann þat eptirhenni. Hún var hverri konu vænni ok betr at sér umalla hluti, þeira er í Noregi váru. Þeira för var búinvirðuliga.Grímr sigldi tveim skipum ór Hrafnistu austr í Vík.En er þau koma fyrir sveit þá, er heitir á Berurjóðri,þá segir Lopthæna, at hún vill láta lægja seglin, fyrirþví at hún kenndi sér sóttar, ok svá var gert, at skipinváru at landi látin. Þar bjó sá maðr, er Ingjaldr hét.Hann var kvángaðr maðr ok átti son við konu sinni,ungan at aldri, en vænan at áliti, þann er Ásmundrhét. En er þau váru at landi komin, váru menn uppsendir til bæjar at segja Ingjaldi, at Grímr var þarkominn við land ok kona hans. Þá lét Ingjaldr eykibeita fyrir vagnsleða ok fór sjálfr á móti þeim ok bauðþeim allan þann beina, sem þau þurftu ok þau vilduþegit hafa. Þá fóru þau heim til bæjar Ingjalds. Síðanvar Lopthænu fylgt í kvenna hús, en Grími var fylgtí skála ok skipat í öndvegi, ok engan hlut þóttistIngjaldr fullvel gert geta til þeira Gríms. En Lopthænuelnaði sóttin til þess, at hún varð léttari at sveinbarni,ok tóku konur við því ok létust aldrigi sét hafajafnvænt barn. Lopthæna leit til sveinsins ok mælti:"Berið hann til föður síns. Hann skal nafn gefa barninu,"ok svá var gert. Var sveinninn þá vatni ausinnok nafn gefit ok kallaðr Oddr. Þar var Grímr þrjárnætr. Þá sagði Lopthæna, at hún var búin til ferðar,ok þá sagði Grímr Ingjaldi, at hann vill búast til burtferðar."Svá er mér gefit," sagði Ingjaldr, "at ek vildaþiggja af yðr nokkurn virðingar hlut." "Þat er makligt,"sagði Grímr, "ok kjós þú þér sjálfr laun, þvíat eigi skortir fé fram at greiða." "Ærit hefi ek fé,"sagði Ingjaldr. "Þá þigg þú annat," sagði Grímr. "Barnfóstrvil ek bjóða þér," sagði Ingjaldr. "Þat veit ekeigi," sagði Grímr, "hversu Lopthænu er um þat gefit."En hún svaraði: "Þat ræð ek at þiggja þat, sem sváer vel boðit."Þá var þeim fylgt til skipa sinna, en Oddr var eptirá Berurjóðri. Þau fóru ferða sinna, til þess at þaukómu austr í Vík, ok eru þar þá stund, sem þau þykkjastþurfa. Síðan búast þau í burt þaðan, ok gaf þeimvel byri, til þess at þau kómu fyrir Berurjóðr. Þá baðGrímr lægja seglin. "Hví skulu vér eigi fara ferðarvárrar?" sagði Lopthæna. "Ek ætlaða," sagði Grímr,"at þú mundir vilja finna son þinn." "Leit ek á hann,"sagði hún, "er vit skildum, ok þótti mér sem hannmundi lítt renna ástaraugum til vár Hrafnistumanna,ok munu vit fara ferð vára," sagði hún.Nú koma þau Grímr heim í Hrafnistu ok settust atbúi sínu, en Oddr vex upp at Berurjóðri ok Ásmundr.Oddr nam íþróttir þær, er mönnum var títt at kunna.Ásmundr þjónaði honum í hvívetna. Hann var flestummönnum vænni ok gervari at sér.Fóstbræðralag gerðist með þeim Oddi ok Ásmundi.Í skotbökkum váru þeir hvern dag eða á sundi. Engikomst til jafns við Odd um allar íþróttir. Aldri varOddr at leikum sem önnur ungmenni. Honum fylgdiÁsmundr ávallt. Framar mat Ingjaldr Odd en Ásmundí hvívetna.Skeyti lét Oddr sér gera hvern mann, er hann fannhagan. Hann varðveitti þau ekki eptir, ok fóru þauum flet ok um bekki undir mönnum. Margir skeindustá því, er menn kómu í myrkri inn eða niðr settust.Sjá einn hlutr var svá, at Oddi aflaði óvinsælda. Menntöluðu um við Ingjald, at hann skyldi tala við Oddum þetta. Ingjaldr finnr Odd at máli einnhvern dag."Hlutr er sá einn," sagði Ingjaldr, "fóstri minn, at þéraflar óvinsælda." "Hverr er sá?" sagði Oddr. "Þú varðveitireigi skeyti þín, sem öðrum mönnum er títt,"sagði Ingjaldr. "Þá þætti mér þú mega gefa sakir áþví," sagði Oddr, "ef þú hefðir mér nokkut fengit atvarðveita þau í." "Ek skal til fá," sagði Ingjaldr, "þatsem þú vilt." "Þat hygg ek," sagði Oddr, "at þú munirþat ekki til fá." "Þat mun eigi vera," sagði Ingjaldr."Hafr áttu þrévetran, svartan at lit," sagði Oddr."Hann vil ek drepa láta ok flá belg af bæði með hornumok klaufum." Ok svá var gert sem Oddr mæltifyrir, ok var honum færðr belgrinn, þá er búinn var.Þar bar hann í ofan örvar sínar, ok eigi léttir hann af,fyrr en fullr var belgrinn. Þat var miklu fleira okmeira en annarra manna skeyti. Boga fekk hann sérat því skapi.Svá var Oddr búinn, at hann var í rauðum skarlatskyrtlihvern dag ok hafði knýtt gullhlaði at höfði sér.Örvamæli sinn hafði hann, hvar sem hann fór. Ekkivandist Oddr blótum, því at hann trúði á mátt sinnok megin, ok þar gerði Ásmundr eptir, en Ingjaldrvar inn mesti blótmaðr. Opt fóru þeir fóstbræðr fyrirland fram, Oddr ok Ásmundr.

2. 2

   Kona er nefnd Heiðr. Hún var völva ok seiðkonaok vissi fyrir óorðna hluti af fróðleik sínum. Hún fórá veizlur ok sagði mönnum fyrir um vetrarfar ok forlögsín. Hún hafði með sér fimmtán sveina ok fimmtánmeyjar. Hún var á veizlu skammt í burt frá Ingjaldi.Þat var einn morgin, at Ingjaldr var snemma á fótum.Hann gekk þar at, sem þeir Oddr ok Ásmundr hvíldu,ok mælti: "Ek vil senda ykkr frá húsi í dag," sagði hann."Hvert skulu vit fara?" sagði Oddr. "Þit skuluð bjóðahingat völunni, af því at hér er nú veizla stofnuð," sagðiIngjaldr. "Þá för fer ek eigi," sagði Oddr, "ok kann ekmikla óþökk, ef hún kemr hér." "Þú skalt fara, Ásmundr,"sagði Ingjaldr, "því at þín á ek ráð." "Geraskal ek þann hlut nokkurn," sagði Oddr, "at þér þykkieigi betr en mér þykkir nú þetta."Ásmundr ferr nú ok býðr þangat völunni, ok hún hétferðinni ok kom með allt sitt föruneyti, en Ingjaldrgekk mót henni með öllum sínum mönnum ok bauðhenni í skála. Þau bjuggust svá við, at seiðr skyldi framfara um nóttina eptir. Ok er menn váru mettir, fóruþeir at sofa, en völva fór til náttfarsseiðs með sitt lið.En Ingjaldr kom til hennar um morguninn ok spurði,hversu at hefði borit um seiðinn. "Þat ætla ek," sagðihún, "at ek hafa vís orðit þess, sem þér vilið vita.""Þá skal skipa mönnum í sæti," sagði Ingjaldr, "ok hafaaf þér fréttir." Ingjaldr gekk fyrstr manna fyrir hana."Þat er vel, Ingjaldr," sagði hún, "at þú ert hér kominn.Þat kann ek þér at segja, at þú skalt búa hér tilelli með mikilli sæmd ok virðingu, ok má þat veramikill fagnaðr öllum vinum þínum." Þá gekk Ingjaldrburt, en Ásmundr þangat. "Vel er þat," sagði Heiðr,"at þú ert hér kominn, Ásmundr, því at þinn vegr okvirðing ferr víða um heiminn, en ekki muntu við aldrtogast, en þykkja þar góðr drengr ok mikill kappi, semþú ert." Síðan gekk Ásmundr til sætis síns, en alþýða fórtil seiðkonunnnar, ok sagði hún hverjum þat, sem fyrirvar lagit, ok una þeir allir vel við sinn hlut. Síðan sagðihún um vetrarfar ok marga aðra þá hluti, er mennvissu eigi áðr. Ingjaldr þakkar henni sínar spásögur."Hvárt hafa nú allir hingat farit, þeir sem innanhirðar eru?" sagði hún. "Ek ætla nú farit hafa næralla," sagði Ingjaldr. "Hvat liggr þar í öðrum bekkinum?"sagði völvan. "Feldr nokkurr liggr þar," sagðiIngjaldr. "Mér þykkir sem hræfist stundum, er ek líttil," sagði hún. Þá settist sá upp, er þar hafði legit, októk til orða ok mælti: "Þat er rétt, sem þér sýndist, atþetta er maðr ok þar sá maðr, at þat vill, at þú þegirsem skjótast ok fleiprir eigi um mitt ráð, því at ek trúieigi því, sem þú segir." Oddr hafði einn búinn sprotaí hendi ok mælti: "Þenna sprota mun ek færa á nasirþér, ef þú spáir nokkuru um minn hag." Hún mælti:"Þér mun ek þó segja, en þú munt hlýða," segir hún.Þá varð henni ljóð á munni:"Ægðu eigi mér,Oddr á Jaðri,elda skíðum,þótt ýmist geipum.Saga mun sannast,sú er segir völva.Öll veit hún mannaörlög fyrir.Ferr eigi þú sváfjörðu breiðané líðr yfirláð ok vága,þótt sjór yfir þigsægjum drífi, --hér skaltu brennaá Berurjóðri.Skal þér ormr grandaeitrblandinn,fránn ór fornumFaxa hausi.Naðr mun þik höggvaneðan á fæti,þá ertu fullgamallfylkir orðinn.Þat er þér at segja, Oddr," sagði hún, "sem þér mágott þykkja at vita, at þér er ætlaðr aldr miklu meirien öðrum mönnum. Þú skalt lifa þrjú hundruð vetraok fara land af landi ok þykkja þar ávallt mestr, er þákemr þú. Því at vegr þinn mun fara um heim allan,en aldri ferr þú svá víða, at hér skaltu deyja á Berurjóðri.Hestr stendr hér við stall, föxóttr ok grár atlit. Hauss hans Faxa skal þér at bana verða." "Spá þúallra kerlinga örmust um mitt ráð," sagði Oddr. Hannspratt upp við, er hún mælti þetta ok rekr sprotanná nasir henni svá hart, at þegar lá blóð á jörðu. "Takiðföt mín," sagði völvan, "ok vil ek fara á burt heðan,því at þess hefi ek hvergi komit fyrr, at menn hafibarit á mér." "Eigi skaltu þat gera," sagði Ingjaldr,"því at bætr liggja til alls, ok skaltu hér vera þrjárnætr ok þiggja góðar gjafir." Hún þá gjafirnar, enburt fór hún af veizlunni.

3. 3

   Eptir þetta bað Oddr Ásmund fara með sér. Þeirtaka Faxa ok slá við hann beizli ok leiða hann eptirsér, unz þeir koma í eitt dalverpi. Þar gera þeir gröfdjúpa, svá at Oddr komst tregliga upp ór, en síðandrepa þeir Faxa þar í ofan, ok færir Oddr þar svá stórasteina á ofan ok þeir Ásmundr sem þeir gátu mestaok bera sand hjá hverjum steini. Haug verpa þeir þaraf upp, er Faxi liggr undir. En er þeir höfðu lokitverki sínu, mælti Oddr: "Þat ætla ek, at þat láta ekum mælt, at tröll eiga hlut í, ef Faxi kemst upp, okþat hygg ek, at rennt hafa ek nú þeim sköpunum, athann verði mér at bana."Þeir fara heim eptir þat ok til fundar við Ingjald."Skip vil ek mér láta fá," sagði Oddr. "Hvert skalfara?" sagði Ingjaldr. "Burt ætla ek heðan," sagðiOddr, "af Berurjóðri ok koma hér aldrigi, meðan eklifi." "Þat muntu eigi gera vilja," sagði Ingjaldr, "þvíat þat gerir þú svá, at mér þykkir verst, eða hvat viltuhafa manna með þér?" "Vit Ásmundr skulum faratveir," sagði Oddr. "Aptr, vil ek, at þú sendir Ásmundskjótt," sagði Ingjaldr. "Eigi skal hann heldr aptr komaen ek," sagði Oddr. "Þat gerir þú illa," sagði Ingjaldr."Þat skal ek gera, er ek ætla, at þér muni verst líka,fyrir þat, at þú bautt hingat völunni, ok vissir þú, atmér þótti þat verst," sagði Oddr.Nú búast þeir til ferðar Oddr ok Ásmundr okganga á fund Ingjalds ok biðja hann vel lifa ok faratil skips ok draga þat fram; róa síðan frá landi. "Hvertskulu vit fara?" sagði Ásmundr. "Mun eigi þat ráð,"sagði Oddr, "at sækja heim frændr sína í Hrafnistu?"En þá er þeir váru komnir út um eyjar, tók Oddr tilorða: "Erfiðlig er för okkur, ef vit skulum róa allaleið norðr til Hrafnistu; mun nú verða at vita, hvártek hefi nokkut af ættargift várri. Þat er mér sagt, atKetill hængr drægi segl upp í logni. Nú skal ek þatreyna ok draga segl upp." En þegar þeir höfðu unditseglit, þá gaf þeim byr, til þess at þeir koma til Hrafnistusnemma dags; draga upp skip sitt ok ganga síðantil bæjar. Oddr hafði ekki fleira vápna en mæli sinnok hafði hann á baki, en boga í hendi. En er þeirkoma at bænum, stóð þar maðr úti ok heilsar þeimvel, er komnir eru, ok spyrr þá at nafni. "Engu skiptirþik þat," sagði Oddr. Þá spurði Oddr, hvárt Grímrværi heima. Sá sagði, at hann var heima. "Þá kalla þúhann út," sagði Oddr. Sá fór þá inn ok sagði Grími, atmenn váru komnir úti tveir, -- "ok mæltu, at þúskyldir út ganga." "Hví mega þeir eigi inn ganga?"sagði Grímr, "ok bið, at þeir gangi inn." Út fór sá oksagði þeim slíkt sem við hann var mælt. "Þú skalt farainn í öðru sinni," sagði Oddr, "ok seg Grími, at hannkomi út ok finni okkr." Sá fór ok sagði Grími. "Hvernveg er þessum mönnum farit?" sagði Grímr. "Þeir eruvænir menn at yfirliti ok miklir vexti. Belg nokkurnmikinn hefir sá annarr á baki." "Svá segir þú frá mönnumþessum, at hér munu komnir þeir fóstbræðr, Oddrok Ásmundr." Síðan fór Grímr út ok allir þeir, seminni váru, ok fagna vel Oddi ok Ásmundi. Býðr Grímrþeim inn með sér í skála, ok þat þiggja þeir.En þegar þeir höfðu niðr setzt, þá spyrr Oddr atfrændum sínum, Guðmundi ok Sigurði, en þar var sváfrændsemi farit, at Guðmundr var bróðir Odds, en sonrGríms ok Lopthænu, en Sigurðr var systursonr Gríms.Þeir váru vænir menn. "Þeir liggja hér norðan undireyjunni ok ætla til Bjarmalands," sagði Grímr. "Þá vilek finna," sagði Oddr. "Hitt vil ek," sagði Grímr, "atþú sért hér í vetr." "Fara verðr nú fyrst," sagði Oddr,"ok hitta þá." Ok þá fór Grímr með honum, til þesser þeir koma á norðanverða eyna. Þeir liggja þar á tveimskipum. Þá lét Oddr kalla þá á land, frændr sína. Þeirfagna honum vel, ok þegar sem þeir hafa spurt tíðenda,mælti Oddr: "Hvert hafi þit för ykkar ætlat?" "TilBjarmalands," sagði Guðmundr. "Vit Ásmundr viljumfara með ykkr," sagði Oddr. En Guðmundr hafði orðfyrir þeim ok mælti: "Eigi stendr þann veg af, Oddrfrændi, at þú farir með okkr sumarlangt. Vit höfumnú áðr búna ferð okkra, ok far þú með okkr at sumri,þangat sem þú vilt." "Vel er þat mælt," sagði Oddr,"en vera þykki mér mega, at ek fái mér skip at sumriok þurfi ekki at vera ykkarr farþegi." "Eigi muntu meðokkr fara at sinni," sagði Guðmundr, ok skildu at því.

4. 4

   Nú þiggr Oddr heimboðit at föður sínum, ok skiparGrímr honum it næsta sér í öndvegi, en Ásmundi hjáOddi, ok var þar uppi öll ölværð af Gríms hendi. Enþeir Guðmundr ok Sigurðr lágu þar undir eyjunni hálfanmánuð, svá at þeim gaf aldri á burt.Þat var á einni nótt, at Guðmundr lét illa í svefni,ok ræddu menn um, at hann skyldi vekja. Sigurðr sagði,at hann skyldi njóta draums síns. Þá vaknar Guðmundr."Hvat hefir þik dreymt?" sagði Sigurðr. "Mik dreymdiþat," sagði Guðmundr, "at ek þóttumst hér liggja undireyjunni, en ek sá upp á eyna, at hvítabjörn lá í hringum hana, en hér yfir skipunum uppi mættust döfin okhöfuðit dýrsins, en þat var grimmligt, svá at ek hefiekki þvílíkt sét, því at fram horfðu öll hárin eptir dýrinu,ok svá þótti mér sem þá ok þá mundi þat hlaupa út áskipin ok sökkva þeim báðum, ok þá vaknaða ek. Núskaltu ráða drauminn," sagði hann. "Þat ætla ek," sagðiSigurðr, "at hann þurfi litla ráðning, því at þar er þérþótti bjarndýrit liggja svá grimmligt, at þér þótti öllhárin horfa fram á því, ok þú hugðir, at þat mundisökkva skipunum, þat sé ek glöggt, at þat er fylgja Odds,frænda okkar, ok mun hann vera okkr reiðr. Ok mun þatvera úlfhugr sá, sem þér þótti, at dýrit hefði á okkr. Okþat kann ek þér at segja, at okkr mun aldri fyrr á burtgefa en hann ferr með okkr." "Hann mun nú ekki faravilja, þó at vér bjóðum honum," sagði Guðmundr. "Hvatskal þá til ráðs taka?" sagði Sigurðr. "Þat ræð ek," sagðiGuðmundr, at vit göngum á land upp ok bjóðum honumat fara með okkr." "En hversu skal þá með fara,ef hann vill ekki fara?" sagði Sigurðr. "Þá skulu vitgefa honum annat skipit en hann fari eigi," sagði Guðmundr.Ganga þeir nú á land upp ok finna Odd ok bjóða honumat fara með sér. Hann kveðst þá víst eigi fara vilja."Vér viljum nú gefa þér annat skipit, ok far þú með oss,"sagði Guðmundr. "Þá skal ek fara," sagði Oddr, "ok emek nú albúinn."Þá fylgir Grímr þeim til skips. "Hér eru gripir þeir,er ek vil gefa þér, Oddr frændi," sagði Grímr. "Þat eruþrjár örvar, en þær eigu nafn ok eru kallaðar Gusisnautar."Hann selr nú Oddi örvarnar. Hann lítr á okmælti: "Þetta eru inar mestu gersimar." Þær váru gullifiðraðar, ok þær flugu sjálfar af streng ok á, ok þurftialdri at leita þeira. "Þessar örvar tók Ketill hængr afGusi Finna konungi. Þær bíta allt þat, þeim er til vísat,því at þær eru dvergasmíði." "Engar gjafir hefi ek þærþegit," sagði Oddr, "at mér þætti jafnfríðar," ok þakkarhann feðr sínum, ok skiljast þeir feðgar með vináttu,ok stígr Oddr á skip ok ræðir um, at þeir muni flytjastundan eyjunni, ok taka þeir til segla á skipi Odds, oksvá gera þeir hvárirtveggja.Nú gaf þeim þegar byr, ok sigldu í einu norðr fyrirFinnmörk, ok fellr þá af byrrinn, ok leggja þar til hafnarok váru þar um nóttina, ok var þar fjöldi gamma á landiuppi. Um morguninn ganga þeir á land af skipi Guðmundarok renna í hvern gamma ok ræna Finnurnar.Þær þola þetta illa ok æpa mjök. Þeir ræða um á skipivið Odd, at þeir vili á land ganga, en hann vill eigi leyfaþat. Þeir Guðmundr koma nú til skips um kveldit. Oddrmælti: "Vartu á land upp?" "Þat varna," sagði hann, "okhefi ek þat svá gert, at mér hefir mest gaman at þótt,at græta Finnurnar, ok muntu vilja fara með mér ámorgun?" "Þat ferr fjarri," sagði Oddr.Þar liggja þeir þrjár nætr, ok gefr þeim þá byr, oker ekki fyrr frá þeim sagt en þeir koma til Bjarmalands.Þeir heldu skipum sínum upp í á þá, er Vína heitir. Eyjarliggja margar í ánni. Þeir kasta akkerum undir nesieinu. Þat gekk af meginlandi. Þat sjá þeir tíðenda á landupp, at menn koma af skógi fram ok safnast allir í einnstað. Þá mælti Oddr: "Hvar ætlar þú, Guðmundr, atlið þetta berist fyrir á landi?" "Eigi veit ek þat," sagðihann, "eða hvat ætlar þú, Oddr frændi?" "Þat munda ekætla," sagði hann, "at hér mundi vera blót mikit eðadrukkit erfi. Nú muntu, Guðmundr, gæta skipa, enÁsmundr ok ek munum ganga á land." En er þeir komaat mörkinni, sáu þeir skála mikinn. Þá var næsta myrktorðit. Þeir ganga at dyrunum ok nema þar staðar oksjá mörg tíðendi. Mönnum var þar skipat á báða bekki.Þat sáu þeir, at skaptker stóð við dyrr utar. Svá var þarbjart, at hvergi bar skugga á nema þar, sem skaptkeritstóð. Glaumr var þar mikill inn at heyra. "Skilr þú hérnokkut mál manna?" sagði Oddr. "Eigi heldr en fuglaklið,"sagði Ásmundr. "Eða þykkist þú nokkut af skilja?""Eigi er þat síðr," sagði Oddr. "Þat máttu sjá, at einnmaðr skenkir hér á báða bekki, en þat gefr mér grunum, at hann muni kunna at tala á norræna tungu. Númun ek ganga inn," sagði Oddr, "ok nema staðar þar,sem mér þykkir vænligast, en þú bíð mín hér á meðan."Hann gengr nú inn ok nemr staðar nær dyrum, tilþess at göngu byrlarans berr þar at. Þá finnr byrlarinneigi fyrr en hann er þrifinn höndum, ok bregðr Oddrhonum yfir höfuð sér, en hann kvað við hátt ok sagðiBjörmum, at tröll hafi tekit sik. Þeir spretta nú upp oktaka til hans öðrum megin, en Oddr berr þá með byrlaranum.En svá lauk með þeim, at þeir Oddr ok Ásmundrhöfðu með sér byrlarann, en Bjarmar treystust eigi atráða út eptir þeim.Þeir koma nú til skipa með byrlarann, ok setr Oddrhann í rúm hjá sér ok spyrr hann tíðenda, en hannþagði við. "Eigi þarftu at þegja," sagði Oddr, "því atek veit, at þú kannt at mæla á norræna tungu." Þá mæltibyrlarinn: "Hvers viltu spyrja mik?" Oddr mælti: "Hvélengi hefir þú hér verit?" "Nokkura vetr", sagði hann."Hvern veg hefir þér þótt?" sagði Oddr. "Hér hefi eksvá verit," sagði byrlarinn, "at mér hefir verst þótt.""Hvat segir þú til," sagði Oddr, "hvat vér munum þessgera, at Björmum þykki verst?" " Þess er vel spurt," sagðihann. "Haugr stendr upp með ánni Vínu. Hann er gerraf tveim hlutum, silfri ok moldu. Þangat skal beragaupnir silfrs eptir hvern mann þann, sem ferr af heiminum,ok svá, er hann kemr í heiminn, ok jafnmiklamold. Þat munu þér svá gera, at Björmum mun verstþykkja, ef þér farið til haugsins ok berið féit í burtþaðan."Oddr kallar nú á þá Guðmund ok Sigurð ok mælti."Þit skuluð fara ok skipverjar ykkrir til haugsins eptirtilvísan byrlarans." Þeir búast nú til ferðar ok ganga áland upp, en Oddr er eptir ok gætir skipa ok byrlarinnhjá honum.

5. 5

   Þeir fara nú, þar til er þeir koma at hauginum, okbinda sér byrðar, fyrir því at þar skorti ekki fé. En erþeir váru búnir, fara þeir til skipa. Oddr spurði, hversufarit hefði, en þeir létu vel yfir ok sögðu þar eigi skortaféföng. "Nú skulu þit," sagði Oddr, "taka við byrlaranumok geyma hann trúliga, fyrir því at svá standa auguhans á land upp sem honum þykki eigi svá illt með þeimBjörmum sem hann lætr yfr." Oddr fór nú til haugsins,en þeir varðveita skipin Guðmundr ok Sigurðr. Þeirsitja við ok sælda silfrit, en byrlarinn sitr í millum þeira,ok eigi finna þeir fyrr en hann hleypr á land upp, okhafa þeir hans ekki meira.Þat er at segja frá þeim Oddi, at þeir koma til haugsins.Þá mælti Oddr: "Nú skulu vér búa oss byrðar, hverreptir sínu afli, svá at vér megum fulla ferð fara." Þálýsti, er þeir fóru frá hauginum. Þeir fara, þar til atbirti. Þá stingr Oddr við fótum. "Hví ferr þú eigi?" sagðiÁsmundr. "Ek sé mannfjölda mikinn koma fram órmörkinni," sagði Oddr. "Hvat skal nú ráða taka?" sagðiÁsmundr. Þeir sjá nú allir mannfjöldann. "Eigi er þettaallvel á komit," sagði Oddr, "fyrir því at örvamæli mitter at skipum niðri. En nú mun ek snúa aptr at mörkinniok höggva mér kylfu eina með bastöxi þessi, erek hefi í hendi, en þér skuluð fara fram í nes þat, semgengr fram í ána." Ok svá gera þeir. En er hann kemraptr, hefir hann stóra kylfu í hendi. "Hvat ætlar þú,"sagði Ásmundr, "at gegni um fjölmenni þetta?" "Getek," sagði Oddr, "at þeim Guðmundi muni lauss hafaorðit byrlarinn ok hafi hann borit erendi várt til Bjarma,fyrir því at mér þótti sem honum þætti hér ekki svá illtsem hann lét yfir. Skulu vér nú fylkja liði váru yfirþvert nesit."Drífr nú at þeim liðit, ok kennir Oddr þar byrlaranní ferðar broddi. Oddr kastar orðum á hann okmælti: "Hví stýrir þú nú svá hverft?" Byrlarinn mælti:"Ek vilda at því hyggja, hvat yðr líkaði bezt." "Hvertvartu nú farinn?" sagði Oddr. "Á land upp," sagðihann, "at segja Björmum tiltekjur yðar." "Hversu líkarþeim nú þá?" sagði Oddr. "Svá hefi ek nú túlkat fyriryðr," sagði hann, "at þeir vilja nú eiga kaupstefnuvið yðr." "Þat vilju vér gjarna," sagði Oddr, "þá vérkomum til skipa várra." "Eigi þykkir Björmum of launat,þó at þeir ráði at því, at í stað sé keypt." "Hverjuskulu vér kaupa?" sagði Oddr. "Þeir vilja kaupa við yðrvápnum ok gefa silfrvápn í mót járnvápnum." "Eigiviljum vér þat kaup," sagði Oddr. "Þá munu vér eigastvið bardaga," sagði byrlarinn. "Þér verðið því at ráða,"sagði Oddr.Þá segir Oddr liði sínu, at þeir skyldi fleygja hverjumút á ána, sem felli af liði þeira, -- "því at þeir munu þegargera fjölkynngi í liði váru, ef þeir ná nokkurum þeim,sem dauðir eru." Síðan tekst með þeim bardagi, okgengr Oddr í gegnum fylkingar, hvar sem hann kemrat, ok fellir lið af Björmum sem stráviði, ok var bardagiþeira bæði harðr ok langr. En sá varð endir á sóknþeira, at Bjarmar flýðu, en Oddr rekr flóttann ok snýrsíðan aptr ok kannar lið sitt, ok hafði fátt fallit, enmúgi var drepinn af landsmönnum. "Nú skulu vérgera fjárskipti," sagði Oddr. "Gerum oss nú byrðaraf silfrvápnum." Ok svá gera þeir ok fara síðan til skipasinna. En er þeir kómu þar, váru þau öll í burtu.Þykkist Oddr nú sakna vinar í stað. "Hvat skal nú tilráða taka?" sagði Ásmundr. "Tvennu mun þar atskipta," sagði Oddr. "Þeir munu hafa lagit skipin íleyni hér undir eyjunum, elligar hafa þeir brugðiztog meir en vér ætlum." "Þat mun eigi vera," sagðiÁsmundr. "Ek mun gera tilraun," sagði Oddr.Hann gekk til skógar ok tendrar eld uppi í einustóru tré. Þat logar snart, svá at loginn stendr í loptupp. Þessu næst sáu þeir, at skipin fara at landi. Varðþá fagnafundr með þeim frændum, ok halda þeir núburt þaðan með herfang sitt, ok er nú ekki sagt afþeira ferðum, fyrr en þeir koma við Finnmörk ok íþat sama lægi, sem þeir höfðu fyrr í verit.En er nátta tók, vöknuðu þeir við þat, at þeir heyrðubrest mikinn í loptit upp, svá at slíkan höfðu þeir aldrifyrr heyrðan. Þá spurði Oddr þá Guðmund ok Sigurð,ef þeir hefði nokkut heyrt sagnir frá slíku fyrr. Ok erþeir áttu þetta með sér at ræða, kom brestr annarr, okvar sá ekki minni. Þá kom inn þriði, ok var sá mestr."Hvat ætlar þú, Oddr," sagði Guðmundr, "at þettasæti?" Oddr sagði: "Heyrt hefi ek sagt frá því, at veðrtvau verði senn í loptinu ok farist á móti ok af þeirasamkvámu verði stórir brestir. Nú skulu vér svá viðbúast sem veðr nokkut illt ok mikit muni koma."Nú færðu þeir þvergirðinga á skipin ok aðra þá hluti,er þeir þurftu til viðbúnaðar, eptir fyrirsögn Odds, okvar þat allt jafnskjótt, at þeir höfðu um búizt, okveðrinu laust á svá illu, at þá rekr undan landi, okaldri ná þeir viðfalli ok urðu einatt í austri at vera.Svá er veðr þetta mikit, at við því þótti búit, at kefjamundi skipin undir þeim. Þá kallar Guðmundr af skipisínu á Odd ok mælti: "Hvat skal nú til ráðs taka?""Eitt er nú til ráðs," sagði Oddr. "Hvert er þat?" sagðiGuðmundr. "Taka allt finnskrefit ok kasta fyrir borð,"sagði Oddr. "At hverju haldi mun þat koma þeim?"sagði Guðmundr. "Látum þá sjálfa Finna sjá fyrir því,"sagði Oddr. Þetta var gert, at þat var allt upp brotit,finnskrefit. Þat sjá þeir þegar, at þat rak með öðruborði fram, en öðru aptr, til þess at þat kemr allt íeinn bagga, þá rekr þat óðfluga í gegn veðrinu, sváat þat er senn ór augsýn. Brátt eptir þetta sjá þeir land,en veðrit helzt, ok rekr þá at landinu, ok váru þá farnirflestir at liðsemd nema þeir frændr ok Ásmundr.Taka þeir nú land. Eigi er frá því sagt, hversu lengiþeir hafi úti verit. Bera þeir nú af skipum. Þá ræðirOddr um, at þeir muni upp setja skip sín ok búa umrammliga. Síðan taka þeir til ok gera sér skála. Ok erþeir höfðu því lokit, kanna þeir landit. Svá hugðist Oddiat sem þat mundi eyland vera. Þeir sáu, at þar skortieigi dýr, ok þau skjóta þeir, sem þeir þurftu til atvinnusér.Þat var einn dag, at Oddr var farinn á skóg, at hannsá björn einn mikinn. Hann skaut at honum ok misstieigi, ok er dýrit var dautt, lætr hann flá af því belg.Síðan lætr hann setja spjálkir í munn því ok eptirendilöngu. Hann lætr þat standa miðbreytis, ok horfirbersi inn á meginland. Gleði hafði Oddr mikla í eyjunni.Þat var einn aptan, at þeir váru úti staddir, at þeirsjá þat til tíðenda inn á meginland, at lið safnast samaná nes eitt. Því var svá varit, at þat var bæði stórt oksmátt. "Hvat ætlar þú, Oddr frændi," sagði Guðmundr,"hvat lið þetta skuli?" "Eigi veit ek þat," sagði Oddr,"en þess mun ek freista at fara til lands ok vita, hvatþar sé talat."Oddr kvaddi Ásmund til ferðar með sér. Þeir gangatil sjóvar ok stíga á bát ok róa inn undir nesit ok haldaupp árum ok hlýða til tals manna. Nú tekr sá til orða,er þar var höfðingi: "Svá er sem þér vitið, at hér erukomin börn nokkur í ey þá, er vér eigum, ok gera ossmikinn usla, ok er ek af því hingat kominn at ráðaþeim bana, er setzt hafa í eigur várar. Hring hefi eká hendi. Hann mun ek gefa þeim, sem þeim vill ráðabana." Kona nokkur gekk fram á þinginu ok mælti:"Vér erum glysgjarnar, konurnar, ok því fáið mérhringinn." "Já," sagði jötunninn, "vel er til þeirar fararfengit, er þú ferr."Nú fara þeir Oddr, til þess at þeir koma heim, oksegja þau tíðendi, sem þeir hafa heyrt. En vánum bráðarasáu þeir, at kona veðr innan af meginlandi ok úttil eyjarinnar. Hún var í skinnkyrtli ok mikil vextiok illilig, svá at þeir þóttust ekki kvikvendi slíkt séthafa. Hún gengr at skipunum ok tekr í báða stafnanaok hristir þau svá, at þeim þótti við því búit, at öllmundi í sundr brotna. Hún gengr þá upp á leið, enOddr snýr at baki birninum. Hann hafði áðr látitleggja glæðr í munn dýrinu. Hann tekr nú ör ok skýtrfram eptir dýrinu. Hún sér örina, er at henni flýgr,ok bregðr hún við lófanum, ok bítr eigi heldr á ensteinn væri fyrir. Þá tók Oddr at Gusisnautumok skýtr þeiri sem inni fyrri. Hún bregðr fyrir öðrumlófanum, ok flýgr í gegnum hann ok í auga henni okút um hnakkann. Hún gengr þó leið sína. Oddr skýtrinni þriðju ör. Þá bregðr hún við öðrum lófa ok hræktií hann áðr, ok ferr sú jafnt ok in fyrri, at í augatkom ok út um hnakkann. Hún snýr nú leiðinni oköslar aptr til meginlands ok segir sínar farir eigi sléttar.Sitja þeir nú um kyrrt í eyjunni nokkura stund.

6. 6

   Þat var einn aptan, þá þeir váru úti staddir hjáskála sínum, at þeir sjá, at lið safnast saman fram ánesit með inum sama hætti ok fyrr. Þeir Oddr ok Ásmundrróa til lands ok halda upp árum. Þá tók höfðinginntil orða uppi á nesinu: "Þetta eru mikil undr,"sagði hann, "at vér getum ekki banat börnum þessum.Ek senda þangat ina göfgustu konu, en þeir hafa þatdýr, at þat blæs örum ok eldar brenna ór nösum þessok munni, ok þat fylgir nú með, at mik syfjar svá, atek verð heim at fara." Ok svá gera þeir Oddr.Inn þriðja aptan sjá þeir inn sama atburð inn ámeginlandit, ok róa þeir Oddr ok Ásmundr þangat okhlýðast um. Inn sami tekr enn til orða uppi á nesinu:"Þat er sem þér vitið, at vér höfum dæmt um börnþessi fyrr, ok hefir þat til lítils komit, en nú gefr mérsýn." "Hvat sér þú nú til tíðenda?" segja félagar hans."Þat sé ek," sagði hann, "at hér eru komin tvau börná báti ok hlýða til, hvat vér tölum, ok mun ek sendaþeim sending." "Nú skulu vit bregða undan sem skjótast,"sagði Oddr. Ok jafnskjótt fló steinn af nesinu okkom þar niðr, sem bátrinn hafði verit, ok þá róa þeiraptr. Þá mælti höfðinginn: "Þetta eru mikil endemi.Enn er heill bátr þeira ok svá þeir sjálfir. Kasta munek enn öðrum steini ok inum þriðja, en ef þeir bregðaundan í hvert sinn, þá mun ek láta þá kyrra." Svá varmikill inn þriði steinninn, at þeir Oddr fengu mikiláföll. Síðan róa þeir undan landi, en jötunninn tók tilorða: "Heilir eru þeir enn ok svá bátr þeira, en núsyfjar mik svá, at ek má eigi vaka." Ok fara jötnar núheim. Þá mælti Oddr: "Nú munu vit ganga ok dragaupp bát okkarn." "Hvat viltu nú?" sagði Ásmundr."Nú skal ek vita, hvar lið þetta eigi heima."Þeir ganga á land upp ok koma at helli einum, okbrann þar eldr. Þeir nema þar staðar ok sjá, at tröllumer skipat á báða bekki. Þar sat dólgr í hásæti. Sávar bæði mikill ok illiligr. Hann hafði hár mikit oksvart sem tálknfanir. Hann var nefljótr ok eygðr illa.Kona sat it næsta honum. Frá báðum er sagt um yfirlit,er frá öðru er. Þá tekr höfðinginn til orða: "Núgefr mér sýn, ok sé ek til eyjarinnar, ok nú veit ek,hverir þar eru komnir. Þat eru þeir frændr, synirGríms loðinkinna, Oddr ok Guðmundr. Þat sé ek, atFinnar hafa sent þá hingat, ok ætla þeir, at vér skyldimbana þeim, en vér megum eigi lyktir á því gera, þvíat ek sé, at Oddi er ætlaðr aldr miklu meiri en öðrummönnum. Nú mun ek gefa þeim byr burtu heðan, jafntslíkan sem Finnar gáfu þeim hingat." Þá mælti Oddrfyrir munni sér: "Gef þú allra manna ok trölla armastr.""Þat sé ek ok, at Oddr hefir örvar þær, er Gusisnautareru kallaðar, ok því mun ek gefa honum nafnok kalla hann Örvar-Odd." Oddr tók þá eina af þeimGusisnautum ok leggr á streng ok vill launa honumbyrinn. En er hann heyrði hvininn, at örin fór at honum,bregðr hann við ok rekr sik upp á bjargit, enörin kom undir hönd konunni ok út undan annarri,en hún hleypr upp við ok flýgr á jötuninn ok reytirhann. Tröllin hlaupa upp á báða bekki, ok veita sumirhonum, en sumir henni. Oddr skaut annarri af Gusisnautumí auga jötninum ok fór eptir þat til skipa, okfagna þeir bræðr þeim Oddi vel. "Eða hvert fórtu itlengsta, Oddr?" sagði Guðmundr. Þá kvað Oddr vísu:"Réð ek at gangameð Gusisnautabeggja í millumbjargs ok eisu.Laust ek í augaeinu flagði,en í brjóst framanbjarga Freyju.""Þess var ván," sagði Guðmundr, "at þú mundir mikitafreka, er þú vart svá lengi í burtu, eða varð nokkutfleira til tíðenda í för þinni?" "Nafn var mér gefit,"sagði Oddr ok kvað vísu:"Þar fekk ek heiti,þat ek hafa vildak,er mik ór fjöllumflögð kölluðu,kváðust Örvar-Oddiviljabyr bráðligaí braut gefa.Byr var oss heitit á burt heðan, ok er mér sagt, ateigi muni minni né hægri en sá, er Finnar gáfu osshingat."Þeir búa nú ferð sína hvergi óvænligar en fyrr okfara síðan, ok þegar þeir koma undan landi, þá rekrá veðr slíkt sem fyrr, svá at þá keyrir í haf, ok standaeinatt í austri, ok eigi léttir því veðri, fyrr en þeirkoma í sömu höfn, sem fyrr rak þá undan landi, okvar þar þá eytt gömmum öllum á land upp, ok þegarþeim gaf byr, sigla þeir ok koma til Hrafnistu, þá ermikit var af vetri. Grímr varð þeim feginn ok bauðþeim heim með öllu liði sínu, ok þat þiggja þeir. Allanfjárhlut láta þeir koma í hendr Grími ok sitja þar umvetrinn.

7. 7

   Svá var Oddr frægr af för þessi, at engi þykkir önnurslík hafa farin verit ór Noregi. Gleði mikil var þar umvetrinn ok drykkjur miklar. En er vára tók, spurðiOddr þá frændr, hvat þeir vildu ráða sinna. "Þú skalthafa ráð fyrir oss," sögðu þeir. "Í víking vil ek fara,"sagði Oddr. Hann sagði nú Grími, at hann vill skipláta búa fjögur ór landi. Ok er Grímr vissi þat, hefirhann þar einn starf fyrir ok sagði Oddi til, þá er búinváru. "Nú vil ek," sagði Oddr, "at þú vísir oss til víkingsþess nokkurs, er þér þykkir við várt hæfi." Grímrmælti: "Hálfdan heitir víkingr. Hann liggr austr viðElfarsker ok hefir þrjá tigi skipa."Ok er þeir váru búnir, halda þeir suðr fyrir Noreg,ok þegar þeir koma fyrir Elfarsker, leggja þeir skipsín í lægi, en Hálfdan var þaðan skammt í burt. Okþegar er þeir Oddr höfðu tjaldat, ferr hann á burtvið fá menn ok þangat til, sem víkingar lágu fyrir.Oddr sér dreka mikinn í skipaliðinu. Þá kallar hanná skipin út ok spyrr, hverr fyrir þeim ræðr. Þeir sprettaskörum yfir sér: "Hálfdan heitir sá, er fyrir skipunumræðr, eða hverr spyrr at því?" "Sá heitir Oddr.""Ertu sá Oddr, er fór til Bjarmalands?" "Komit hefiek þar," sagði Oddr. "Hvert er erendi þitt hingat?"sagði Hálfdan. "Ek vil vita, hverr okkar meiri maðrsé," sagði Oddr. "Hvé mörg hefir þú skip?" sagðiHálfdan. "Vér höfum þrjú skip," kvað Oddr, "ok öllstór ok hundrað liðs á hverju, ok mun ek hér komaá morgin til móts við þik." "Sofa munu vér fullansvefn fyrir því," sagði Hálfdan. Í burtu rær Oddr okkom aptr til sinna manna ok sagði þeim til svá búins."Nú skulu vér vera í starfi," sagði Oddr, "ok hefi eknú ætlat eitt ráð fyrir oss. Vér skulum bera á landfjárhlut várn, en gera skip vár sem létthlöðnust, envér skulum höggva tvau tré á hvert skip, þau er vérfáum stærst ok limamest," ok svá gera þeir. Ok er várubúnir, mælti Oddr: "Ek ætla, at þit, Guðmundr okSigurðr, skuluð ganga á annat borð drekanum." Ok svágera þeir ok róa nú at hljóðliga, en skipin lágu fyrirfram á váginum. Oddr rær fram hjá drekanum, ok þáer þeir váru komnir á bæði borð, finna víkingar eigifyrr en þeir veltu viðjunum á drekann, ok fylgir maðrupp hverjum kvisti, ok berja þeim tjaldkúlur, ok ryðjastþeir Oddr ok Ásmundr fast um, ok fyrr höfðu þeirruddan drekann allt aptr at lyptingu en Hálfdan komstá fætr, ok þar drápu þeir hann í lyptingunni, ok þágerir Oddr þeim tvá kosti, hvárt þeir vildi halda uppbardaga eða ganga á hönd honum, en þeir gera þatskjótkörit ok ganga til handa Oddi. Hann velr af þeimþat, er honum þótti knálgast. Drekann hafði Oddrsér til eignar ok annat skip til, en öll önnur skip gafhann víkingum. Fé tók hann allt til sín. Nafn gaf hanndrekanum ok kallaði Hálfdanarnaut.Þá sigla þeir heim til Hrafnistu ok hafa nú fengitsigr mikinn ok eru þar um vetrinn. En er vára tekr,býr Oddr för sína ór landi. En er þeir váru búnir,spyrr Oddr föður sinn: "Hvar vísar þú oss nú til þessvíkings, at nokkurr vegr sé í?" Grímr mælti: "Sótiheitir víkingr sá, er ek mun vísa yðr til. Hann liggrsuðr fyrir Skíðu. Hann hefir þrjá tigi skipa ok öllstór."

8. 8

   Þeir frændr halda nú fimm skipum suðr fyrir Skíðuok í burt frá Hrafnistu. En er á leið sumarit, spyrrSóti til ferðar Odds ok ferr á móti honum dagfariok náttfari, til þess at hvárir finna aðra. Þá hefirSóti andviðri, ok tók hann til orða: "Nú munu vérleggja skip vár hvert út af öðru, ok mun ek leggjamínu skipi í miðju, því at ek hefi spurt, at Oddr erkappsmaðr mikill, ok ætla ek, at hann muni sigla atskipum várum. En þá er þeir koma ok hafa lægt seglsín, þá skulu vér slá hring at skipum þeira ok látaaldri mannsbarn undan komast."Nú er at segja frá ætlun Odds. "Ek sé ráð þeira Sóta,"sagði hann, "hvert þat er. Þeir ætla, at vér skulumsigla at skipum þeira." "Mun eigi þat heldr óráðligt?"sagði Guðmundr. "Eigi skal ónýta ráð Sóta," sagðiOddr, "en ráð skal í móti koma. Ek ætla," sagði hann,"at sigla fyrst dreka mínum þar at, sem Sóti liggr fyrir.Vér skulum bera allt aptr um siglu." Ok svá gera þeir,en drekinn Hálfdanarnautr gekk geystr. Hann var járnivarðr allr framan um barðit, en hann gekk á kjalarhælnum."Sigla ætla ek á drekann Sóta," sagði Oddr,"en þér skuluð sigla eptir, ok þætti mér verða mega,at í sundr gengi tengsl þeira."Nú siglir Oddr sem drekinn má mest ganga, en Sótifinnr eigi fyrr en siglt er á hann upp ok sundr gangatengslin í millum skipanna, en Oddr hleypr fram umsiglu herklæddr ok Ásmundr. Þeir koma í opna skjölduþeim Sóta ok hlaupa þegar ofan í drekann, ok fyrr hafaþeir ruddan drekann ok drepit Sóta en þeir Guðmundrkoma at. Þá gerir Oddr víkingum kost, hvárt þeir viljataka grið af honum eða halda upp bardaga, en þeirköru frið við Odd. Drekann tók Oddr af skipunum,en gefr þeim önnur skip.Nú sigla þeir heim til Hrafnistu með mikinn fjárhlut,ok varð Grímr þeim feginn, ok þar eru þeir umvetrinn í mikilli virðingu. En er á leið misserin, búaþeir Oddr skip ór landi, ok vandar hann nú mjök liðtil ferðar með sér. Þeim Guðmundi ok Sigurði gafOddr drekann Sótanaut. Allan lét hann steina drekannHálfdanarnaut, ok gulli lætr hann búa bæði drekahöfuðinok veðrvitann. En er búin er ferð þeira, gengrOddr til fundar við Grím, föður sinn, ok mælti: "Núskaltu vísa mér til þess víkings, er þú veizt mestan.""Þat er nú bæði," sagði Grímr, "at þér eruð miklirfyrir yðr, enda þykkir yðr svá, at ekki reisir rönd viðyðr, en nú mun ek vísa yðr til þeira tveggja víkinga,at ek veit mesta ok bezt at sér um alla hluti. Annarrheitir Hjálmarr inn hugumstóri, en annarr Þórðr okkallaðr stafngláma." "Hvar eru þeir," sagði Oddr, "eðahversu margt hafa þeir skipa?" "Þeir hafa fimmtánskip," sagði Grímr, "ok hundrað manna á hverju.""Hvar hafa þeir friðland?" sagði Oddr. "Hlöðvér heitirkonungr á Svíþjóð. Með honum eru þeir á vetrum,en liggja á herskipum á sumrum." Ok þegar þeir erubúnir, gengu þeir, ok leiðir Grímr þá til skipa, okskiljast þeir feðgar með miklum kærleikum.

9. 9

   Þat er at segja frá þeim Oddi, at þeir sigla ór Hrafnistu,þegar þeim gaf byr, ok er ekki sagt af ferð þeira,fyrr en þeir koma við Svíþjóð, þar sem eitt nes gekkaf meginlandi til hafs. Þar tjalda þeir yfir skipum sínum.Oddr gengr á land upp at sjá tíðendi, en þar liggjaöðrum megin undir nesinu fimmtán skip en herbúðirstanda á landi. Hann sér, at þar eru leikir úti hjátjöldunum. Þar ráða þeir fyrir skipum, Hjálmarr okÞórðr.Nú gengr Oddr aptr til skipa sinna ok segir þessitíðendi. Guðmundr spurði, hvat þá skal til ráða taka."Nú munu vér skipta liði váru í helminga," sagðiOddr. "Þér skuluð halda skipum yðrum fram fyrir nesitok æpa þeim heróp, sem á landi eru, en ek mun gangaá land með helming liðs ok fram it efra eptir skóginum,ok skulu vér æpa þeim annat heróp, ok má þávera," sagði hann, "at þeim bregði nokkut við. Mérkemr þat í hug, at þeir flýi í burt á skóga ok þurfivér eigi við meira."En þat er sagt frá tiltekju þeira Hjálmars, at þá erþeir heyrðu heróp þeira Guðmundar, at þeir bregðasér hvergi við, en er þeir heyrðu annat heróp á landupp, námu þeir stað á meðan. En er þat líðr af, leika þeirsem áðr. Nú snúa þeir aptr hvárirtveggja undir nesit,ok finnast þeir Oddr ok Guðmundr. "Eigi veit ekvíst," sagði Oddr, "hvárt þessir eru svá skelfir, sem vérhöfum hér fundit." "Hvat viltu nú ráða taka?" sagðiGuðmundr. "Skjót eru nú mín ráð," sagði Oddr, "hérskal ekki stelast á þessa menn. Hér munu vér liggja ínótt undir nesinu ok bíða hér morguns." Þá gangaþeir á land með lið sitt allt til fundar við Hjálmar,en þegar þeir sjá víkinga á land ganga, þá herklæðastþeir ok ganga á mót þeim Oddi. Hjálmarr spyrr, erþeir finnast, hverr fyrir liði réði. Oddr svarar: "Héreru fleiri höfðingjar en einn." "Hvat heitir þú?" sagðiHjálmarr. "Ek heiti Oddr, sonr Gríms loðinkinna órHrafnistu." "Ertu sá Oddr, at fór til Bjarmalands fyrirskömmu, eða hvert er erendi þitt hingat?" "Ek vil vita,"sagði Oddr, "hvárr okkar meiri maðr skal vera." "Hvémargt hefir þú skipa?" sagði Hjálmarr. "Ek hefi fimmskip," sagði Oddr, "eða hversu mikit lið hafi þér?""Vér höfum fimmtán skip," sagði Hjálmarr."Þá erliðsmunr mikill," sagði Oddr. "Hér skulu sitja hjá tíuskipshafnir," sagði Hjálmarr, "ok skal maðr manni ámót vera."Nú búast hvárirtveggja til bardaga ok fylkja liði sínuok berjast, meðan dagrinn endist. Þá er kveldar, varhaldit upp friðskildi, ok spyrr Hjálmarr Odd, hversuhonum þætti at hafa farit um daginn. En hann lét velyfir. "Viltu eiga leik þenna optar?" sagði Hjálmarr."Ekki ætla ek annat," sagði Oddr, "fyrir því at ekhefi eigi betri drengi hitta né harðfengari menn, okmunu vér taka til bardaga at ljósum degi." Ok varnú svá gert sem Oddr mælti fyrir, ok binda menn sársín ok fara til herbúða um kveldit. En um morguninneptir fylktu hvárirtveggja sínu liði til bardaga okberjast þann dag allan. Ok er á leið daginn, var brugðitupp friðskildi. Þá spyrr Oddr, hversu Hjálmari þóttiganga orrostan um daginn. En hann lét vel yfir. "Hvártviltu," sagði Hjálmarr, "at vit eigum þenna leik innþriðja daginn?" "Þá skal til stáls sverfa með okkr,"sagði Oddr. Þá tók Þórðr til orða: "Er þar fjárvánvæn ok mikit á skipum yðrum?" "Þat ferr fjarri," sagðiOddr, "vér höfum einkis fjár aflat í sumar." "Þat ætlaek," sagði Þórðr, "at ek hafi hvergi þess komit, atóvitrari menn hafi fundizt en hér, því at vér berjumstum ekki nema kapp ok metnað." "Hversu viltu þá tilhátta?" sagði Oddr. "Þykkir yðr eigi þat ráð," sagðiÞórðr, "at vér gerum félag várt?" "Þat líkar mér vel,sagði Oddr, "en eigi veit ek, hversu Hjálmari er umþat gefit." "Ek vil þau ein víkingalög," sagði Hjálmarr,"sem ek hefi áðr haft." "Þat veit ek," sagði Oddr,"þá ek heyri þau, hversu skapfellt mér er um þau."Þá mælti Hjálmarr: "Þat er fyrst at segja, at ek vilaldri eta hrátt né lið mitt, því at þat er margra mannasiðr at vinda vöðva í klæðum ok kalla þat soðit, enmér þykkir þat þeira siðr, er líkari eru vörgum enmönnum. Ek vil aldri kaupmenn ræna né búkarlameir en svá sem ek þarf at hafa strandhögg á skipimínu í nauðsyn. Ek vil ok aldri konur ræna, þó atvér finnum þær á landi uppi með miklum fjárhlutum,ok eigi skal konur til skips leiða nauðgar, ok ef húnkann þat at segja, at hún fari nauðig, þá skal sá engufyrir týna nema lífi sínu, hvárt sem hann er ríkr eðaóríkr." "Góð þykkja mér lög þín," sagði Oddr, "okmun þat ekki meina váru félagi." Ok nú gera þeirfélag sitt, ok er svá sagt, at nú hafa þeir jafnmikit liðallir sem þeir Hjálmarr höfðu, áðr þeir fundust.

10. 10

    Eptir þetta spyrr Oddr at, hvar þeir vissi þá fengjarván. En Hjálmarr svarar: "Á Sælund veit ek liggjafimm berserki, þá sem harðfengari eru en flestir mennaðrir, þeir sem vér höfum spurn af, ok heitir einnBrandr, annarr Agnarr, þriði Ásmundr, fjórði Ingjaldr,fimmti Álfr. Þeir eru allir bræðr ok hafa sex skip oköll stór. Eða hversu viltu nú, Oddr, hátta til ferðumvárum?" "Þar vil ek at halda," sagði Oddr, "sem berserkirnireru fyrir." Þeir koma nú við Sælund fimmtánskipum ok spyrja þau tíðendi, at berserkirnir eruá land gengnir at hitta frillur sínar. Þá gengr Oddr áland upp einn saman til fundar við þá. Ok er þeirfinnast, lýstr þar í bardaga, ok lýkr honum svá, at hannfellir þá alla, en varð ekki sárr. En er Oddr var á landgenginn, saknar Ásmundr hans ok sagði til Hjálmars:"Já," sagði hann, "þat mun eigi rjúfast, at Oddr muná land genginn, ok skulu vér eigi sýslulausir ámeðan." Nú heldr Hjálmarr þangat sex skipum, semvíkingarnir váru, ok lýstr þar í bardaga, ok var þatallt jafnsnemma, at Oddr kom af landi ofan ok Hjálmarrhafði unnit skipin. Ok nú segja hvárir öðrum tíðendinok hafa nú bæði aflat sér fjár ok metnaðar.Nú býðr Hjálmarr þeim Oddi með sér til Svíþjóðar,ok þat þiggr Oddr. En norðr fara Háleygirnir, Guðmundrok Sigurðr, til Hrafnistu með liði sínu, enmæla mót með sér við Elfi austr. En er þeir Hjálmarrkoma í Svíþjóð, tekr Hlöðvér konungr mót þeim báðumhöndum, ok sitja þeir þar um vetrinn, ok leggstþar svá mikil virðing á Odd, at konungi þótti enginnhans maki fyrir alls sakir. Skamma stund hafði Oddrþar verit, áðr konungr gaf honum fimm bú. Konungrátti dóttur eina, þá er Ingibjörg hét. Hún var hverrikonu vænni ok bezt at sér um allar íþróttir, þær erkvenmann mátti fríða. Oddr spurði Hjálmar jafnan,hverju þat sætti, at hann bæði ekki Ingibjargar, --"fyrir því at ek sé, at hugir ykkrir falla saman." "Ekhefi beðit hennar," sagði hann, "en konungr vill eigigifta þeim manni dóttur sína, er eigi berr konungsnafn." "Þá skulu vit draga saman her at sumri," sagðiOddr, "ok gerum konungi tvá kosti, annathvárt atberjast við okkr eða gefa þér dóttur sína." "Eigi veitek þat," sagði Hjálmarr, "því ek hefi lengi haft hérfriðland." Sitja þeir nú þar um kyrrt um vetrinn. Enum várit halda þeir í hernað, þegar þeir váru búnir.

11. 11

    Nú er ekki sagt af ferðum þeira, fyrr en þeir finnastvið Gautelfi, ok leggja þeir nú í umræðu með sér, hvertnú skal halda um sumarit. En Oddr sagðist fúsastrat halda vestr um haf. Þeir hafa nú tuttugu skip, okstýrir Oddr drekanum Hálfdanarnaut. Þeir koma viðSkotland ok gera þar upprásir, herja ok brenna hvervetna,þar er þeir koma, ok eigi létta þeir fyrr en þeirskattgilda landit. Þaðan fara þeir til Orkneyja ok leggjaþær undir sik ok sitja þar um vetrinn. En um váritfara þeir til Írlands ok herja þar bæði með sjónumok upp á landit. Þess fór Oddr hvergi, at eigi fylgdiÁsmundr honum. En þar flýðu undan bæði á merkrok skóga börn ok konur ok karlar, en fálu fjárhlutsinn ok sjálfa sik.Þar var einn dag, at þeir Oddr ok Ásmundr várutveir saman staddir á landi uppi. Oddr var svá búinn,at hann hafði örvamæli sinn á baki sér, en boga íhendi, ok vildu leita manna nokkurra, ef þeir fyndi.Nú finnr Oddr eigi fyrr en strengr gellr við, ok flýgrör af skógi ok nemr eigi fyrr staðar en hún kemr atÁsmundi, ok fell hann við ok dó skjótt. Þetta þóttiOddi svá mikil tíðendi ok ill, at hann þykkist aldrislíkan skaða beðit hafa á sinni ævi. Hann gengr núá land upp, en Ásmundr lá þar eptir, ok er Oddr sváí illum hug, at hann ætlar sér ekki annat en gera Írumallt þat illt, er honum kemr í hug. Hann kom nú atrjóðri einu ok sér þar fjölda mikinn, bæði konur okkarla. Hann sér mann standa upp í guðvefjarkyrtli,ok hafði boga í hendi, en örvarnar stóðu í vellinumhjá honum. Þat þykkir Oddi at vísu mega ganga, athann muni þar eptir hefndum eiga at leita, þar semsá maðr er. Því tekr hann ör eina af Gusisnautum okleggr á streng ok skýtr at þessum manni. Kom sú áhann miðjan, ok fell hann þegar dauðr niðr. Nú skýtrhann hverri at annarri, svá at hann drap þar þrjá mennaðra. Ok nú flýði liðit á skóga. En Oddr er svá í illumhug við Íra, at hann ætlar at vinna þeim allt þat illt,er hann megi orka. Hann gengr nú eptir skógarbrauteinni mikilli. Hann kippir nú upp hverjum runni meðrótum, þeim sem fyrir honum verðr. Hann kippirþeim runni upp einum, er lausari var fyrir en aðrir.Þar sér hann hurð undir ok kippir henni upp okgengr þar niðr í jörð. Þar finnr hann fjórar konur íjarðhúsinu, ok var ein miklu vænst. Hann þrífr þegarí hönd henni ok vill kippa henni ór húsinu. Hún tókþá til orða: "Láttu mik lausa, Oddr," sagði hún."Hvat tröll veiztu til þess," sagði hann, "hvárt ek heitiOddr eða annan veg?" "Ek vissa þat," sagði hún, "þegarþú komt hingat, hverr þú vart, ok svá veit ek, at Hjálmarrer með þér, ok skal ek kunna at segja honum, efek fer nauðig til skipanna." "Eigi skaltu fara at síðr,"sagði Oddr. Nú taka þær konurnar til hennar ok viljahalda henni, en hún biðr þær hætta. ,Ek mun kaupaat þér," sagði hún, "at þú látir mik fara í friði, þvíat mik skortir eigi fé." "Fjarri ferr, at ek vilja féþitt," sagði Oddr, "því at mik skortir eigi gull né silfr.""Þá mun ek láta gera þér skyrtu," sagði hún. "Þat erenn svá" sagði Oddr, "at ek á nógar skyrtur eðaskyrtugerðir." "Kost muntu eiga," sagði hún, "ok eigiþvílíkrar, sem ek mun láta gera, því at hún skal saumuðmeð gull, en ger ór silki. Ek mun láta fylgja þákosti skyrtunni, at þú munt eigi eiga þvílíkrar kostiáðr." "Lát mik heyra þá," sagði Oddr. "Þik skal aldrikala í henni, hvárki á sjó né á landi. Þik skal eigi sundmæða, ok eigi skal þér eldr granda, ok eigi skal þikhungr sækja, ok eigi skulu þik járn bíta, ok við öllumhlutum mun ek hana gera nema við einum." "Hverrer sá inn eini?" sagði Oddr. "Þik munu járn bíta,"sagði hún, "ef þú ert á flótta, þótt þú sért í skyrtunni.""Annat vilda ek optar vinna í orrostum enflýja," sagði Oddr, "eða hvé nær skal hún ger?" "Atöðru sumri," sagði hún, "jafnt í þat mund dags, semnú er, ok er nú sól í suðri. Þá skulu vit hér finnastí þessu sama rjóðri." "Hvat kemr þér í hug," sagðiOddr, "ef þú efnir eigi þetta, hvern kost ek mun gerayðr Írum þá, svá sem ek á þeim illt at launa, er þeirhafa felldan Ásmund?" "Þykkist þú enn eigi hafa hefnthans," sagði hún, "þar sem þú hefir drepit föður minnok bræðr mína þrjá?" "Alls ekki þykki mér hans hefntat heldr," sagði Oddr. Þetta verðr nú kaup þeira, semþau höfðu stofnat, ok skiljast at því.Fór Oddr nú þar til, at Ásmundr lá, tekr hann núupp ok leggr á bak sér ok gengr svá búinn til sjóvar.Þá var Hjálmarr kominn á land með liði sínu ölluok ætlar at leita at Oddi. Þeir finnast skammt frá skipum,ok spyrr Hjálmarr tíðenda, en Oddr sagði honum."Hefir þú nokkut hefnt hans?" sagði Hjálmarr. Þávarð Oddi ljóð á munni:"Rann ek at víðrivagns slóðgötu,áðr en strengvölumstríðum mættak.Munda ek Ásmundauði mínumaptr ódáinnöllum kaupa.""Hvat skal nú til ráða taka?" sagði Hjálmarr. "Herjamuntu nú vilja ok gera hér hvervetna illt." "Þat ferrnú fjarri," sagði Oddr, "því at ek vil nú á burt semskjótast." Þetta undruðust víkingar mjök. En Hjálmarrkvað svá vera skyldu sem Oddr vildi. Þeir verpa þarhaug eptir Ásmund. Svá láta víkingarnir illa yfir þessu,at þegar þeir firrast Odd augum, þá leggja þeir ámælisorðá bak honum. En hann lét sem hann vissi þat eigi.Þeir sigla nú vestan, til þess at þeir koma við Hlésey.Þar liggr fyrir jarl sá, sem eigi er nefndr, ok hefirþrjá tigi skipa. Þeir mæla þegar til bardaga, ok varþar þegar hörð sókn. Þá rak Oddr af sér bleyðiorðit,þat sem víkingar lögðu á hönd honum á Írlandi. Þarfengu þeir Oddr ok Hjálmarr sigr í þessum bardaga.Þaðan halda þeir til Danmerkr ok spyrja þar þau tíðendi,at lið væri gert fyrir þá at hefna þeira fimm berserkja,er þeir felldu, áðr þeir færi vestr til Írlands.Tveir jarlar hafa fyrir ráðit liðinu, ok lýkur svá fundiþeira, at þeir fella þá báða, en skattgilda landit.

12. 12

    Nú skilja þeir lið sitt, ok sigla þeir Guðmundr okSigurðr norðr til Hrafnistu, ok setjast þeir þar at kyrrðumok vilja létta hernaði. En Oddr sitr eptir íDanmörku um vetrinn, en Hjálmarr fór til Svíþjóðarmeð sínu liði, ok mæla mót með sér austr á Skáneyum várit, ok sitja nú um kyrrt hvárirtveggja þann vetr.En er vár kom, halda þeir Hjálmarr austan ok Þórðrstafnglámi í þat mund, sem mælt var til móts við þá.Er þeir finnast, þá spyrr Hjálmarr, hvert Oddr villhalda um sumarit. En hann sagði, at hann vill til Írlands."Eigi vildir þú þar herja í fyrra sumar," sagðiHjálmarr. "Hverninn sem þat var," sagði hann, "þá skalnú þangat fara í sumar."Sigla þeir nú ór landi, ok gaf þeim vel byri, þar tilat þeir koma við Írland. Þá mælti Oddr: "Nú munuvér tjalda hér, en ek mun ganga á land upp einn saman.""Ek mun fylgja þér," sagði Hjálmarr. "Einn vilek fara," sagði Oddr, "því at ek á hér mælt mót viðkonur nokkurar í skóginum." Oddr fór nú, þar tilat hann kemr í þat sama rjóðr, sem þau Ölvör höfðusammælzt, ok var hún þá eigi komin. Hann fyllist núþegar upp mikillar reiði við þá Íra ok ætlar þegar áland upp ok herja slíkt allt, er hann má. En er hannhefir farit um hríð, heyrir hann, at vagnar ganga í móthonum. Þar finnast þau Ölvör, ok heilsar hún honumfyrri: "Nú vil ek, at þú sért mér eigi reiðr, þó at ekhafi seinni orðit en ek kvað á." "Er nú búin skyrtan?"sagði Oddr. "Eigi trauðar þat," sagði hún, "ok skaltunú setjast niðr hjá mér, ok vil ek sjá, hverninn þér samiskyrtan." Ok svá gerir hann, tekr við ok rekr í sundrok ferr í síðan, ok var hún honum hæfiliga mikil atöllum hlutum. "Hvárt fylgja nú allir kostir skyrtunni,"sagði Oddr, "þeir sem ákveðnir váru?" "Svá er þat,"sagði hún. "Hverninn er," sagði Oddr, "hvárt hefir þúein gert góðgrip þenna?" Þá varð henni ljóð á munni:"Serk of frák ór silkiok í sex stöðum gervan:ermr á Íralandi,önnur norðr með Finnum,slógu Saxa meyjar,en suðreyskar spunnu,váfu valskar brúðir,varp Óþjóðans móðir."Þá varð Oddi ljóð á munni:"Varat sem brynjaeða bláir hringarísköld um mikáðan felli,þá er um síðursilkiskyrta,gulli saumuð,gekk fast ofan.""Hversu líkar þér nú skyrtan?" sagði hún. En hannlét vel yfir. "Nú skaltu kjósa þér laun fyrir skyrtugerðina,"sagði Oddr. "Svá er hér herskátt," sagði hún,"síðan faðir minn var felldr, at við er búit, at landitgangi undan mér. Því kýs ek þau launin, at þér sitiðhér þrjá vetr." "Þá munu vit kaupa fleira," sagði Oddr,"ok skaltu þat til vinna at ganga með mér ok veramín eiginkona." "Manngjarnliga mun þér mæltþykkja," sagði hún, "ok skal þetta kjósa." Þá litastOddr um ok sér skammt frá sér riðul manna. Hannspyrr, hvárt þat lið sé sett til höfuðs honum. "Fjarriferr því," sagði hún. "Þessir menn skulu fylla flokkþinn til skipa, ok skaltu nú fara með meira sóma enit fyrra sumar." Snýr hann nú til skipa ofan ok liðþetta með honum, ok hittast þeir Hjálmarr í tjöldumsínum.Oddr biðr nú Hjálmar, at hann siti þar þessa þrjávetr, ok því játar hann. Fær Oddr nú Ölvarar. En ásumrum liggja þeir á herskipum ok drepa víkinga þá,er þangat herjuðu. Ok er þeir höfðu setit þar slíkastund, sem ákveðit var, höfðu þeir eytt víkingum öllum,bæði nærri ok fjarri á Írlandi; sumir váru drepnir,en sumir stukku undan. Þá var Oddi svá leitt orðitat vera þar, at ekki stoðar at letja hann.Mey hafa þau Ölvör ok Oddr getit sín á millum,ok er sú Ragnhildr nefnd. Þau eiga um þat at ræða,at Oddr vill hafa hana með sér, en Ölvör vill eigi þat.Þar kemr, at Hjálmarr skal þessu skipa, ok vill hann,at mærin vaxi upp með móður sinni.En er þeir váru búnir, halda þeir á burt ok komavið England. Þeir hafa spurt, at þar liggr víkingr sá,er Skolli hét, ok hafði fjóra tigi skipa. Ok er þeir hafalagt í lægi, stígr Oddr á bát ok vill finna Skolla atmáli. En er þeir finnast, spyrr hann Odd, hvert erendiþeira væri þangat til lands. "Ek ætla at eiga bardagavið þik," sagði Oddr. "Hvat áttu mér illt at inna?"sagði Skolli. "Ekki," sagði Oddr, "nema ek vil hafafé þitt ok líf fyrir þat, at þú herjar á konung þann,er hér ræðr fyrir." En hann hét Játmundr. "Ertu sáOddr," sagði Skolli, "er fór til Bjarmalands fyrir löngu?""Sá er maðr inn sami," sagði Oddr. "Ekki er ek svádulinn at mér," sagði Skolli, "at ek ætla at halda tiljafns við þik. Nú muntu vilja vita, hví ek herja áJátmund konung." "Vel má þat," sagði Oddr. "Þessikonungr drap föður minn hér frá landi ok marga frændrmína, en síðan settist hann í ríkit. En ek get nú stundumunnit helming af landinu, en stundum þriðjung.Nú þætti mér yðr meiri frami at snúast í lið með mér,ok dræpu vér Játmund konung, en tækim ríkit undiross, því at ek mun þetta vitnum binda." "Þá skaltu,"sagði Oddr, "fá þér átta bændr ofan af landi til eiðafulltings.""Svá skal vera," sagði Skolli. Nú fór Oddrtil skipa sinna ok finnr Hjálmar ok sagði honum, atef svá gengr sem Skolli hafði talat, at þeir mundusnúast í lið með honum. Sofa þeir nú af um nóttina.En um morguninn ganga þeir á land upp með ölluliði sínu. Þá hafði Skolli þat at sýst um nóttina, athann var kominn af landi ofan með bændrna, ok unnuþeir honum eiða. Eptir þat slá þeir saman liðinu okganga á land upp ok fara herskildi yfir, brenna alltok bæla, þar er þeir koma. En landslýðrinn flýr undanok til fundar við konung. En á sunnanverðu landinufinnast þeir, ok lýstr þar þegar í bardaga með þeim,ok börðust þrjá daga. En svá lauk, at þar fell Játmundrkonungr. En þeir Oddr leggja landit undir sik ok sitjaþar um vetrinn. En um várit býðr Skolli at gefa þeimlandit. En Oddr vill eigi þiggja, -- "en þat ræð ek,at þú bjóðir Hjálmari." En Hjálmarr vill eigi. "Þatræð ek þá," sagði Oddr, "at vit gefum Skolla landit."Ok hann þiggr ok mælti svá, at þeir skyldu þar veraávallt, er þeir vildu, hvárt sem væri vetr eðr sumar.Þeir búa nú tuttugu skip ór landi, ok er nú ekki sagtaf þeira ferð, fyrr en þeir koma suðr fyrir Skíðu.

13. 13

    Konungar tveir eru nefndir. Hét annarr Hlöðvér, enannarr Haki. Þeir liggja þar fyrir með þrjá tigi skipa.En er þeir Oddr höfðu lagit skip sín undir land, róaat þeim tíu skip. Ok er þeir finnast, eru þar enginorða áköst, því at þegar lýstr í bardaga með þeim. ÞeirOddr höfðu tuttugu skip. Þar eiga þeir svá harða atlögu,at Oddr hafði þar trautt komit, at honum hafi harðfengarafyrir þótt. En svá lauk þeiri sókn, at þeir unnuþau tíu skip. Þá tók Oddr til orða: "Allmjök hafaþessir ægðir verit í frásögnum." "Hyggr þú þat?" sagðiHjálmarr. "Þetta váru hlaupamenn þeira, er sendirváru til fundar við oss." En er þeir höfðu litla stundhvílzt, þá róa þar at þeim tuttugu skip undan landinu,ok þegar lýstr þar í svá harðan bardaga ok ákafan,at þeir Oddr höfðu þar hvergi komit, at þeir hefðiþvílíka menn fyrir fundit, hvárki á sjó né á landi. Ensvá lýkr þeira bardaga, at báðir konungar falla ok alltlið þeira. Enda er svá sagt, at þeir Oddr ok Hjálmarrhefði þá eigi meira lið en þeir sigla burt á einum aski,ok koma við sker þau, er Elfarsker heita. Inn í þausker ganga vágar, er kallaðir eru Trönuvágar. Þeir sáuþar liggja tvau skip, ok var svörtu tjaldat yfir þeimbáðum. Þetta var öndvert sumar. "Nú vil ek," sagðiHjálmarr, "at vér gerum eigi vart við ferð vára, fyrirþví at víkingar liggja kyrrir undir tjöldum." "Þat máek eigi nýta," sagði Oddr, "at hafa eigi orð við mennþá, sem ek hitti á leið minni."Nú kallar Oddr ok spyrr, hverr skipunum átti atráða. Maðr sprettir skörum yfir sér ok svarar: "Ögmundrheitir sá." "Hvat Ögmundr ertu?" sagði Oddr."Hvar hefir þú þess verit, at þú hefir eigi heyrt getitÖgmundar Eyþjófsbana?" sagði skipamaðrinn. "Eigihefik heyrt þín getit," sagði Oddr, "ok aldri hefiksét jafnilliligan mann sem þú ert." Svá var sagt fráyfirlitum þessa manns, at hann var svartr á hárslit, okhekk flóki ofan fyrir andlitit, þar sem topprinn skyldivera, en alls ekki var at sjá til andlitsins nema tennrok augu. Þá hefir hann átta menn með sér, er þannigváru í yfirbragði. Þá bitu engi járn. Þeir váru líkarijötnum en mönnum fyrir vaxtar sakir ok illsku. Þátók Ögmundr til orða: "Hverr er sjá maðr, at miklýtir svá?" "Sá heitir Oddr," sagði hann. "Ertu sáOddr," sagði Ögmundr, "at fór til Bjarmalands fyrirlöngu?" "Sá er maðrinn," sagði Oddr, "er þar hefirkomit." "Þá er vænt um," sagði Ögmundr, "því at ekhefi þín leitat mestan hluta ævi minnar." "Hvat hefirþú nú mér hugat?" sagði Oddr. "Hvárt viltu berjastá sjó eða landi?" sagði Ögmundr. "Á sjó vil ek berjast,"sagði Oddr. Þá taka þeir Ögmundr af sér tjöldin.En þeir Hjálmarr búast við í öðrum stað ok bera grjótá skip sitt. Ok er þeir váru búnir hvárirtveggju, tekstþar harðr bardagi, ok leggja borð við borð. Þeir áttuorrostu harða ok langa. En er þat hafði gengit umhríð, bregðr Ögmundr upp friðskildi ok spyrr Odd,hversu honum þætti at fara. Hann sagði, at honumþótti illa at fara. "Hví sætir þat?" sagði Ögmundr."Því, at ek hefi ávallt áðr við menn barizt, en nú þykkjumstek eiga við fjándr," sagði Oddr. "Ek hjó á hálsþér áðan, sem mér var hægast, með sverði því, sem ekhelt á, ok tók ekki á." Ögmundr svarar: "Þat munmæla mega hvárr okkar við annan, at hér sé eigi síðrátt við tröll en menn. Ek hjó á háls þér, sem mér varhægast, ok hafði ek þat sverð, sem aldri hefir í höggistað numizt fyrr, ok beit ekki, eða hvárt viltu nú, atvér berjumst lengr?" sagði Ögmundr, "eða viltu, at vitskiljum, því at ek kann at segja þér, hvé fara munbardagi vár: Hér munu falla þeir fóstbræðr, Hjálmarrog Þórðr, ok lið þitt allt. Þá munu ok falla allir kapparmínir, ok munu vit tveir uppi standa. En ef vit berjumsttil þrautar, þá mun ek falla fyrir þér," sagðiÖgmundr. "Eiga skal leik þenna þangat til," sagðiOddr, "at fellt er lið várt allt ok þitt." Leggja þeir núsaman randir í annat sinn ok berjast, þar til at þeirstanda þrír uppi, Þórðr, Hjálmarr ok Oddr. Þeir Ögmundrstanda þá ok upp níu. Hann tók þá til orða:"Viltu nú, Oddr, at vit skiljum, því at nú kalla ekjafnvegit, fyrir því at svá mun fara sem ek sagða þér,en þér er ætlaðr aldr miklu meiri en öðrum mönnum.Þú hefir ok skyrtu þá, at þér má ekki granda." "Því betrþykki mér," sagði Oddr, "sem vit skiljum fyrr, ef þúleggr eigi bleyðiorð á bak mér." "Hví mun nú eigigott at skilja?" sagði Ögmundr, "því at nú kalla ekjafnvegit." Oddr sagðist vilja burt ór vágunum, ok svágerðu þeir ok lögðu undir hólm nokkurn. Oddr sagði,at þá lægi þrenn verk fyrir höndum: þat eitt, at faraá skóg ok skjóta dýr, annat, at gæta skips. "Ek muneld kveykja," sagði Hjálmarr, "ok búa til búðarverð."Oddr ferr nú á skóg, en Þórðr geymdi skips. En erþeir kómu aptr, var Þórðr horfinn. Þeir fara nú okleita hans. Þeir finna bátinn, þar sem hann var festr.Þeir leita nú Þórðar ok finna hann í bjargskoru einni.Sitr hann þar ok er örendr. "Þetta er svá illr atburðr,"sagði Oddr, "at vit höfum eigi slíkan skaða beðit, síðanÁsmundr lézt." Þeir leita nú, hvat honum hefir at banaorðit, ok finna, at undir annarri hendinni stendr spjót,en fjöðrin tók út undir annarri. "Þat mun inum illaÖgmundi þótt hafa," sagði Oddr, "at eigi hafi jafnvegitverit með oss. Skulu vit nú þegar leggja út ívágana at leita þeira." Ok svá gerðu þeir, ok var Ögmundrþá allr í burtu. Þeir leituðu hans viku fullaok fasta um sker ok um skóga, eyjar ok andnes ok finnahann hvergi né frétta til hans. Þeir halda nú þangat,sem Þórðr er, ok færa hann til Svíþjóðar ok verpaþar haug eptir hann. Síðan fara þeir heim til Uppsalaok segja konungi þessi tíðendi. Konungr tók við þeimbáðum höndum, ok settust þeir um kyrrt, en at sumarmagnibauð konungr, at þeir siti þar, -- "ok munek fá ykkr skip ok lið fyrir land fram, svá at þit megiðskemmta ykkr."

14. 14

    Þat er nú af þeim Oddi at segja, at þeir búa tvauskip ok hafa fjóra tigi manna á hváru skipi. Þeir siglanú fyrir land fram. Svá berr til, at veðr bægir þeim,ok halda þeir at ey einni, er heitir Sámsey. Þar eruvágar þeir, er heita Munarvágar. Þeir leggja skip síní lægi ok tjalda yfir sér. En þat hefir at gengit umdaginn á skipi Odds, at húsasnotra hefir í sundr gengit.En er morgunn kemr, ganga þeir á land upp Oddr okHjálmarr at höggva sér efnitré. Hjálmarr var svá vanrat ganga, at hann hafði öll herklæði sín, þau sem hannhafði í bardögum. Oddr hafði eptir látit örvamælisitt at skipum niðri, en bæði hafði hann skyrtu sínadag ok nátt. Allt lið þeira var í svefni. Þeir finna eigifyrr en víkingar koma at þeim, ok er sá Angantýrnefndr, er fyrir þeim var. Þeir váru tólf saman ok váruallir bræðr. Þeir hafa aldri fleira lið ok höfðu þá faritvíða um heim ok fengit hvergi viðnám. Nú koma þeirat, þar er skip þeira Odds ok Hjálmars váru. Þeir hlaupaá þá með bardaga, ok gengr þar skjótt saga frá, atþeir drepa þar hvert mannsbarn, er á skipunum var.Þá taka þeir til orða bræðr ok segja svá: "Þat er þóum at ræða, at eigi hefir Arngrímr, faðir várr, í annatsinn logit meir at oss en þá hann sagði oss þessa mennharða ok mikla víkinga, svá at ekki reisti rönd við, envér höfum hér svá komit, at allir hafa verst at boritsik ok sízt dugat. Ok förum heim ok drepum skítkarlinn,föður várn, ok hafi hann þat fyrir lygi sína." "Þater annathvárt," sögðu sumir, "at þeir Oddr ok Hjálmarrhafa mest ægðir verit, eða hitt ella, at þeir munuvera gengnir á land upp, er veðr er gott. Nú munuvér ganga á land upp ok leita þeira heldr en at faraaptr at óreyndu." Þeir gera nú svá tólf bræðr, ok kemrnú á þá berserksgangr, ok fara grenjandi. Þá kom okberserksgangr á Angantý, en þat hafði aldri fyrr orðit.Þetta stenzt á ok þeir Oddr ganga ofan ok Hjálmarrfrá mörkinni. Nú nemr Oddr stað ok stingr við fótum.Hjálmarr spyrr, hvat honum sé. Oddr mælti:"Berr fyrir mik læti kynlig. Mér þykkir stundum semgriðungar gelli eða hundar ýli, en stundum er því líktsem grenjat sé, eða veiztu nokkut þá menn, at þannveg sé til náttúru, at slík læti hafi." "Já," sagði Hjálmarr,"veit ek þá tólf bræðr." "Kanntu nöfn þeira?" sagðiOddr. Þá varð Hjálmari ljóð á munni:"Hervarðr, Hjörvarðr,Hrani, Angantýr,Bíldr ok Búi,Barri ok Tóki,Tindr ok Tyrfingr,tveir Haddingjar,þeir í Bólm austrbornir váru,Arngríms synirok Eyfuru.Þá frá ek mannameinúðgastaok ógjarnastagott at vinna.Þeir eru berserkirböls of fylldir,tvau skip hruðutryggra manna."Þá sér Oddr, hvar berserkirnir fara, ok varð honumljóð á munni:"Menn sé ek gangafrá Munarvágumgunnar gjarnaí grám serkjum.Þeir hafa reiðirrómu háða.Eru okkur skipauð á ströndu."Þá mælti Oddr: "Þetta kemr eigi vel við," sagði hann,"því at örvamæli mitt ok bogi lá eptir við skip niðri,en ek hefi bastöxi eina í hendi." Oddr kvað þá stökueina:"Þá var mér óttieinu sinni,er þeir grenjandigengu af öskumok emjandií ey stigu.Þá frá ek fyrðafláráðastaok örvastaillt at vinna."Oddr gengr nú aptr í mörkina ok höggr sér kylfu eina,en Hjálmarr bíðr þar eptir. Ok er hann kemr at ofan,þá koma þeir at neðan berserkirnir. Þá kvað Hjálmarrþetta:"Hliðu vérfyrir hjaldrviðum,aldri, þótt okkratalt þykki.Vit skulum í aptanÓðin gistatveir fóstbræðr,en þeir tólf lifa."Þá segir Oddr enn svá:"En ek því einuorði hnekkta:Þeir skulu í aptanÓðin gistatólf berserkir,en vit tveir lifa."Þá varð Angantý ljóð á munni:"It eruð halirharðir komnirseggir ór hlunnviði.Fallnir eru ykkrirförunautar,ok farið í höll Viðris."Þá kvað Oddr:"Hér eru rekkarreiðir komnir,tírarlausir,eru tólf saman.Einn skal við einnorrostu heyjahvatra drengja,nema hugr bili.""Hverir eru þessir menn," sagði Oddr, "at vér höfumhér hitta?" "Maðr heitir Angantýr," sögðu hinir, "sáer fyrir liði ræðr. Vér erum tólf bræðr, synir Arngrímsjarls ok Eyfuru austan af Flæmingjalandi. En hverrspyrr at því?" sagði Angantýr. "Hér heitir annarr Oddr,sonr Gríms loðinkinna, en annar heitir Hjálmarr innhugumstóri." "Þá er vel á móti," sagði Angantýr, "fyrirþví at ykkar höfu vit víða leitat." "Hafið þér nokkutkomit til skipa várra?" sagði Oddr. "Kómu vér þar,"sagði Angantýr, "ok er þar allt unnit oss til handa.""Hversu ætlið þit nú þá til," sagði Hjálmarr, "um fundvárn?" "Ek ætla," sagði Angantýr, "sem þit mæltuðtil áðan, at hér skal einn við einn eiga, ok ætla ekmér Odd, fyrir því at þú hefir skyrtu þá, at þér er þvífyrir heitit, at þik skuli engi járn bíta, en ek hefi sverðþat, er Tyrfingr heitir ok dvergar smíðuðu ok hétu,at hvergi skyldi í höggi stað nema, hvárt fyrir eru járneða steinar. Hér er skipt í helminga liði, ok fara sjauí annan stað, en ek við fimmta mann. Þat er líkt látit,ek einn ok Haddingjar tveir. Þá kemr einn í mótiTyrfingi. " Þá tekr Hjálmarr til orða: "Ek vil berjastvið Angantý, því at ek hefi brynju þá, er ek hefi aldrisár í fengit. Hún er sett ferföldum hringum." "Þá gerirþú illa," sagði Oddr, "því at okkr mun hlýða, ef ekberjumst við Angantý, en víst eigi ella." "Hvernig semferr," sagði Hjálmarr, "þá skal ek ráða." Þá mælti Angantýr:"Þat vil ek," sagði Angantý, "ef nokkurr várkemst á burt heðan, þá skal enginn annan ræna atvápnum. Ek vil hafa Tyrfing í haug með mér, þótt ekdeyja. Svá skal Oddr hafa skyrtu sína ok skeyti, enHjálmarr brynju sína." Ok svá skilja þeir, at þeir skuluverpa haug eptir aðra, er lifa.Nú ganga þeir fyrst fram Haddingjar tveir, en Oddrlýstr sitt kylfuhögg hvárn þeira, ok þurfa þeir ekkifleiri. Þá ríss upp hverr eptir annan, þeir er við Oddskyldu eiga, ok svá lýkr, at hann drepr þá alla, er honumváru ætlaðir. Nú tekr Oddr hvíld. Þá stendr Hjálmarrupp ok þar einnhverr á mót. Varð skammt viðskiptiþeira, áðr hann fellr. Þá ríss upp annarr, inn þriði okfjórði. Þá ríss upp Angantýr, ok eiga þeir harðan oklangan atgang, en svá lýkr, at Angantýr fellr fyrirHjálmari. Þá gekk Hjálmarr at þúfu einni ok seztniðr ok hnígr at upp. Oddr gengr at honum ok kvaðvísu:"Hvat er þér, Hjálmarr?Hefir þú lit brugðit.Þik kveð ek mæðamiklar undir.Hjálmr er þinn höggvinn,en á hlið brynja.Nú kveð ek fjörviof farit þínu.Ok hefir nú sannazt þat, er ek sagða þér, at okkr mundieigi hlýða, ef þú berðist við Angantý." "Eigi er undirþví," sagði Hjálmarr, "deyja skal hverr um sinn," okkvað þetta:"Sár hefi ek sextán,slitna brynju,svart er mér fyr sjónum,sékat ek ganga.Hneit mér við hjartahjörr Angantýs,hvass blóðrefillherðr í eitri.""Nú hefi ek þann skaða beðit," sagði Oddr, "at ekmun aldri bætr bíða, meðan ek lifi, ok hefir nú illagefizt þrá þitt, ok mundu vér hér mikinn sigr fengithafa, ef ek hefða ráðit." "Nú skaltu setjast niðr," sagðiHjálmarr, "ok vil ek kveða ljóð nokkur ok senda heimtil Svíþjóðar." Hann kvað nú þetta:"Fregna eigi þatá fold konur,at fyr höggumhlífast létak.Hlær eigi at því,at ek hliða gerðak,snót svinnhuguðSigtúnum í.Hvarf ek frá fögrumfljóða söngvi,ótrauðr gamans,út með Sóta.För skundaðakok fórk í liðhinzta sinnifrá hollvinum.Leiddi mik in hvítahilmis dóttirá Agnafitútanverða.Saga mun sannast,er hún sagði mér,at ek aptr komaeigi mundak.Hvarf ek frá ungriIngibjörgu,skjótt réðum þat,á skapadægri.Sá mun fljóðifastnæmr tregi,er vit síðanséumst aldrigi.Ber þú til sýnis,sá er minn vili,hjálm ok brynjui höll konungs.Hugr mun gangasthilmis dóttur,er hún höggna sérhlíf fyr brjósti.Átta ek á foldufimm ból saman,en því undakaldri ráði.Nú verð ek liggjalítt megandi,sverði undaðr,Sámseyju í.Drag þú mér af hendihring inn rauðaok fær inni unguIngibjörgu.Sá mun hennihugfastr tregi,er vit síðanséumst aldrigi.Sé ek, hvar sitjaSigtúnum ífljóð þau, er löttufarar mik þaðan.Gleðr eigi Hjálmarí höll konungsöl né rekkarof aldr síðan.Nú vil ek ok, at þú berir kveðju mína öllum bekkjunautumokkrum, ok mun ek nefna þá á nafn:Drukku vér ok dæmdumdægr margt samanÁlfr ok Atli,Eyvindr, Trani,Gizurr, Gláma,Guðvarðr, Starri,Steinkell, Stikill,Stórólfr, Vífill.Hrafn ok Helgi,Hlöðvér, ÍgullSteinn ok Kári,Styrr ok Áli,Össurr, Agnarr,Ormr ok Trandill,Gylfri ok Gauti,Gjafarr ok Raknarr.Fjölmundr, Fjalarr,Frosti ok Beinir,Tindr ok Tyrfingr,tveir Haddingjar,Valbjörn, Vikarr,Vémundr, Flosi,Geirbrandr, Goti,Guttormr, Snerill.Styrr ok Ári,Steinn ok Kári,Vöttr, Véseti,Vémundr, Hnefi.Vér á einn bekkallir sátumteitir ok reifir;því emk trauðr flugar.Svarfandi, Sigvaldi,Sæbjörn ok Kolr,Þráinn ok Þjóstólfr,Þórólfr ok Svalr,Hrappi ok Haddingr,Húnfastr, Knúi,Óttarr, Egillmeð Ingvari.Nú vil ek þess biðja þik," sagði Hjálmarr við Odd, "atþú látir mik eigi verða lagðan í haug hjá svá illumvættum sem berserkirnir eru, fyrir því at ek þykkjumstmiklu betr at mér en þeir." "Þetta vil ek veitaþér," sagði Oddr, "sem þú beiðir, því at nú þykki mérsem fast dragi at þér." "Nú skaltu draga hringinn afhendi mér," sagði Hjálmarr, "ok færa Ingibjörgu, okseg henni, at ek senda henni hann á deyjanda degi."Nú verðr Hjálmari ljóð á munni:"Drekkr með jöfrijarla mengiöl glaðligaat Uppsölum.Mæðir margamungát fira,en mik eggja sporí eyju þjá.Hrafn flýgr sunnanaf hám meiði,ok er eptir þarörn í sinni.Þeim gef ek erniefstum bráðir.Sá mun á blóðibergja mínu."Ok eptir þat dó Hjálmarr. Oddr dró þá saman berserkinaí eina kös ok sveigði þar at utan viðu. Þat varskammt frá sjó. Þar leggr hann hjá þeim vápn þeiraok klæði, rænandi þá engum hlut. Síðan bar hann þáat utan torf ok eyss eptir þat sandi. Síðan tekr hannHjálmar ok leggr á bak sér, gengr til sjóvar ofan oklætr hann niðr á ströndinni, en hann gengr út á skipin,berr þá á land hvern mann, er fallit hafði, ok verprþar annan haug eptir lið sitt, ok er þat sagt af þeimmönnum, er þar hafa komit, at enn sjái þess merki ídag, er Oddr gerði þá.

15. 15

    Eptir þetta leggr Oddr Hjálmar á skip út ok flyztundan landi. Þá verðr Oddr at taka til íþróttar sinnar,þeirar er honum var léð, dregr segl upp í logni oksiglir heim til Svíþjóðar með Hjálmar dauðan. Hanntók þar land, sem hann kaus á. Hann dregr upp skipsitt, en leggr Hjálmar á bak sér ok gengr heim til Uppsalameð hann ok lætr hann niðr fyrir hallardyrum.Hann gengr inn í höllina ok hefir brynju Hjálmars íhendi sér ok svá hjálm hans ok leggr niðr á hallargólfitfyrir konungi ok sagði honum tíðendi þau, semgerzt höfðu.Síðan gekk hann þangat, er Ingibjörg sat á stóli. Húnsaumaði Hjálmari skyrtu. "Hér er hringr," sagði Oddr,"at Hjálmarr sendi þér á deyjanda degi ok kveðju sínameð." Hún tekr við hringinum ok lítr á, en svarar engu.Hún hnígr þá aptr í stólsbrúðunum ok deyr þegar. Þáskellir Oddr upp ok hlær ok mælti þetta við: "Eigi erþat fleira um hríð, at vel hefir at farit, þá skal þvífagna. Nú skulu þau njótast dauð, er þau máttu eigi lífs."Oddr tekr hana upp ok berr hana í faðm sér ok leggrí faðm Hjálmari fyrir hallardyrum ok gerir menn inní höllina eptir konungi ok bað hann sjá, hversu hannhafði um búit. Eptir þetta fagnar konungr honumvel ok setr Odd í hásæti hjá sér. En þegar hann hafðihvíld tekit, þá sagði konungr, at hann vill láta at erfifá eptir þau Hjálmar ok Ingibjörgu ok verpa haug eptirþau. Konungr lætr svá alla hluti gera sem Oddr sagðifyrir. Þá er fram borinn hjálmr ok brynja, er Hjálmarrhafði átt, ok þykkir mönnum mikils vert um afrekhans ok hvé mikit honum hafði til fjörs verit, ok núeru þau lagin bæði í einn haug. Gengu allir menn atsjá þetta þrekvirki, ok lét Oddr þetta gera með mikillivirðingu. Nú sitr Oddr í kyrrðum þann vetr meðHlöðvé konungi, en um várit fær konungr honum liðok tíu skip, ok nú ferr Oddr um sumarit at leita ÖgmundarEyþjófsbana á nýja leik ok fann hann hvergi.

16. 16

    Svá bar til um haustit, at Oddr kom til Gautlands.Þar spyrr hann til víkings þess, er Sæmundr heitir.Honum var sagt frá, at hann var torsóttari en aðrirmenn. Hann hafði hálfan sétta tug skipa. Þar kómuþeir Oddr með tíu skip, ok þegar er þeir finnast, þálýstr þar í bardaga svá langan ok harðan, at eigi skorti.En svá lauk um kveldit, at hroðin eru öll skip fyrirOddi ok hann stóð upp einn manna. Þá stökkr Oddrfyrir borð, er náliga er myrkt orðit. Þat sér einn maðr,at hann leggst frá skipunum. Hann þreif upp gaflakeitt, ok skutu þeir eptir honum. Þat kemr í kálfa Odds,svá at í beini stóð. Honum kemr í hug, hvar hann varstaddr, at hann mundi á flótta kominn vera. Hannlagðist þá aptr at skipunum, en víkingarnir sáu Odd okkippa honum upp í skipit. Sæmundr bað þá láta komafjötr á fætr honum, bogastreng á hendr. Svá var gertsem hann mælti fyrir.Nú sitr Oddr í fjötrunum, ok eru fengnir til tólfmenn at vaka yfir honum, en Sæmundr lætr sik flytjatil lands ok lætr tjalda yfir sér. Þá mælti Oddr við þá,er til váru fengnir at vaka yfir honum: "Hvárt vilið þér,at ek skemmta, eða vilið þér skemmta, er svá er daufligt?""Oss þætti," sagði sá, er fyrir þeim er, "sem þérsé lítt til gamans hagat; þú ert í fjötrum, en ætlaðrtil dráps á morgun." "Ekki kvíði ek því," sagði Oddr."Deyja skal hverr um sinn." "Þat kjósum vér þá, atþú skemmtir," segja þeir. Hann kveðr þeim kvæði okléttir eigi fyrr en þeir eru sofnaðir allir. Þá fór Oddrþangat til, er öx lá á þiljunum. Hann getr snúit hennisvá, at eggin horfir upp. Þá snýr hann þar við herðunum,en gnýr við höndunum, til þess er hann varðlauss. Þá hefir hann hendr at fjötrinum ok færir hannaf sér. Ok sem hann er lauss, þykkir honum skör rýmra.Nú gengr hann þangat, er þeir sofa, ok stingr á þeimöxarskaptinu ok bað þá vakna, -- "því at þér sofið semsnápar, en bandinginn er lauss orðinn." Síðan draphann þá alla, tekr síðan örvamæli sitt ok stígr á bátok flyzt til lands. Síðan gengr hann til skógar ok dregrgaflakit ór fæti sér ok bindr um sár sitt.Nú er at segja frá Sæmundi, at hann vaknar í tjaldinuok gerir menn út til skipanna, þar er varðmennirnirváru, ok var Oddr í burtu, en drepnir allir varðmennirnir,ok þykkjast þeir sakna vinar í stað ok segjaSæmundi þessi tíðendi, ok ferr hann nú hvervetna umGautland at leita Odds, en Oddr ferr í öðrum stað atleita Sæmundar.Þat verðr einn morgin snemma, at Oddr kemr framór mörkinni. Hann sér tjöld Sæmundar á landi, enskipin flutu á höfninni. Hann snýr aptr í mörkina okhöggr sér kylfu eina, gengr síðan ofan at tjaldinu okfellir þat ofan á Sæmund ok hans menn. Drepr hannþar Sæmund ok þá fimmtán saman. Síðan gerir hannþeim tvá kosti, er á skipunum váru, at þeir skulu gangaá hönd honum ok gerist hann höfðingi þeira, ok þannkjósa þeir. Siglir Oddr nú heim til Svíþjóðar ok hefirþó lítit lið ok sitr þar þann vetr.

17. 17

    Þá gerir Oddr sendimenn norðr til Hrafnistu ok biðrþá liðs frændr sína, at þeir kæmi norðan um váritGuðmundr ok Sigurðr. Þeir verða vel við ok fara tilfundar við Odd. Ok er þeir finnast, verðr þar fagnafundr.Nú búa þeir skip sín ór landi ok halda suðr í löndok þar sem grunnsævi var mikit, fyrir því at þangathafði Oddr áðr sízt haldit. Herja þeir nú suðr umValland, Frakkland ok Helsingjaland. Þar reka þeirmikinn hernað.Er nú ekki sagt af ferð þeira, fyrr en þeir brjótaskipin við eitthvert land. Þar ganga þeir á land meðlið sitt. Sem þeir kómu á landit, þá sáu þeir hús fyrirsér. Þat var nokkut með öðrum hætti gert en þau, erþeir höfðu áðr sét. Þangat gengu þeir til hússins. Þatvar gert af steini ok opit. Oddr mælti: "Hvat ætlarþú, Sigurðr, hvat húsi þetta muni vera, er vér erumat komnir?" "Eigi má ek þat vita," sagði hann. "Enhvat ætlar þú, Oddr frændi?" "Eigi veit ek," sagðihann "en þess get ek, at menn byggi húsit ok munuhingat vitja, ok skulu vér ekki inn ganga at svá búnu."Þeir setjast niðr í einhverjum stað úti hjá húsinu, ener stund leið, sjá þeir, at menn drífa til hússins ok þatmeð, at þar fylgja læti, þau er þeir hafa aldri þvílíkheyrt. "Þat ætla ek," sagði Oddr, "at hér sé allkynligirmenn á þessu landi. Skal hér nú bíða, til þess ermenn ganga frá húsinu." Þat fór svá sem Oddr gat,at þetta líðr af, ok drífa menn frá húsinu. Einn af liðiþeira landsmanna gengr þangat, sem þeir Oddr sátu,ok mælti: "Hverir eru þessir?" Oddr segir honum itsanna, -- "eða hvat land er þat, er vér erum á komnir?"Sá sagði, at þat heitir Aqvítanía. "En hvat táknar húsþetta, er þér hafið at staðit um stund?" "Þetta köllumvér ýmist musteri eða kirkju." "En hvat látum er þat,er þér hafið haft?" "Þat köllum vér tíðagerð," sagðilandsmaðr. "En hvern veg er farit um ráð yðvart, okhvárt eruð þér heiðnir til lykta?" Oddr svarar: "Vérvitum alls ekki til annarrar trúar en vér trúum á máttvárn ok megin, en ekki trúum vér á Óðin, eða hverjatrú hafi þér?" Landsmaðr sagði: "Vér trúum á þann,er skapat hefir himin ok jörð, sjóinn, sól ok tungl."Oddr mælti: "Sá mun mikill, er þetta hefir allt smíðat,þat hyggjumst ek skilja."Nú var þeim Oddi fylgt til herbergis. Þar eru þeirOddr vikur nokkurar ok eiga málstefnur við landsmenn.Þeir leita eptir við þá Odd, ef þeir vildu takavið trú, ok þar kom, at þeir Guðmundr ok Sigurðrtóku trú. Var þá leitat eptir við Odd, ef hann vildi viðtrú taka. Hann kveðst mundu gera þeim á því kost:"Ek mun taka sið yðvarn, en hátta mér þó at sömusem áðr. Ek mun hvárki blóta Þór né Óðin né önnurskurðgoð, en ek á ekki skap til at vera á þessu landi.Því mun ek flakka land af landi ok vera stundum meðheiðnum mönnum, en stundum með kristnum." Er þatþó af ráðit at Oddr er skírðr. Eru þeir þar um hríð.Eitt sinn leitar Oddr eptir við þá Guðmund ok Sigurð,ef þeir vildi fara á burt. Þeir segja: "Hér höfuvér svá verit, at oss hefir bezt þótt." "Þá er hér tveimrtveggja hugr," sagði Oddr, "at ek hefi hér svá verit,at mér hefir leiðast orðit." Sem hann fær ekki leyfiaf frændum sínum, leynist hann í burt einn saman, enþeir eru eptir með öllu liðinu.Ok sem hann kemr burt frá borginni, sér hann faramikinn flokk manna á móti sér. Þar ríðr einn maðr, enaðrir ganga. Þetta lið var skrautliga búit, ok var engimaðr vápnaðr. Oddr stóð hjá götunni, en liðit ferr hjáhonum, ok mæla hvárigir við aðra. Þá sér Oddr, hvarhlaupa fjórir menn. Þeir höfðu allir skálmir í höndum.Þeir hlaupa at þeim manni, er reið, ok höggvaaf honum höfuðit. Síðan hlaupa þeir aptr hjá Oddiina sömu leið, ok hefir einn í hendi höfuðit af þeimmanni, er drepinn var. Þat þykkist Oddr vita, at þettamuni harðla illt verk, er þessir menn hafa unnit. Núhleypr Oddr eptir þeim ok eltir þá, en þeir hlaupaundan til skógar ok þar í jörð niðr í jarðhús nokkut.Oddr hleypr eptir þeim í jarðhúsit. Þar veita þeir viðnám,en Oddr sækir at þeim. Eigi léttir hann fyrr enhann drepr þá alla. Síðan tekr hann höfuð af þeimok knýtir saman hárin, gengr út síðan ok hefir meðsér höfuðin ok svá þat höfuð, er þeir höfðu þangathaft. Oddr ferr nú aptir til borgarinnar. Þá váru hinirkomnir til kirkju með lík þess, er drepinn var. Oddrkastar þá inn í musterit höfðunum ok mælti: "Þar ernú höfuðit af þeim, er drepinn var fyrir yðr, ok hefiek hefnt hans." Þeim þótti mikils um þetta vert, erOddr hafði unnit. Oddr spurði, hvat manna þat hafðiverit, er hann hafði hefnt. Þeir sögðu, at þessi maðrvar biskup þeira. Oddr mælti: "Þá mun þetta betrunnit en eigi." Svá hafa þeir nú á Oddi mikla vörðu,at þeir vilja at engum kosti, at hann fari á burt. Ensvá sem honum hafði áðr leitt orðit at vera þar, þájók nú stóru við, er hann fann, at þeir heldu vörðu áhonum, ok sitr nú um það eitt at komast í burtu.Þar kom enn, at hann leynist á burtu á einni nótt.Hann ferr nú land af landi ok kemr um síðir út tilJórdanar. Þar fór hann af öllum klæðum ok skyrtusinni. Síðan ferr hann í ána ok þvær sér sem honumlíkar. Þá ferr hann af ánni ok í skyrtu sína, ok helthún öllum kostum sínum sem áðr. Nú ferr hann þaðaná burt ok hefir örvamæli sinn á baki sér. Þá ferr hannenn land af landi. Þar kemr nú ráði hans, at hannverðr svá staddr á mörkum úti, at hann hefir ekki annattil atvinnu en hann skýtr dýr til matar sér eða fugla,ok ferr svá fram um hríð.

18. 18

    Svá er sagt, at Oddr gekk einn dag fram á björgnokkur ok gljúfr stór, þar sem móða mikil fell í straumummeð miklum hávaða. Hann hugði at, ef nokkurmætti yfir komast, ok sá hann þat hvergi. Hann seztnú niðr, ok sem hann hafði eigi lengi þar verit, erhann gripinn upp váveifliga. Var þar kominn gammratfljúgandi ok hremmdi Odd með klóm sínum sváhart, at hann gat engri vörn í móti komit. Þetta kvikvendifló með Odd yfir mörg lönd ok höf. En um síðirflýgr gammrinn at flugabjörgum ok settist í eina tó,er var í björgunum. Váru þar fyrir ungar þessa kvikvendis.Hann lét nú Odd lausan, ok var hann heill okósakaðr, því at honum hlífði skyrta hans, bæði við klómþessa gamms ok öllu því, sem áðr hefir sagt verit.Nú er Oddr hjá ungum gammsins í bælinu. Var þarhátt bjarg fyrir ofan, en flugsær var undir niðr. MáttiOddr með engum hætti á brott komast nema láta fallastofan á sjáinn ok hætta svá lífi sínu. Landtaka varok hvergi nær, því at hann sá fyrir hvárnigan enda ábjörgunum. Ungarnir váru lítt stálpaðir. Gammrinnvar sjaldan heima í bælinu, ok leitaði hann jafnan matfanga.Oddr múlbindr nú ungana, en felr sik í bjargskorunnihjá bælinu. Gammrinn berr at þess fleirifiska ok fugla ok mannahold ok af alls konar dýrumok fénaði. Þar kemr um síðir, at hann berr þangatsoðit kjöt. En þegar gammrinn ferr í burtu, tekr Oddrtil matar, en felr sik þess á milli.Einn dag sér Oddr, at jötunn mikill rær á steinnökkvaþangat at bælinu. Hann er hátalaðr ok mælti:"Illr fugl er þat, sem hér á bæli, því at hann venst á,dag eptir dag, at stela brott kjöti mínu nýsoðnu. Skalek nú leita við at hefna honum nokkuru. Ætlaða ek þáannat, er ek tók yxnin frá konungi, en fugl þessi skyldihafa þau." Oddr stendr þá upp ok drepr ungana, enkallar á jötuninn: "Hér er allt þat, er þú leitar at, okhefi ek varðveitt þat." Jötunninn gengr upp í bælit oktekr kjöt sitt ok berr á nökkvann. Jötunninn mælti:"Hvar er kögurbarn, er ek sá hér? Gangi þat fram óhrættok fari með mér." Oddr sýnir sik nú, ok tók jötunninnhann ok lét út í nökkvann. Hann mælti þá: "Hversuskulu vit drepa þessa meinvætti?" Oddr svarar: "Takþú eld ok legg í bælit, ok er gammrinn kemr aptr, þættimér vera mega, at hann flygi svá nær, at eldrinn hlypií fiðrit, ok munu vit þá fá sigrat hann." Þetta fór eptirþví, sem Oddr gat, ok unnu þeir gamminn. Oddr hjóaf honum nef ok klær ok hafði með sér ok stígr út ánökkvann, ok rær jötunninn á burtu.Oddr spyrr hann at nafni, en hann kveðst Hildirheita ok vera risi einn af Risalandi ok eiga konu þá,er Hildiríðr heitir, ok með henni eina dóttur, er Hildigunnrheitir. "Svá á ek son, er Goðmundr heitir okvar fæddr í gær. Vér erum þrír bræðr. Heitir einnÚlfr, en annarr Ylfingr. Höfu vér sett þing at sumri,ok skal sá vera konungr af oss yfir Risalandi, er mestþrekvirki hefir unnit ok ólmastan hund á, ok skal þaretja á þinginu." Oddr mælti: "Hvat hyggr þú, hverryðar þat muni hljóta at verða konungr?" Hildirsvarar: "Víst þykki mér, at þeir muni þat hljóta, þvíat ek hefi alla ævi síztr verit af oss, ok svá mun ennvera." Oddr mælti: "Hvárt mundir þú kjósa, hvat þinnhagr yrði um þetta mál?" Hildir svarar: "Þat köra ekat verða konungr, en þat er þó harðla ólíkligt, því atÚlfr á þann varg, at hvervetna er grimmari, ok enginnhundr þolir við hann at bítast. Úlfr hefir drepitþat dýr, er tígris heitir, ok hefir þar til vitnisburðarhöfuð dýrsins. En Ylfingr, bróðir minn, er þó torveldari,því at hann hefir þann hvítabjörn, at engu eirir.Ylfingr hefir ok drepit dýr þat, er úníkorníus heitir,en ek hefi eigi þvílík verk at sýna hér í mót ok enganhund þann, at við þeim megi." "Vel þykki mér þúsegja," sagði Oddr, "en fást mundi hér mega nokkurráð til, þau at dygði, ef maðr væri velviljaðr." Hildirmælti: "Ekki barn jafnlítit hefi ek fundit hortigra enþik né ráðugra, því at mér þykkir svá mega at kveða,at þú sért ekki nema vitit eitt, ok þykki mér í þér inmesta gersimi, hversu kofrmálugr þú ert, ok skal ekfæra þik Hildigunni, dóttur minni, ok skal hún hafaþik fyrir leiku ok fóstra þik ok fæða þik upp jafnframGoðmundi, syni mínum."Eptir þat settist Hildir til ára ok reri heim til Risalands,ok þótti Oddi fádæmi, hversu nökkvinn gekk.En er hann kom heim, sýndi hann barn þat, er hannhafði fundit, ok biðr dóttur sína gæta sem síns barnsok eigi verr. En er Hildigunnr tók við Oddi ok er hannstóð hjá henni, tók hann henni tæpt í mitt lær, enþó hafði Hildir allan vöxt yfir hana, eptir því semkarlmanni heyrði. En er Hildigunnr tók Odd upp oksetti hann í kné sér, þá sneri hún honum fyrir sér okmælti:"Tuttr litliok toppr fyr nefi,meiri var Goðmundrí gær borinn."Hún leggr hann þá í vöggu hjá risabarninu ok kvaðyfir þeim barngælur ok gerði vel við hann. En er henniþótti hann óspakr í vöggunni, lagði hún hann í sænghjá sér ok vafðist utan at honum, ok kom þá svá, atOddr lék allt þat, er lysti; gerðist þá harðla vel meðþeim. Sagði Oddr henni þá, at hann væri ekki barn,þótt hann sé minni en þeir menn, er þar eru fæddir.En því fólki er svá háttat, at þat er miklu stærra oksterkara en nokkur kind önnur; vænni eru þeir oken flestir menn aðrir ok ekki vitrari.Þar er Oddr um vetrinn, en um várit spurði hannHildi, hversu góðr hann mundi þeim manni, er honumvísaði til hunds þess, er af bæri hundum bræðrahans. Hildir svarar: "Allgóðr skylda ek þeim, eðakanntu nokkut til þess at vísa?" Oddr mælti: "Vísa má ekþér þar til, en þú skalt sjálfr taka hann." Hildir svarar:"Ek skal ná honum, en þú kom honum í augsýn mér."Oddr mælti: "Þat dýr liggr í Vargeyjum, er kallaðrer híðbjörn. Sú er náttúra á honum, at hann liggr allanvetr í dái, en at sumri stendr hann upp ok er þá svágráðugr ok grimmr, at hann eirir hvárki fé né mönnumok engu því, sem fyrir honum verðr. Nú þætti mérván, at þetta dýr mundi sigra hunda bræðra þinna."Hildir mælti: "Fylgdu mér til hunds þessa, ok ef hannreynist svá sem þú segir, þá skal þér þat góðu launa,þá er ek kem í ríki mitt." Síðan búast þeir til ferðar.Þá mælti Hildigunnr við Odd: "Aptr muntu ætla órför þessari." Hann kveðst þat eigi víst vita. "Um þatværi mér þó meira," sagði hún, "því at ek ann þérmikit, þó at þú sért lítill. Þarf ok eigi við þat at dyljast,at ek em með barni, þó at þat mætti ólíkligra þykkja,at þú værir til þeira hluta færr, svá lítill ok auvirðiligrsem þú ert at sjá. Er þar þó engi í tigi til nemaþú at vera faðir at barni því, er ek geng með. En þóat ek þættumst ekki mega af þér sjá sakir ástríkis, þávil ek þó ekki meina þér at fara, hvert þú vilt, þar eksé, at þú átt ekki eðli til at vera hér álengdar hjáoss, en efast þú ekki í því, at þú kæmist heðan aldri,nema ek vildi. Nú vil ek heldr bera harm ok áhyggjuok morna hér ok þorrna þannig sem auðnar, heldren þú sért eigi í þeim stöðum, sem þér þykkir gott.En hvernig viltu, at ek breyta við barn okkart?" "Þúskalt," segir Oddr, "senda mér, ef þat er sveinn, þegarhann er tíu vetra gamall, því at ek vænti, at mannskaprmuni í verða. En ef þat er stúlka, þá fæðist hún hérupp, ok sjá þú ráð fyrir henni, því at ek mun þar engangaum at gefa." "Þú skalt enn öllu þessu ráða semöllu öðru," sagði hún, "okkar í milli, enda far þú núheill ok vel." Grætr hún þá sáran, en Oddr ferr á skip.Hildir sezt til ára. Oddi þykkir þat seinligt at sækjameð árum, því at leiðin var löng. Tekr hann þá tilíþróttar þeirar, sem þeim Hrafnistumönnum var gefin;hann dregr segl upp, ok kom þegar byrr á, ok siglaþá fram með landinu ok eigi lengi, áðr Hildir hleyprupp fálmandi á nökkvanum ok at Oddi, þrífr til hansok rekr hann undir sik ok mælti: "Drepa mun ek þik,ef þú lætr eigi af gerningum þessum, sem þú hefir íframmi, því at öll lönd ok fjöll hlaupa sem þau sé ær,en skipit mun sökkva undir okkr." Oddr mælti: "Eigiskaltu þetta hugsa, því at þik sundlar, er þú ert ekivanr at sigla; nú láttu mik upp standa, ok muntureyna þá, at ek segi satt." Hann gerði sem Oddr beiddi.Oddr fellir nú seglit; váru þá þegar kyrr lönd ok fjöll.Oddr bað hann eigi undrast, þó at honum sýndist sváoptar, ef þeir sigldi, ok kvaðst þegar mega stöðva, erhann vildi. Hildir lét sér nú segjast, hvat Oddr mælti,ok skildi nú, at þessi ferð var skjótari en at róa; dregrOddr þá segl upp ok siglir, ok er Hildir nú kyrr.Er nú ekki af sagt þeira ferð, fyrr en þeir koma íVargeyjar ok ganga þar á land. Þar var urð stór.Bað Oddr Hildi seilast inn í urðina ok vita, ef hannfengi nokkut. Hann gerði svá, at hann seilist í urðinaupp allt til axlar, ok mælti: "Æ er hér nokkut afkártinni, ok mun ek taka á mik róðrarhanzka minn,"ok svá gerði hann ok dró síðan út björninn at hlustunum.Oddr mælti: "Nú skaltu fara með hund þennasvá sem ek mælti; haf hann heim með þér ok lát aldrilausan fyrr en á þinginu, þá er þér etið hundunum.Þú skalt ekki gefa honum fyrir sumar ok lát hannvera einn í húsi ok seg engum til, at þú hafir fengithann. En sumardaginn fyrsta skaltu etja honum viðhundana bræðra þinna, en ef hann dugir ekki, þá komþú at öðru sumri í þenna stað; mun ek þá gefa tilannat ráð, ef eigi dugir þetta." Víða hafði Hildir fengitbenjar á höndunum. Hann mælti: "Þat skil ek til viðþik, Oddr, at þú komir í þenna stað annat vár í þettamund." Oddr játaði því.Hildir ferr nú heim með dýrit ok háttar svá öllusem Oddr mælti fyrir, en Oddr snýr annan veg, oker ekki sagt af hans athöfnum né afreksverkum, fyrren annat vár kemr hann í þann stað, sem þeir sammæltustá, ok kemr Oddr fyrri ok ferr í skóg þaðanskammt í frá ok vill eigi láta Hildi sjá sik, því athann vill nú ekki hætta til fundar við hann; þykkistvita, at hann mun hefna vilja, ef eigi hefir allt eptirþví farit, sem hann hafði sagt honum. Ok eigi miklusíðar heyrir hann áraglamm ok sér, at þar ferr Hildirok gengr á land upp ok hefir í hendi ketil af silfrifullan, en í annarri kistur tvær mjök þungar. Ok semhann kom í þann stað, sem þeir höfðu á kveðit, þábeið hann þar nokkura stund, ok kom Oddr eigi. Þámælti risi: "Illa er nú, Oddr fóstri, at þú kemr eigi,en fyrir því at ek á eigi tóm til at dveljast hér lengi,fyrir því at ríki mitt er geymslulaust, meðan ek em frá,þá vil ek hér láta kistur þessar, þær eru fullar af gulli,ok ketil fullan af silfri; skaltu eiga þetta fé, þó at þúkomir seinna til. Mun ek leggja yfir hellustein, at eigifeyki vindr, en ef þú sér eigi þat, legg ek ofan þessagripi, þat er sverð, hjálmr ok skjöldr. En ef þú ert nokkurnær, svá at þú megir heyra orð mín, þá vil ek segjaþér, at ek varð konungr yfir bræðrum mínum ok ekátta hund miklu ólmastan, því at hann beit til dauðshvárntveggja hund bræðra minna ok marga menn þeira,er duga vildu hundunum. Ek bar fram nef ok klæraf gamminum, ok þótti þat miklu meira þrekvirki enþat, er bræðr mínir höfðu unnit; em ek nú einn konungryfir landi því, er vit bræðr áttum. Nú mun ek íburt fara ok heim til ríkis míns. Komir þú á minn fund,þá skal ek ekki forverkum við þik gera, þat sem vel er.Vil ek ok þat segja þér, at Hildigunnr, dóttir mín, hefirfætt svein þann, er Vignir heitir, er hún segir, at þúeigir með henni; skal ek hann upp fæða með allrivirkt. Íþróttir skal ek honum kenna ok allt við hanngera sem ek eigi sjálfr ok upp fæða til þess, at hanner tíu vetra, ok þá þér senda, eptir því sem þú hefirvið hana sjálfa ráð fyrir gert." Síðan rær hann á burtá nökkva sínum. Ok þegar hann var á burtu, stendrOddr upp ok gengr þar til, sem féit var undir hellunni,ok var þat svá mikit bjarg, at margir menn máttuhvergi hræra. Náir Oddr því einu fé, sem ofan liggrá hellunni; var þat þó mikit fé. At þessu fengnu, semnú var frá sagt, gengr Oddr á merkr ok skóga.

19. 19

    Þat var einn dag, at Oddr gekk fram ór mörkum.Hann var þá móðr mjök ok settist niðr undir eina eik.Hann sá þá, hvar maðr gekk. Hann var í bláflekkóttriheklu, uppháva skó ok reyrsprota í hendi; hann hafðigullfjallaða glófa, meðalmaðr á vöxt ok kurteisligr atsjá; hann lét síga höttinn fyrir andlitit. Hann hafðistóra kampa ok sítt skegg, rautt hvárttveggja. Hann snýrfram at Oddi, þar er hann sitr, ok heilsar honum meðnafni. Oddr tók honum vel ok spyrr, hverr hann væri.Hann kveðst Grani heita ok kallaðr Rauðgrani. "Þekkiek þik gerla, Örvar-Oddr," sagði hann, "þykkir mérgott til þín at spyrja, þar sem þú ert inn mesti garprok afreksmaðr, en þó hefir þú nú mannfátt, ok ferrþú nú heldr óríkmannliga, ok er þat þó illa um slíkanmann, at þér skal svá harka." "Lengi hefir nú þó svágengit," sagði Oddr, "at ek hefi ekki átt fyrir mönnumat ráða." "Viltu nú binda fóstbræðralag við mik?"sagði Rauðgrani. "Vant er því at neita, sem vel erboðit," sagði Oddr "ok mun ek þann upp taka." "Eigimuntu enn auðnulauss til þrautar," sagði Rauðgrani."Nú vil ek segja þér, at hér liggja kappar tveir við landok hafa tólf skip. Þeir eru fóstbræðr mínir; annarr þeiraer kynjaðr ór Danmörk ok heitir Garðarr, en annarrSírnir ok kynjaðr ór Gautlandi. Enga veit ek nú meirigarpa fyrir heðan hafit ok betr at sér um flesta hluti,ok þar skal ek koma þér í fóstbræðralag við þá, okþó skaltu mestu ráða af oss öllum, en mín ráð munuoss þó hallkvæmust vera. En hvert mundir þú haldavilja, ef þetta gengi svá til sem ek hefi nú talat?" "Þater mér jafnan í hug, at ek vilda finna Ögmund Eyþjófsbana,er Flóki er kallaðr öðru nafni." "Hættu, hættu,"sagði Rauðgrani, "ok mæl þat eigi, því at þar er ekkivið mann um at eiga, sem Ögmundr er, ok ef þú finnrÖgmund í annan tíma, þá muntu fá af honum mikluverra en fyrr, ok settu aldri hug þinn til þess at finnahann lengr." Oddr svarar: "Hitt vilda ek, at ek gætahefnt Þórðar, fóstbróður míns, ok aldri skal ek uppgefa, fyrr en ek get hann fundit, ef mér verðr þessauðit." "Viltu, at ek segi þér," kvað Rauðgrani, "hversuÖgmundr er til kominn, ok get ek, at þér þykki þá engiván, at hann verði unninn af mennskum mönnum, efþú veizt allan hans uppruna.En þat er þar fyrst af at segja, at Hárekr hét konungr,er réð fyrir Bjarmalandi, þá er þú fort þangatherferð, eptir því sem þú veizt, hvern skaða er þú gerðirþá Björmum. En er þú vart í burtu farinn, þóttustBjarmar hafa raunillt af fengit ok vildu gjarna hefna,ef þeir gæti. Var þat þá tiltekja þeira, at þeir fengueina gýgi undan forsi stórum, galdra fulla ok gerninga,ok lögðu í sæng hjá Háreki konungi, ok við henniátti hann son; sá var vatni ausinn ok nafn gefit ok kallaðrÖgmundr. Flestum mennskum mönnum var hannólíkr þegar á unga aldri, sem ván var sakir móðernishans, en faðir hans var þó inn mesti blótmaðr. Þegarer Ögmundr var þrévetr, var hann sendr á Finnmörk,ok nam hann þar alls kyns galdra ok gerninga, ok þáer hann var í því fullnuma, fór hann heim til Bjarmalands.Hann var þá sjau vetra ok svá stórr sem fullrosknirmenn, rammr at afli ok illr viðskiptis. Ekkihafði hann batnat yfirlits hjá Finnunum, því at hannvar þá bæði svartr ok blár, en hárit sítt ok svart, okhekk flóki ofan fyrir augun, þat er topprinn skyldiheita. Var hann þá kallaðr Ögmundr flóki. ÆtluðuBjarmar þá at senda hann til móts við þik ok at drepaþik; þó þóttust þeir vita, at mikils mundi við þurfa,áðr en þér yrði í hel komit. Var þat þá enn tiltækiþeira, at þeir létu seiða at Ögmundi, svá at hann skyldiengi járn bíta atkvæðalaus. Því næst blótuðu þeir hannok trylldu hann svá, at hann var engum mennskummanni líkr.Eyþjófr hét víkingr einn. Hann var inn mesti berserkrok höfuðhetja, svá at eigi þótti nokkurr garprmeiri en hann, ok hafði hann aldri færi skip í hernaðien átján. Hann sat hvergi at landi ok lá úti á sætrjámvetr ok varmt sumar. Allt var við hann hrætt, hvarsem hann fór. Hann vann Bjarmaland ok skattgildi.Þá hafði Ögmundr fengit sér átta fylgdarmenn. Þeirváru allir í flókastökkum, ok beit á engan járn. Þeirhétu svá: Hákr ok Haki, Tindr ok Tóki, Finnr okFjösni, Tjösni ok Torfi. Síðan leggr Ögmundr félagsitt við Eyþjóf, ok heldu þeir báðir samt í hernað. Þávar Ögmundr tíu vetra. Hann var með Eyþjófi fimmvetr. Lagði Eyþjófr við hann ástfóstr svá mikit, athann mátti ekki í móti honum láta, ok fyrir hans skuldgaf hann upp Háreki konungi alla skatta af Bjarmalandi.Eigi launaði Ögmundr Eyþjófi betr en svá, athann drap hann sofanda í sæng sinni ok myrði hannsíðan. Var honum þetta því hægt at gera, at Eyþjófrhafði lagt hann í sömu sæng hjá sér ok engan hlut ímóti honum látit, ok ætlaði hann gera sér hann atóskasyni. Síðan skildi hann við menn Eyþjófs, ok fóruþeir þangat, sem þeim líkaði, en Ögmundr hafði tvauskip alskipuð. Var hann þaðan af kallaðr ÖgmundrEyþjófsbani. Ok þat sama sumar börðuzt þér í Trönuvágum,ok var Ögmundr þá fimmtán vetra. Undi hannilla við, at hann hafði engri hefnd fram komit við þik, okþví myrði hann Þórð stafnglám, fóstbróður þinn. Síðanfór hann at hitta gýgina, móður sína, er Grímhildr varkölluð, meðan hún var hjá mönnum. En þá var húnorðin at finngálkni. Er hún maðr at sjá upp til höfuðsins,en dýr niðr ok hefir furðuliga stórar klær ok geysiliganhala, svá at þar með drepr hún bæði menn okfénað, dýr ok dreka. Ögmundr herti þá á hana, at húnskyldi fyrirkoma þér, ok nú hefir hún lagzt á skógameð dýrum ok er komin norðan á England ok leitarat þér. Nú hefi ek sagt þér it ljósasta af Ögmundi.`Þá mælti Oddr: "Þat þykki mér ván, at flestummönnum veiti þungt við hann, ef hann er slíkr sem þúsegir, en þó fýsir mik at finna hann." "Verri er hannþó," sagði Rauðgrani, "en ek hefi sagt hann, því athann má heldr kallast andi en maðr, svá at ek hygg,at hann verði eigi af mönnum drepinn. En förum vittil skipa fyrst," -- ok svá gerðu þeir. Ok er þeir komatil sjávar, sá Oddr þar mörg skip fljóta. Gengu þeirnú út á skipin. Sá Oddr þar tvá menn, þá er af báruaf öllum. Þeir stóðu upp á móti Rauðgrana ok heilsuðuþar fóstbróður sínum. Hann settist niðr á millumþeira ok bað Odd sitja. Rauðgrani mælti: "Hér erkominn maðr sá, er þit fóstbræðr munuð hafa heyrtgetit, er Oddr heitir ok er kallaðr Örvar-Oddr, ok vilek, at hann verði fóstbróðir várr; skal hann ok einnmestu ráða af oss, því at hann er vanastr hernaði."Sírnir svarar: "Er þetta Oddr sá, sem fór til Bjarmalands?""Satt er þat," sagði Rauðgrani. "Mér þykkirþá," sagði Sírnir, "oss í veitt, at hann sé várr fóstbróðir.""Fullvel líkar mér þat," sagði Garðarr. Binda þeirþetta með fastmælum. Þá spyrr Rauðgrani, hvert Oddrætli at halda. "Förum fyrst," sagði Oddr, "vestr á viðtil Englands." Svá gerðu þeir, at þeir sigla þar til, atþeir koma við land. Tjölduðu þeir þá yfir skipum sínumok lágu þar nokkura stund.

20. 20

    Þat var einn veðrdag góðan, at þeir Sírnir ok Garðarrfóru á land at skemmta sér ok margir menn meðþeim, en Oddr var við skip niðri. Rauðgrani sástekki. Veðr var furðu heitt, ok fóru þeir fóstbræðr afklæðum ok á sund við vatn eitt. Þar var skógr nærri.Flestir váru menn þeira at nokkurri skemmtan. En erá leið daginn, sáu þeir, at dýr eitt furðu stórt kom framór skóginum. Þat hafði mannshöfuð ok geysistórar vígtennr.Hali þess var bæði langr ok digr, klærnar furðuligastórar. Sitt sverð hafði þat í hvárri kló; þau várubæði björt ok stór. Þegar er þetta finngálkn kemrfram at mönnum, þá emjar þat ógurliga hátt ok drapþegar fimm menn í fyrsta atvígi. Þá hjó húnmeð hváru sverði, en inn þriðja beit hún með tönnunum,tvá sló hún með halanum ok alla til dauðs. Innanlítils tíma hafði hún drepit sex tigi manna. Þá varGarðarr klæddr ok snarar þegar fram í móti finngálkninuok höggr þegar með sverði til þess svá hart, at sverðithrýtr ór annarri klónni ok út í vatnit, en hún höggrannarri til Garðars með sverðinu, svá at hann fellþegar til jarðar. Hljóp hún þá ofan á hann. Í því komSírnir at með sverð þat brugðit, er Sniðill hét, allrabezt, svá at hvergi nam í höggi stað. Hann hjótil dýrsins ok af því annat sverðit ok út á vatnit. Í þvísló finngálknit hann undir sik, svá at hann var þegarí óviti. Menn þeir, sem undan kómust, hlupu til skipaok segja Oddi fall þeira fóstbræðra ok margra mannaannarra, segja ok, at engi mætti við þá óvætti eiga, -- "okskaltu, Oddr," segja þeir, "halda þegar í stað frá landi,ok forðum oss sem skjótast." "Skömm mikil er þat,"sagði Oddr, "ef vér skulum svá í burt fara, at ek hefnaekki þeira fóstbræðra, svá vaskir menn sem þeir váru,ok skal þat aldri." Tekr hann þá örvamæli sinn okgengr á land. Ok er hann var skammt kominn, heyrðuþeir ógurlig læti. Litlu síðar sér Oddr, hvar finngálknitferr. Hann leggr þá eina af Gusisnautum á streng okskýtr í augat á dýrinu ok út um hnakkann. Finngálknitgekk þá svá hart at honum, at Oddr kom eigi boganumvið. Færði þat þá báðar klærnar í bringu honum sváhart, at honum var búit við at falla á bak aptr, enskyrtan dugði þá sem optar, svá at klærnar grönduðuekki Oddi. Hann brá þá sverðinu, er hann var gyrðrmeð, bæði skjótt ok hart ok hjó ór dýrinu halann, erþat ætlaði at slá hann með, en annarri hendi helt hannþví frá sér, svá at þat náði eki at bíta hann. En erþat hafði misst halann, rann þat til skógar grenjanda.Þá skaut Oddr annarri Gusisnaut. Hún kom aptan ábak dýrinu ok smó fram í hjartat ok út um brjóstit;fell þá finngálknit til jarðar. Hlaupa þá þar mennmargir at dýrinu ok lömdu ok hjuggu, er hvergi höfðuáðr þorat nær at koma. Var dýrit þá með öllu dautt.Síðan lét Oddr brenna dýrit, en færa þá fóstbræðr tilskipa ok græða.Síðan heldu þeir á burt þaðan ok sátu í Danmörkum vetrinn. Lágu þeir þá mörg sumur í hernaði okherjuðu um Svíþjóð, Saxland, Frakkland ok Flæmingjaland,þar til at þeim Sírni ok Garðari leiddist hernaðrok settust at ríkjum sínum. Rauðgrani fylgir þeim, þvíat hann hafði komit af landi ofan, þá þeir váru búnirat sigla, eptir er Oddr hafði unnit finngálknit, ok sjaldanvar Rauðgrani þá við staddr, er nokkurar mannraunirváru í, en inn ráðugasti var hann, þá er þessþurfti við, ok latti sjaldan stórvirkja.

21. 21

    Nú leggr Oddr í hernað ok hafði þrjú skip vel skipuð.Fór hann enn af nýju at leita Ögmundar Eyþjófsbana.Váru nú liðnir tíu vetr, síðan at Oddr fór af Risalandi.Þat var eitt kveld, at Oddr lá við andnes eitt ok hafðitjald á landi. Hann sér, hvar maðr rær einn á skútu.Sá sótti knáliga róðrinn, enda var hann furðu stórrat sjá. Hann rær svá hart at skipum Odds, at hvervetnabrotnaði þat, er fyrir varð. Síðan gengr hann á landok þangat, sem tjöldin váru, ok spyrr, hverr fyrir skipunumréði. Oddr sagði til sín, -- "eða hverr ertu?"Hann kveðst Vignir heita, -- "eða ertu Oddr sá, erfór til Bjarmalands?" "Satt er þat," sagði Oddr. "Hérkann ek ekki um at tala," sagði Vignir. "Hví svá?"sagði Oddr. "Því," sagði Vignir, "at ek kann varla atætla, at þú sért faðir at mér, svá lítill ok smáskítligrsem mér sýnist þú vera." "Hver er móðir at þér?"sagði Oddr, "eða hversu gamall ertu?" "Hildigunnrheitir móðir mín," sagði Vignir; "var ek fæddr upp áRisalandi, ok þar hefi ek upp vaxit, en nú em ek tíuvetra gamall. Sagði hún mér, at Örvar-Oddr væri faðirat mér, ok hugða ek, at vera mundi inn röskvasti maðr,en nú sé ek, at þú ert it mesta vesalmenni at sjá, oksvá muntu at reyna." Oddr sagði: "Ætlar þú, at þúmunir miklu fleiri eða meiri afreksverk vinna en ekhefi unnit? En við mun ek ganga frændsemi við þik,ok ver velkominn með mér." "Þat mun ek ok þiggja,"sagði Vignir, "ok þykkir mér þó in mesta lítilmennskaat vera í bland við þik ok menn þína, því at mér þykkjaþeir náliga líkari möðkum en mönnum, enda þykkirmér alllíkligt, at ek muna vinna meiri þrekvirki en þú,ef ek lifi lengi." Oddr bað hann ekki forsmá mennsína.Um morguninn bjuggust þeir til at sigla. Þá spyrrVignir, hvert Oddr vildi halda. Hann kveðst vildu leitaat Ögmundi Eyþjófsbana. "Af honum fær þú ekki gott,þótt þú finnir hann," sagði Vignir, "því at hann erit mesta tröll ok óvættr, er skapazt hefir í norðrhálfuheimsins." "Eigi mun þat satt," sagði Oddr, "þar erþú frýðir mér um vöxt ok afl ok mönnum mínum, atþú æðrist nú svá, at þú þorir eigi at sjá né finna Ögmundflóka" "Eigi þarftu," sagði Vignir, "at frýja mérsvá hugar, en þessi orð þín skal ek launa þér nokkurntíma, svá at þykki þá eigi betr en mér nú. Ensegja mun ek þér til, hvar Ögmundr er. Hann er kominní fjörð þann, er Skuggi heitir, hann er í Hellulandsóbyggðum, ok þeir níu saman, hann ok flókadrengirhans. Er hann því þar kominn, at hann hirðirekki þik at finna. Nú máttu sækja hann heim, ef þúvilt, ok vita, hversu er gengr." Oddr sagði svá skylduvera.Síðan sigla þeir, þar til er þeir kómu í Grænlandshaf, snúa þá suðr ok vestr fyrir landit. Þá mælti Vignir:"Nú skal ek sigla fyrir skipi mínu í dag, en þér haldiðþar eptir." Oddr bað hann ráða. Vignir var þá skipstjórnarmaðr.Þeir sjá um daginn, hvar klettar tveirkoma upp ór hafinu. Oddr undrast þat mjök. Þar siglduþeir á millum klettanna. En er á leið daginn, sáu þeirey mikla. Oddr bað þar at leggja. Vignir spurði, hvatþví skyldi. Oddr bað fimm menn ganga á land ok leitaat vatni. Vignir kvað þess enga þörf ok sagði enga afsínu skipi fara skyldu. En er menn Odds kómu á eyna,höfðu þeir litla stund þar verit, áðr eyin sökk, okdrukknuðu þeir allir. Lyngi var vaxin ey sjá ofan. Ekkisáu þeir hana síðan upp koma. Horfnir váru ok klettarnir,þegar þeir sáu til. Oddr undrast þetta mjök okspurði Vigni, hverju þetta sætti. Vignir sagði: "Réttþykkir mér þér fara vit eptir vexti. Nú mun ek segjaþér, at þetta eru sjóskrímsl tvau. Heitir annat hafgufa,en annat lyngbakr. Er hann mestr allra hvala í heiminum,en hafgufa er mest skrímsl skapat í sjónum. Erþat hennar náttúra, at hún gleypir bæði menn ok skipok hvali ok allt þat hún náir. Hún er í kafi, svá atdægrum skiptir, ok þá hún skýtr upp höfði sínu oknösum, þá er þat aldri skemmr en sjávarfall, at húner uppi. Nú var þat leiðar sundit, er vér fórum ámillum kjapta hennar, en nasir hennar ok innneðri kjaptrinn váru klettar þeir, er yðr sýndist í hafinu,en lyngbakr var ey sjá, er niðr sökk. En Ögmundrflóki hefir sent þessi kvikvendi í móti þér með fjölkynngisinni til þess at bana þér ok öllum mönnumþínum. Hugði hann, at svá skyldi hafa farit fleiri semþeir, at nú drukknuðu, en hann ætlaði, at hafgufanskyldi hafa gleypt oss alla. Nú siglda ek því í gin hennar,at ek vissa, at hún var nýkomin upp. Nú höfumvér getat sét við þessum vélum Ögmundar, en þó erþat mín hyggja, at af honum hljótir þú verst allramanna," "Á þat mun nú verða at hætta," sagði Oddr.

22. 22

    Sigla þeir nú, þar til at þeir koma til Hellulands, okleggja inn á fjörðinn Skugga. En er þeir eru landfastirorðnir, ganga þeir feðgar á land ok þar till, sem þeirsjá, hvar virki stendr, ok sýnist þeim þat harðla rammgert.Flóki gekk þá út á virkisarminn ok hans félagar.Ögmundr heilsar þá Oddi blíðliga ok frétti at erendum."Eigi þarftu at því at spyrja," sagði Oddr, "þvíat ek vil hafa líf þitt." "Hitt er ráð," sagði Ögmundr, "atvit sættumst heilum sáttum." "Nei," sagði Oddr, "þatskal verða aldri, því at hitt var mér í hug, þá er þú draptok myrðir Þórð stafnglám, fóstbróður minn, ok níddistá honum." "Því gerða ek þat," sagði Ögmundr, "atmér þótti eigi áðr jafnvegit, en nú þótt þú hafir mikfundit, getr þú aldri mik unnit, meðan ek em í virkinu,en nú býð ek þér, at þit feðgar berizt tveir við osskumpána, ella munu vér í virkinu fyrir mælast" "Þatskal vera," sagði Oddr, "ok skal ek berjast við þik,Ögmundr, en Vignir við kumpána þína." "Þat skal eigivera," sagði Vignir, "skal ek nú launa þér frýjuorðit,þat er þú lagðir mér í fyrsta tíma, at vit fundumst, atek munda eigi þora at finna Ögmund." "Þessa skiptismunu vit iðrast síðar," sagði Oddr, "þó at þú ráðir núat sinni."Taka þeir síðan at berjast. Var þat nær sjá. Var þarharðr atgangr, sem þeir Ögmundr ok Vignir gengustat, því at hvárrtveggi þeira var rammr at afli ok inirvápnfimustu. En svá gekk Vignir hart at Ögmundi, athann stökk norðr með sjávarhömrunum, en Vignir hljópeptir, allt þar til er Ögmundr hljóp ofan fyrir hamranaí tó eina, en Vignir þegar eptir; þá var fertugt ofan.Þá tóku þeir til ok glímdu með miklum atgangi okómannligum, því at þeir ruddu upp jörðu ok grjótisem lausri mjöllu. Nú er þar til at taka, sem Oddr er.Hann hafði kylfu stóra í hendi, því at engan Flókadrengja bitu járn. Lamdi hann þá hart með kylfunni,svá at á lítilli stundu hafði hann drepit þá alla, sem hannátti við, ok var hann lítt móðr, en ekki sárr; olli þvískyrta hans. Þá fýsir Odd at leita at Vigni ok vita, hvat afhonum mun orðit. Gengr hann þá fram með hömrunum,þar til at hann kemr þar at uppi yfir, sem þeir Vignirok Ögmundr höfðu at gengizt. Ok í því brá ÖgmundrVigni, svá at hann fell, ok þegar jafnskjótt greyfðisthann niðr at honum ok beit sundr í honum barkann.Lét Vignir svá líf sitt. Þá sýn sagðist Oddr svá sét hafa,at honum hafi verst þótt ok mest við brugðit. Ögmundrmælti þá: "Nú þætti mér þér, Oddr, betra hafa verit,at vit hefðum sætzt, sem ek bauð, því at nú hefir þúfengit þann mannskaða af mér, at þú munt aldri bætrbíða, þar sem Vignir er dauðr, sonr þinn, sá maðr, atek hygg fræknastan ok sterkastan orðit hafa á Norðrlöndum,því at hann var nú tíu vetra gamall, ok hefðihann mik yfir unnit, ef ek væri alþýðligr maðr, ennú em ek eigi síðr andi en maðr. En svá hefir hann hartkreist búk minn, at hann hefir náliga brotit í mér hvertbein, svá at þau skrapa öll innan í skinninu, svá at ekværa dauðr, ef ek hefða eðli til þess. En engan mannhræðumst ek í veröldunni nema þik, ok af þér mun eknokkut illt hljóta, hvárt þat verðr fyrr eða síðar, endaáttu nú þín í at hefna." Oddr varð þá ógurliga reiðr,ok stökk hann þegar ofan fyrir hamrana ok kom standandiniðr í tóna. Ögmundr brá þá skjótt við ok steyptisér ofan fyrir hamrana í sjóinn at höfðinu, svá at hvítfysstiupp á móti. Ekki kom Ögmundr upp síðan, sváat Oddr gæti þat sét. Síðan skildu þeir Ögmundr í þvísinni, ok undi Oddr við it versta, ok fór hann síðantil skipa sinna og sigldi á burt ok helt til Danmerkr okfann þar Garðar, fóstbróður sinn, ok tók hann við honumharðla vel.

23. 23

    Oddr sat í Danmörk þann vetr, en at vári lögðu þeirGarðarr í hernað ok gerðu orð Sírni til Gautlands.Fór hann til móts við þá, ok var Rauðgrani þar í ferð.Rauðgrani spurði Odd, hvert hann vildi á halda.Hann kveðst vilja leita Ögmundar Eyþjófsbana ok vita,ef hann gæti fundit hann. "Rétt þykkir mér þér farasem klárnum," sagði Rauðgrani, "hann sækir þangatmest, sem hann er kvaldastr, enda sækir þú eptir Ögmundi,en fær af honum í hvert sinn, er þit finnizt,bæði skömm ok skaða, ok ekki þarftu þat at ætla, atÖgmundr hafi batnat, síðan þit skilduð. En segja máek þér, hvar hann er niðr kominn, ef þér er forvitni áþví. Austr er hann kominn til Geirröðar jötuns íGeirröðargarða ok hefir fengit Geirríðar, dóttur hans,ok eru þau bæði in mestu tröll, ok let ek þik at faraþangat." Oddr kveðst fara skyldu eigi at síðr.Síðan bjuggust þeir allir fóstbræðr í Austrveg, oker þeir kómu austr at Geirröðargörðum, þá sáu þeir,hvar maðr var á báti ok sat til fiskjar. Þat var ÖgmundrEyþjófsbani reyndar; hann hafði yfir sér loðkápu. Enþá er þeir Oddr skildu, fór Ögmundr í Austrveg okgerðist mágr Geirröðar jötuns ok skattgildi alla konungaí Austrvegi á þann máta, at þeir skyldu allirsenda honum á tólf mánuðum hverjum kampinn efraok neðra af sjálfum sér. Þar af hafði Ögmundr látitgera sér þá sömu kápu, er þá hafði hann. Þeir Oddrlögðu þá at bátinum, en Ögmundr hélt undan; rerihann þá heldr sterkliga. Þeir fóstbræðr hlupu þá allirá eitt skip ok reru eptir honum heldr rammliga ok tókutveir hverja ár, en svá reri Flóki sterkliga, at hvárki drómeð þeim sundr né saman, ok allt þar til at þeir kómuat landi. Þá hljóp Ögmundr á land ok skildi við bátsinn í flæðarmáli. Oddr var skjótastr á land af sínummönnum ok þar næst Sírnir, ok hlaupa báðireptir Ögmundi. En er Ögmundr sér, at þeir munifinnast, þá mælti hann ok kvað vísu:"Beiðik Geirröðmeð goða hylli,kappa inn stærsta,koma mér at bjargaok beðju mínabeint sem aðra,þarfk nú allraþeira gengis."Þá sannast it fornkveðna, at þar var örg vættr, semhún var nefnd. Kom Geirröðr þar með allt sitt fólk;váru þau fimm tigir saman at tölu. Þá kom Garðarrok menn þeira Odds eptir. Slær þá í inn harðasta bardaga.Var Geirröðr heldr stórhöggr, svá at hann hafðiá lítilli stundu drepit fimmtán menn fyrir Oddi. Oddrleitaði þá at Gusisnautum. Tók hann þá Hremsu oklagði hana á streng ok skaut. Hún kom fyrir brjóstGeirröði ok út um herðarnar. Áfram gekk Geirröðr viðskotit ok varð þriggja manna bani, áðr en hann felldauðr at jörðu. Geirríðr var ok mannskæð, því at húndrap á lítilli stundu átján menn. Þá sneri Garðarr ámóti henni ok átti við hana höggvaviðskipti, en sválauk með þeim, at Garðarr hné dauðr at velli. En erOddr sá þat, varð hann reiðr ákafliga. Lagði hann þáGusisnaut á streng ok skaut henni undir höndina hægriá Geirríði ok út um ina vinstri. Ekki sáu þeir hanagefa sik við þat. Óð hún þá fram í fylkinguna ok drapfimm menn. Þá skaut Oddr annarri Gusisnaut. Húnkom í smáþarmana á Geirríði ok út um lendarnar áhenni; dó hún þá litlu síðar.Ögmundr var ok eigi ruðulítill í bardaganum, þvíat hann hafði drepit á lítilli stundu þrjá tigi manna,áðr Sírnir snýr í móti honum, ok eigast þeir við harðanatgang, ok bárust skjótt sár á Sírni. Litlu síðar sérOddr, at Sírnir hrökkr fyrir Ögmundi. Snýr hann þvíþangat til, en er Ögmundr sá þat, snýr hann á flóttaok hleypr heldr röskliga, en þeir Sírnir ok Oddr eptir.Fara þá hvárir sem mest geta. Ögmundr var í kápusinni inni góðu, en er saman dró með þeim, kastarÖgmundr kápunni ok kvað vísu:"Nú munk kasta verðakápu minni,þeiri er ger varaf grön jöfra,en hlaðbúiná hliðar báðar,munk hennar mjök móðrmissa verða.Þeir elta mikallsýsligaOddr ok Sírnir,orrostu í frá."En svá sem Ögmundr var léttbúnari, dró hann undan.Oddr herti sik þá, ok varð hann fljótari en Sírnir. Oker Ögmundr sá þat, snýr hann á móti honum ok ráðastþeir á. Var þeira glíma ok atgangr bæði harðr oklangr, því at Oddr hafði ekki afl við Ögmund, en eigikom hann honum af fótunum. Þá kom Sírnir at meðbrugðit sverðit Sniðil ok ætlaði þegar at höggva tilÖgmundar, en er hann sá þat, brá hann Oddi fyrirhöggit. Þá heptir Sírnir sik. Fór svá jafnan, at Ögmundrhafði Odd fyrir skjöldinn, ok því varð ekki aftilræðum Sírnis, en þó at á Odd kæmi, varð hann ekkisárr sakir skyrtu sinnar innar góðu. Þat var einn tíma,at Oddr stakk báðum fótum í einn jarðfastan stein okgekk svá hart á, at Ögmundi var búit at kikna við. Íþví hjó Sírnir til Ögmundar. Þá varð honum eigi ráðrúmtil at skjóta Oddi fyrir höggit. Þat högg kemraptan á þjóhnappana, ok tók Sniðill þá slíkt er hannnam. Hjó Sírnir þá svá mikinn hlut ór kríkum Ögmundar,at enginn hestr dregr meira. Við þat bregðrÖgmundi svá, at hann fór þar þá niðr, sem hann varkominn. Oddr greip þá báðum höndum í skegg honummeð svá miklu afli, at hann reif þat allt af honumok skeggstaðinn niðr at beini ok þar með alla ásjónunameð báðum vangafillunum, ok svá gekk upp umennit ok aptr á miðjan haus, ok þar skildi með því,at svörðrinn slitnaði, en Oddr hafði þat, er hann helt.Jörðin luktist saman fyrir ofan höfuðit á Ögmundi, okskildi svá með þeim.Fara þeir Oddr ok Sírnir til skipa sinna ok höfðufengit mikinn mannskaða. Var Oddi þat inn mestiharmr, at hann hafði misst Garðar, fóstbróður sinn.Rauðgrani var ok horfinn, svá at þeir Oddr ok Sírnirvissu aldri, hvat af honum varð, þegar þeir fundu Ögmundá bátinum. Var þá enn sem optar, at hann hafðisik sjaldan í mannhættu, en var inn harðasti í öllumtillögum. Ekki sáu þeir fóstbræðr Rauðgrana síðan, sváat getit sé. Þykkir mönnum sem Óðinn muni þat verithafa reyndar. Heldu þeir fóstbræðr á burtu, ok þykkirmönnum Oddr enn eigi gott hafa fengit af Ögmundi,misst Garðar, fóstbróður sinn, inn röskvasta mann, erverit hefir, enda hafði Oddr ok þeir miklu orkat ídrápi óvætta þeira, sem verit höfðu með Ögmundibæði nú ok fyrri. Hafði Geirríðr átt son eptir við ÖgmundiEyþjófsbana, er Svartr hét. Hann var þá þrévetr,er hér var komit sögunni. Hann var mikill oklíkligr til þess, at illr maðr mundi af honum skapast.

24. 24

    En er Oddr kom heim til Gautlands með fóstbróðursínum, bauð Sírnir honum þar at sitja um vetrinn.Þat þekktist Oddr. Ok er á leið vetrinn, ógladdist hannfast. Kómu honum þá í hug harmar sínir, þeir er hannhafði fengit af Ögmundi flóka. Þó hugsast honum svátil, at hann mun eigi hætta lengr fóstbróður sínumtil at berjast við Ögmund, því at hann þóttist þar stóraskaða hafa af fengit. Verðr þat þá hans ráð at leynastí burt einn á náttarþeli. Ferr hann þá at flutningum,þar sem þeira þarf við, en stundum ferr hann um merkrok skóga, ok ratar hann harðla stóra fjallvegu. Hannhefir þá örvamæli sinn á baki sér. Ferr hann nú víðaum lönd, ok kemr svá ráði hans, at hann hafði þateitt til atvinnu sér, er hann skaut fugla fyrir sik. Hannspennir þá at sér um bol ok fætr næfrum. Síðan gerirhann sér næfrahött mikinn á höfuð sér. Er hann ekkiöðrum mönnum líkr, meiri miklu en allir menn aðrir,er hann er allr þakinn næfrum.Nú er ekki sagt frá honum fyrr en hann kemr órmörkum fram, ok sér hann, at heruð hefjast upp fyrirhonum. Hann sér, at þar stendr einn bær mikill, enþar var annarr bær skammt frá. Þat kom honum í hug,at hann mundi snúa á inn minna bæinn; þat hafðihann aldri fyrr freistat. Hann gengr þar at dyrum. Þarvar maðr fyrir dyrum ok klauf skíð. Sá var lítill vextiok hvítr fyrir hærum. Hann heilsar þeim vel, er kominnvar, ok spurði karl hann at nafni. "Næframaðrheiti ek," sagði hann, "en hvat heitir þú?" En hannnefnist Jólfr. "Hér muntu vera vilja í nótt," sagðikarl. "Þat skal þiggja," sagði Næframaðr. Nú fylgirkarl honum í stofu, ok sitr þar kerling ein á stóli."Hér er gestr," kvað karl, "at þú skalt við sæma, erek á margt at annast." Kerling veinaði mjök ok kvaðþat opt, at hann byði mönnum gisting, -- "en ekki er tilfram at bera." Nú gengr karl á burt, en þau kerlingsitja tvau eptir. Ok um kveldit, er Jólfr kom inn, erborð sett fyrir þá, ok kom fram diskr, en þeim megin,sem Næframaðr sat, þá leggr hann fram kníf góðan.Hólkar váru tveir á knífinum, annarr ór gulli, en annarrór silfri. En er Jólfr sér þat, þá seilist hann til knífsinsok lítr á. "Þú hefir góðan kníf, félagi," sagði karl,"eða hversu komtu at gersimi þessi?" Næframaðr mælti:"Þá ek var á unga aldri, brenndum vér salt eigi allfáirsaman, at þar rak skip at landinu, sem vér várum.Þeir brutu skip sitt í spán, ok rak upp mennina okváru máttlitlir, ok gerðu vér skjótt um við þá, ok hlautek kníf þenna í mitt hlutskipti, en ef svá vel væri, atþér, karl, þætti nokkuru nýtr, þá mun ek gefa þérknífinn." "Gefðu allra manna heilastr," sagði karl oksýnir nú kerlingu sinni knífinn. "Hér er á at sjá," sagðihann, "ok er sjá knífrinn engu verri en sá, er ek áttafyrr." Eptir þat taka þau til fæðu, ok síðan var Næframannifylgt til svefns, ok sváfu af þá nótt, ok vaknaðiNæframaðr ekki fyrr en Jólfr var í burtu ok kalt varrúm hans. Þá tók hann til orða: "Mun eigi ráð atstanda upp ok fara á burt ok leita sér dagverðar annarsstaðar?" Kerling sagði, at karl vill, at hann bíði hansheima.Þat var nær miðjum degi, at karl kom heim, endavar Næframaðr þá á fótum. Þá váru borð fram sett.Þar kom fram diskr á borðit, en þeim megin, sem karlsat, þá leggr hann fram steinörvar þrjár hjá diskinum.Þat váru svá stór skeyti ok fögr, at Næfrimaðr þóttistaldri sét hafa vænni þess kyns skeyti. Hann tekr uppok lítr á. "Þetta skeyti er vel smíðat," sagði hann."Væri svá vel," sagði karl, "at þér þætti vel gert, þávil ek gefa þér." Næframaðr brosti at ok mælti: "Eigiveit ek, at ek muna þurfa at bera eptir mér steinörvarþessar." "Þat veiztu aldri, Oddr," sagði karl, "hvé nærþú þarft þeira við. Veit ek, at þú heitir Örvar-Oddrok ert sonr Gríms loðinkinna norðan ór Hrafnistu.Þat veit ek ok, at þú hefir örvar þrjár, er kallaðar eruGusisnautar, en þat mun þér kynligt þykkja, ef þúkemr þar eitthvert sinn, ef þér duga ekki Gusisnautar,at þér dugi steinövar þessar." "Þar er þú veizt, at ekheiti Oddr, ok segir þér engi, ok svá þat, at ek hefiörvar þær, er Gusisnautar heita, þá má vera," segirOddr, "at þú vitir þat, sem þú segir fyrir. Skal ek vístþiggja örvarnar," ok lét koma í örvamæli sinn. "Hvatsegir þú til þess, karl," sagði Oddr, "ræðr konungr fyrirlandi þessu?" "Já," sagði karl, "ok heitir hann Herrauðr.""Hvat er göfugra manna með honum?" sagðiOddr. "Þar eru tveir menn," sagði karl, "ok heitirannarr Sigurðr, en annarr Sjólfr. Þeir eru öndvegishöldarkonungs ok inir mestu bardagamenn." "Hvat ákonungr barna?" sagði Oddr. "Hann á eina dótturvæna, er Silkisif heitir." "Er hún væn kona?" sagðiOddr. "Já," sagði karl, "engi er önnur jafnfríð í Garðaríkiok víðar annars staðar." "Hvat ætlar þú, karl,"sagði Oddr, "hversu þeir taki við mér, ef ek kem þar?Ok skaltu ekki segja, hverr ek em." "Halda mun ekmega munni mínum," sagði karl.Þeir fara nú til konungs hallar. Þá setr karl við fætrok vill eigi ganga lengra. "Hví setr þú nú fætr við?"sagði Oddr. "Því," sagði karl, "at ek em færðr í fjötur,ef ek kem hér inn, ok verð ek því fegnastr, at ek komumstí burt." "Já," sagði Næframaðr, "vit skulumryðjast at báðir saman, ok má ek ekki annat en þúfarir með," ok þrífr nú til hans. Síðan ganga þeir inní höllina. Sem hirðmenn konungs sjá karl, þyrpast þeirat honum, en Næframaðr styðr hann, svá at þeir hrjótaaf strengjum. Nú hörfa þeir innar eptir höllinni, tilþess at þeir koma fyrir konung. Karl kvaddi vel konung.Konungr tók því vel. Þá spyrr konungr, hvernhann leiddi þar eptir sér. "Eigi má ek þat vita," sagðikarl, "ok verðr hann þat sjálfr at segja, hverr han er.""Ek heiti Næframaðr," sagði hann. "Hverr ertu, félagi?"sagði konungr. "Þat veit ek," sagði hann, "at ek emhvívetna eldri, ok er hvárki vitit né minnit heima hjámér, ok hefik lengi legit úti á mörkum nær alla ævimína. En bráð eru brautingja erendi, konungr, ek vilbiðja þik vetrvistar." Konungr svarar: "Ertu at nokkuruíþróttamaðr?" "Þat ferr fjarri," sagði hann, "þvíat ek em óliprari en aðrir menn." "Nennir þú nokkuru?"sagði konungr. "Ek kann ekki at vinna, endanenni ek ekki at vinna," sagði Næframaðr. "Þá horfirallóvænt" sagði konungr, "fyrir því at ek hefi þessheit strengt at taka við þeim einum mönnum, at þeirsé at nokkuru íþróttamenn." "Aldri kann ek einn hlutat gera," sagði Næframaðr, "þann öðrum sé gagn at.""Kunna muntu at draga saman dýr, ef menn skjóta,"sagði konungr. "Þá má vera, at ek fara til þess eitthvertsinn." "Hvar vísar þú mér til sætis?" sagði Næframaðr."Þú skalt sitja utar inum óæðra megin, þar sem mætastþrælar ok frelsingjar." Nú fylgir Næframaðr karliút ok snýr eptir þat til sætis, þar sem honum var vísat.Þar sátu fyrir bræðr tveir. Hét annarr Óttarr, en annarrIngjaldr. "Far hingat, félagi," segja þeir, "ok skaltusitja í millum okkar," ok þat þiggr hann. Þar leggst ásitt kné honum hvárr þeira, ok spyrja af hverju landi,er þeim kom í hug, en ekki vita menn til, hvat þeirtöluðu. Hann festi upp á tjaldsnagla örvamæli sinn yfirsik, en staflurk undir fæti sér. Jafnan biðja þeir hann,at þeir skyldu hirða belginn, ok þykkir hann vera óhræsimikit, en hann kvað eigi nær skyldu fara, at hannskyldi á burt borinn frá honum, ok þess gekk hannhvergi, at hann hefði hann eigi með sér. Þeir bjóðahonum at kaupa at honum, at hann láti af höndumnæfrarnar, "ok munu vér gefa þér til góð klæði," segjaþeir. "Eigi má svá vera," sagði hann, "því at ek hefialdri önnur borit, enda skal eigi önnur hafa, meðanlífit er."

25. 25

    Nú sitr Næframaðr þar ok drekkr jafnan lítit umkveldin ok leggst snemma niðr. Svá ferr fram, þar tiler menn skulu fara á dýraveiðarnar. Þat var um haustit.Nú tekr Ingjaldr til orða um aptaninn, at þar væriundir, -- "at vér værum snemma á fótum á morgin.""Hvat skal þá?" sagði Næframaðr. Nú segir Ingjaldr,at fara skal á veiðar. Síðan leggjast þeir niðr um kveldit,en um morguninn standa þeir upp bræðr ok kalla atNæframanni ok geta víst eigi vakit hann, svá sefr hannfast, ok vaknar hann ekki fyrr en hverr maðr var áburtu, sá er á veiðar vildi fara. Næframaðr tók tilorða: "Hvat er nú, hvárt eru menn búnir?" Ingjaldrsvarar: "Búnir," sagði hann, "heldr er hverr maðr áburtu, ok höfum vér þik vakit í allan morgin, okmunu vér aldri fá dýr skotit í dag." Þá mælti Næframaðr:"Hvárt eru þeir allmiklir íþróttamenn, Sjólfr okSigurðr, um alla hluti." "Þá sæi þat," sagði Ingjaldr,"ef nokkurr léki í móti þeim." Þeir koma nú í fjallit,ok hlaupa dýr hjá þeim, ok draga þeir upp boga sínabræðr, ok er þeir skyldu freista at skjóta dýrin, þáhæfðu þeir aldri eitt dýr. Þá mælti Næframaðr: "Aldrihefi ek sét," sagði hann, "jafnóliðliga at farit sem þitfarið at, eða hví getið þit svá ófimliga at farit at þessu?"Þeir segja: "Þat höfum vér sagt þér, at vit værum óliprarien aðrir menn, en orðit aldri búnir í morgin okhöfum þat nú dýranna, er aðrir hafa áðr æst upp okfælt." Næframaðr mælti þá: "Eigi kann ek þat at sjá,at ek mega ófimligar at fara, ok látið hingat bogann,ok vil ek reyna." Þeir gera nú svá. Hann dregr uppbogann, ok ræða þeir um, at hann skuli eigi brjóta,en hann dró örina fyrir odd ok rykkir í sundr boganumí tvá hluti. "Nú hefir þú gert illa," segja þeir, "oker okkr þetta mein mikit. Er nú örvænt, at vér munumaldri dýr fá skotit í degi." "Eigi hefir nú vænligatil tekizt," segir hann, "eða hversu líkligr þykkir yðrstafr minn til boga, eða er ykkr nokkur forvitni á atvita, hvat í belg mínum er." "Já," segja þeir, "þar erokkr allmikil forvitni á." "Þá skulu þit breiða niðrskikkjur ykkrar, ok mun ek steypa ór því, er í er." Svágera þeir, en hann steypir því niðr á skikkjurnar, er ívar. Síðan bregðr han upp boga sinn ok leggr ör ástreng ok skýtr fram yfir höfuð þeim mönnum öllum, erá veiðinni váru. Svá lætr hann um daginn sem þat eittsé at skjóta dýr þau, er fara fyrir þeim Sigurði ok Sjólfi.Hann skýtr öllum skeytum sínum nema sex örvum,steinörvum karls ok Gusisnautum. Missti hann aldridýrs um daginn, en þeir hlaupa hjá honum bræðr, okþótti þeim mikit gaman at sjá þat, er hann skaut.En um kveldit, er menn kómu heim, þá váru hversmanns skeyti fram borin á borð fyrir konung, ok hefirhverr maðr markat sín skeyti, ok skal konungr sjá,hversu mörgum dýrum hverr hefir at bana orðit umdaginn. Nú mæltu þeir bræðr: "Far þú innar, Næframaðr,eptir skeyti þínu, þat mun vera lagt á borð fyrirkonung." "Farið þit," sagði hann, "ok eignið ykkrskeytit." "Þat tjáir okkr ekki," segja þeir, "því at konungrveit íþróttir okkrar, at vér kunnum síðr at skjótaen aðrir menn." "Þá skulu vér fara allir saman," sagðihann. Nú ganga þeir innar fyrir konung. Nú tók Næframaðrtil orða: "Hér eru skeyti þau, er vér munumeigna oss félagar." Konungr leit við honum ok mælti:"Bogmaðr ertu mikill." "Já, herra," sagði hann, "þvíhefi ek helzt vanizt at skjóta dýr ok fugla til matarmér." Ok eptir þat ganga menn í sæti sín. Nú líðastundir.

26. 26

    Þat var einnhvern aptan, þá er konungr er út genginntil svefns, at þeir rísa upp Sigurðr ok Sjólfr okgengu með sitt horn hvárr þeira ok bjóða þeim atdrekka bræðrum, Óttari ok Ingjaldi, ok báðu þá attaka við ok drekka af. Ok er þeir höfðu af drukkit, þákómu þeir með önnur tvau, ok taka þeir við ok drekka.Þá mælti Sjólfr: "Liggr sá ávallt, félagi ykkarr?" "Já,"segja þeir, "þat þykkir honum vænligra en at drekkafrá sér vit allt, sem vér gerum." Þá mælti Sjólfr: "Hvárter hann allvel skotfærr?" "Já," segja þeir, "þat er honumjafn vel gefit sem annat." "Hvárt mun hann skjótajafnlangt sem vit báðir?" sagði Sjólfr. "Þat ætlum vér,"segja þeir, "at hann muni miklu lengra skjóta ok gegnara.""Hér skulu vér veðja um," sagði Sjólfr "ok skuluvit leggja við hring þann, er vegr hálfa mörk, en þitskuluð leggja við tvá hringa jafnþunga." Svá er þarfyrir mælt, at konungr skal þar vera ok dóttir hansok sjá á skot þeira, ok skulu þau taka við hringunumáðr ok fá þeim, er eigandi verða, ok veðja þeir síðan.Sofa þeir af nóttina. En um morgininn, er þeir vaknabræðr, þá kemr þeim í hug, at eigi væri allsvinnligveðjan þeira orðin, en þat verðr þeim fyrir, at þeirsegja Næframanni. "Allóvænliga þykkir mér veðjatvera," sagði hann, "af því at þó at ek fái skotit dýr,þá er þat lítit mark hjá því sem at keppa við þvílíkabogmenn, en þó mun ek freista alls, er þit hafið féykkart við lagt."Nú taka menn til drykkju, ok eptir drykkjumálitganga menn út, ok vill konungr nú sjá skotit. Nú gengrSigurðr fram ok skýtr sem hann má lengst, ok er þarsettr niðr staurr, ok þar gengr Sjólfr til, er stikat er.Þá er niðr sett spjótskapt ok sett á ofan gulltafla, okskýtr Sjólfr þar ofan af töfluna, ok þykkir öllum núvel skotit ok segja, at Næframaðr muni eigi þurfa viðat leita. "Opt gefr óvænum happ," sagði Næframaðr,"ok skal at vísu á leita." Nú gengr Næframaðr til okskýtr með einni ör ok stendr þar, sem Sigurðr hafðistaðit. Hann skýtr í lopt upp, svá at örina fal lengi,en þó kemr hún þar niðr, sem taflan stendr, ok ofaní miðja töfluna ok svá í spjótskaptit, at hún þokaðiengan veginn við. "Svá vel sem skotit var it fyrra sinn,"segir konungr, "þá er nú miklu betr skotit, ok þatmá ek segja, at aldrigi hefi ek sét jafnvel skotit." Nútekr Næframaðr ör aðra ok skýtr svá langt, at engi sérfyrir enda, hvar niðr kemr, ok er þat nú einmælt, atunninn sé leikrinn. Eptir þat ganga menn heim, oktaka þeir bræðr við hringinum. Þeir færa hann Næframanni.Hann kveðst eigi vilja hafa fé þeira at svá búnu.Nú líða nokkurir dagar, ok var þat enn eitt kveld,sem konungr er út genginn, at þeir Sigurðr ok Sjólfrganga með sitt horn hvárr þeira ok bjóða þeim Óttariok Ingjaldi. Þeir drekka af. Síðan færa þeir þeim önnurtvau. Þá mælti Sjólfr: "Enn liggr Næframaðr okdrekkr ekki." "Hann mun betr siðaðr en þú um allt,"sagði Ingjaldr. "Hitt get ek meir til," sagði Sjólfr, "athann muni sjaldan verit hafa í samsæti við dugandismenn,ok mun hann optar hafa legit úti á mörkum okskógum með fátæki, eða hvárt mun hann syndr vel?""Vit ætlum honum flesta hluti jafngefna, þá sem tilíþrótta eru," segja þeir, "ok ætlum vit hann syndanhlítar vel." "Hvárt mun hann betr syndr einn en vérbáðir?" "Þat ætlum vér, at hann sé betr syndr," sagðiÓttarr. "Hér skulu vit veðja um," sagði Sjólfr, "okmunu vit leggja við þann hring, er vegr mörk, en þitskuluð leggja við tvá hringa, er vegi hálfa mörk hvárr."Nú er svá fyrir mælt, at konungr ok dóttir hans skalsjá á sund þeira, ok er at öllu svá fyrir mælt sem itfyrra sinn. Þeir sofa af um nóttina. En um morguninn,er þeir vakna, ferr um bekki veðjun þeira. "Hvater hjalat?" sagði Næframaðr, "hvárt hafi þit enn veðjatnokkut í gærkveldi?" "Já," segja þeir ok segja nú honum,hversu veðjat var. "Nú þykkir mér allóvænt horfa,"sagði Næframaðr, "fyrir því at ek em alls ekki syndr, okkunna ek eigi upphald, þá er ek gerða mér títt um, ennú kom ek aldri á kalt vatn langliga, en lagt við offjár." "Já," segja þeir, "eigi þarftu at reyna, nema þúvilir. Varðar eigi, þó at vér gjöldum heimsku okkarrar.""Þat skal aldri verða," sagði Næframaðr, "at ekfreista eigi, þar sem þit leggið á mik virðing mikla,ok skal konungr sjá ok Silkisif, at ek mun fyrir vísttil sundsins ganga við þá."Nú er konungi sagt ok dóttur hans, ok ganga mennnú til vatnsins, ok var þat mikit ok skammt í burtu.En er þeir koma til vatnsins, sezt konungr niðr ok liðitmeð honum, en þeir fara á sund í klæðum sínum, enNæframaðr í þeim búningi, sem hann var vanr. Þeirleggjast at honum, þegar þeir koma frá landi, ok færahann í kaf undir sik ok heldu honum lengi niðri. Þarkom, at þeir létu hann upp, ok taka þeir hvíld. Þeirleggjast á móti honum í annat sinn. Hann seildist tilþeira ok tekr sinni hendi hvárn þeira ok rak þá í kafok heldr þeim svá lengi niðri, at örvænt þótti, at þeirmundu upp koma. Hann ætlar þeim skamma hvíld oktekr þá í annat sinn ok færir þá niðr ok í þriðja sinnok heldr þeim svá lengi niðri, at engir ætluðu, at þeirmundu lífs upp koma. En þat varð enn, at þeir komaupp allir, ok stökk þá blóð ór nösum hvárratveggjaþeira öndvegishölda konungs, ok váru þeir ekki sjálfbjargatil lands. Þá tók Næframaðr þá ok kastar þeimupp á land. Síðan gekk hann á sund ok lék marga leika,þá sem mönnum var títt at leika á sundi. En um kvelditgekk hann á land ok til fundar við konung. Ok núspyrr konungr: "Hvárt ertu ekki öðrum mönnum líkrum íþróttir, bæði um skot ok sund?" "Sénar eru núallar mínar íþróttir, er þessar eru," sagði Næframaðr;"ek heiti Oddr, ef þú vilt þat vita, en ek kann eigigreina fyrir þér um kyn mitt." Nú fekk Silkisif honumhringana. Síðan ganga menn heim. Þá mæltu þeir,at Oddr skuli hafa hringana alla, en hann vill eigi þat,-- "ok skulu þit hafa þá sjálfir." Nú ferr svá framnokkura hríð ok eigi langa. Er konungr um þetta málmjök hugsjúkr, hverr sá maðr muni vera, er þar varmeð honum.

27. 27

    Maðr er nefndr Hárekr, er þar var með konungi.Hann hafði mikla virðing af konungi. Hann var gamallmaðr. Hann fóstraði konungsdóttur. Jafnan hjalaðikonungr við hann um þetta mál, en hann kveðst eigivita ok sagði svá, at honum leizt þat líkligt, at maðrsjá mundi vera stórrar ættar. Þat var eitt kveld, þá erkonungr var til svefns farinn, at þeir Sjólfr ok Sigurðrganga utar fyrir þá bræðr ok færa þeim horn tvau, okdrukku þeir af þeim. Þá tók Sjólfr til orða: "LiggrOddr inn mikli?" "Já," segja þeir, "þat er svinnligraen at drekka frá sér vitit allt, sem vér gerum." "Þatmun valda, at hann mun vanari vera at liggja úti ámörkum eða vötnum en at drekka með góðum mönnum,eða hvárt mun hann mikill drykkjumaðr?" "Já,"segja þeir. "Hvárt mun hann meiri drykkjumaðr einn envit báðir?" sagði Sjólfr. "Þat ætlum vit," sagði Óttarr,"at hann drekki miklu meira." "Hér skulu vér veðjaum," sagði Sjólfr, "ok munu vit leggja við hring þann,er stendr tólf aura, en þit skuluð leggja við höfuð ykkur."Þetta mál festa þeir með sér sem in fyrri. Núspyrr Oddr um morguninn, hvat talat væri. Þeir segjahonum. "Nú hafi þit svá heimskliga veðjat," sagði Oddr,"at miklu hafi þit nú við aukit um þær, er fyrri váru,en lagt hér við höfuð ykkur, en eigi er víst, at ek séþví meiri ílögum sem ek em meiri vexti en aðrir menn,en ek skal eigi at síðr til ráða drykkjunnar við þá."Síðan er sagt konungi, at hann vill til ráða drykkjunnar,ok skal konungsdóttir hjá sitja ok Hárekr, fóstrihennar. Nú ganga þeir Sigurðr ok Sjólfr utar fyrirOdd. "Þar er horn," sagði Sigurðr, ok varð honumljóð á munni:"Oddr, klauft eigiat orrostu,hrökk hjálmat lið,Hamðis skyrtur;guðr geisaði,gekk eldr í bæ,þá er á Vindumvá sigr konungr."Sjólfr færir honum annat horn ok biðr hann af drekkaok kvað vísu:"Oddr, vart eigiat eggroði,þás seggi allvaldssvelta létum;bark sár þaðansex ok átta,en þú með byggðumbatt þér matar."Síðan ganga þeir til sætis síns, en Oddr reis upp okgekk fyrir Sigurð ok færir honum horn, en annat Sjólfiok kvað sína vísu til hvárs þeira, áðr hann gekk í burtu:"Þit skuluð hlýðahróðri mínum,Sigurðr ok Sjólfr,sessunautar,ykkr ák gjaldagreypan verka,hróðr harðsnúinn,huglausum tveim.Þú látt, Sjólfr,soðgólfi ádáða vanrok dýrs hugar,en ek útÁkvítánumfjóra mennfjörvi næmdak."Þeir drukku af hornunum, en Oddr gekk at sitja. Síðanganga þeir enn fyrir Odd, ok selr Sjólfr honum hornok kvað vísu:"Þú hefir, Oddr, faritmeð ölmusumok bitlingaaf borði þegit,en ek einnaf Úlfsfjallihöggvinn skjöldí hendi bar."Sigurðr færir honum annat horn ok kvað þetta:"Oddr, vart eigiút með Girkjum,þá er á Serkjumsverð vár ruðum;gerðum harðanhljóm ísarna,fellu firðarí fólkroði."Nú drekkr Oddr af hornunum, en þeir gengu at sitja.Síðan ríss Oddr upp ok gekk með sitt horn at hvárumþeira ok kvað þetta:"Slótt við meyjarmálþing, Sjólfr,meðan loga létumleika um kynni;unnum harðanHadding drepinn,ok Ölvi varaldrs of synjat.Þú látt, Sigurðr,í sal meyja,meðan við Bjarmabörðumst tvisvar,háðum hildihauksnarliga,en þú, seggr, í salsvaft und blæju."Nú gekk Oddr at sitja, en þeir drukku af hornunum,ok þótti mönnum þetta mikil skemmtan, ok gáfu allirhljóð til þessa. Eptir þat gengu þeir fyrir Odd ok færahonum horn. Þá kvað Sjólfr:"Oddr, vart eigiá Atalsfjalli,þá er fenlogafengit höfðum;vér berserkibinda gerðum,þá var af kappikonungs lið drepit."Nú drekkr Oddr af hornunum, en þeir setjast niðr.Oddr færir þeim horn ok kvað þetta:"Sjólfr, vart eigi,þar er sjá máttumbrynjur mannablóði þvegnar;hrukku oddarí hringserkjum,en þú höll konungsheldr kannaðir.Sigurðr, vart eigi,þar er sex hruðumhábyrðuð skipfyr Hauksnesi;vart ok eigivestr með Skolla,þá er Engla gramaldri næmdum."Oddr settist nú niðr, en þeir færa honum horn okfylgir engi kveðskapr. Hann drekkr af, en þeir setjastniðr. Ok nú færir Oddr þeim horn ok kvað þetta:"Sjólfr, vart eigi,þar er sverð ruðumhvöss á jarlifyr Hléseyju;en þú hallaðistheima á milli,kynmálasamr,kálfs ok þýjar.Sigurðr, vart eigi,er á Sælundi felldakbræðr böðharða,Brand ok Agnar,Ásmund, Ingjald,Álfr var inn fimmti;en þú heima láttí höll konungs,skrökmálasamr,skauð hernumin."Nú gengr hann at sitja, en þeir standa upp ok færahonum horn. Oddr drakk af þeim báðum. Síðan færirhann þeim horn ok kvað þetta:"Sjólfr, vart eigisuðr á Skíðu,þar er konungarknúðu hjálma;óðum dreyra,svát í ökkla tók;víg vakta ek,vart eigi þar.Sigurðr, vart eigií Svíaskerjum,þá er Hálfdaniheiptir guldum;urðu randirrógmiklaðar,sverðum skornar,en hann sjálfr drepinn."Nú sezt Oddr niðr, en þeir færa honum hornin, okdrekkr hann af, en þeir fara at sitja. Þá færir Oddrþeim horn ok kvað:"Heldum askií Elfarsund,teitir ok reifir,at Trönuvágum;þar lá ÖgmundrEyþjófsbani,trauðastr flugar,á tveim skipum.Þá létu vérlindi barðahörðu grjóti,hvössum sverðum;þrír lifðu vér,en þeir níu.Hrókr hernuminn,hví þegir þú nú?"Þá gengr Oddr til sætis, en þeir færa honum horn.Hann drekkr af þeim ok færir þeim önnur ok kvaðþetta:"Sigurðr, vart eigiSámseyju í,þá er við Hjörvarðhöggum skiptak;tveir váru vit,en þeir tólf saman;sigr hafða ek,sazt kyrr meðan.Gekk ek um Gautlandí grimmum hugsjau dægr í samt,áðr Sæund fyndak;knáttak þeira,áðr þaðan færak,átján lýðaaldri næma,en þú gjögraðir,gárungr vesall,síð um aptantil sængr þýjar."Þá varð óp mikit í höllinni af þessu, er Oddr hafðikveðit, ok drekka þeir af hornum sínum, en Oddr seztniðr. Konungsmenn hlýða skemmtan þeira. Enn færaþeir Oddi hornin, ok vinnr hann skjótt um þau bæði.Eptir þat ríss Oddr upp ok gengr fyrir þá ok þykkistvita, at nú sígr at þeim drykkrinn ok allt saman, atþeir váru fyrir lagðir í skáldskapnum. Hann selr þeimhornin ok kvað þetta:"Þit munuð hvergihæfir þykkja,Sigurðr ok Sjólfr,í sveit konungs;ef Hjálmars getkins hugumstóra,þess er snarpligastsverði beitti.Gekk snarpr Þórðrfyr skjöldu fram,hvar er orrostueiga skyldum;hann lét Hálfdanhníga at velli,fræknan stilli,ok hans fylgjara.Váru vit Ásmundropt í bernskufóstbræðr samanbáðir litnir;bar ek stundar optstöng darraðar,þar sem konungarkappi deildu.Hefk á Saxaok á Svía herjat,Íra ok á Englaok endr Skota,Frísa ok Frakkaok á Flæmingja;þeim hefk öllumóþarfr verit.Nú hefk dýradrengi talda,þá er forðum mérfylgdu úti;munu víst eigiverða síðanfrægri firðarí fólkroði.Nú hefk óraríðnir taldar,þær er forðum vérframdar höfðum;aptr gengu vértil öndvegis,sigri gæddir;látum Sjólf mæla."Eptir þetta settist Oddr í sæti sitt, en þeir bræðr felluþar sofnir niðr, ok varð nú ekki af þeim meira umdrykkjuna, en Oddr drekkr lengi, ok eptir þat leggjastmenn niðr ok sváfu af nóttina.En um morguninn, er konungr kom í hásæti, þá hefirOddr úti verit staddr ok þeir félagar hans. Hann gengrat vatni einu ok þvær sér. Þeir bræðr sjá, at rifnuð varnæfrastúkan á hendi hans annarri, ok kom þar fram ermrrauð ok gullhringr á armi, ekki mjósleginn. Ok síðanrífa þeir af honum allar næfrarnar. Hann brauzt ekkivið þessu, en hann er svá búinn undir, at hann er ískarlatskyrtli rauðum, hlaðbúnum, en hár lá á herðumniðr. Hann hafði knýtt gullhlaði um höfuð sér ok varallra manna vænstr. Þeir tóku í hendr honum ok leidduhann inn í höllina fyrir hásæti konungs ok segja svá:"Þat ætlum vér, at vér vitum eigi allgerla, hvern vérhöfum hér í fóstri haft." "Svá má vera," sagði konungr,"eða hverr er þessi maðr, er svá hefir dulizt fyrir oss?""Nú heiti ek Oddr, sem ek sagða yðr fyrir löngu, sonrGríms loðinkinna norðan ór Noregi." "Ertu eigi sáOddr, er fór til Bjarmalands fyrir löngu?" "Sá er maðrinn,er þar hefir komit." "Þá er eigi kynligt, at öndvegishöldummínum felli þungt við þik um íþróttirnar." Nústendr konungr upp í móti honum ok fagnar Oddi velok býðr honum í hásæti hjá sér. "Þat mun ek eigiþiggja því at eins, nema vér förum allir félagar." Þater nú sagt, at þeir færa nú sæti sín ok sitr Oddr it næstakonungi, en Hárekr færir byggð sína fram á stól fyrirkonung. Konungr leggr svá mikla virðing á Odd, atengan mann mat hann meira en hann.

28. 28

    Jafnan berr saman tal þeira Odds ok Háreks. Þá spyrrOddr, hvárt menn biðja ekki konungs dóttur. "Eigi erþat traust," sagði hann, "þeir hafa beðit hennar öndvegishöldarnirtil handa sér." "Hversu svarar hann þvímáli?" sagði Oddr. "Á hefir hann gert þeim kostinn,"sagði hann. "Lát mik heyra þann kost," sagði Oddr."Konungr á skatt at heimta af landi því, er Bjálka heitir.Þar ræðr fyrir sá konungr, er Álfr heitir ok kallaðrbjálki. Hann er kvángaðr. Kona hans heitir Gyðja. Húner mikill blótmaðr ok bæði þau. Þau eiga son saman,ok heitir Víðgripr. Svá eru þau fjölkunnug, at þau festasaman stóð ok stjörnur. Þar á konungr skatt at heimta,ok hafa lengi niðri legit. Mælti konungr þat til, ef hannskyldi gifta þeim dóttur sína, at þeir skyldu heimta skattaf landinu, en þat nam við, at þeir mæltu til svá mikilsliðs ór landinu, at konungr þóttist berr fyrir hermönnum,er á ganga ríkit. "Svá þykki mér," sagði Oddr,"at annathvárt mun vera, at skattrinn mun aldri heimtrverða, eða endast mun ella, þó at minna lið sé til haft,eða hvat ætlar þú, hvárt konungr mun vilja gera mérþvílíka kosti sem öðrum, ef ek get heimt skattinn?" sagðiOddr. "Vitr maðr er konungr," sagði Hárekr, "ok getek, at sjá þykkist hann þann mun, er yðvarr er um ráðakostinn."Ok er nú þetta mál birt fyrir konungi, en hvártsem rætt er um þetta fleira eða færa, þá urðu þau málalok,at Oddr skyldi fara för þessa at heimta skattinn,ok ef hann kemr fram ferðinni ok fær skattinn, þá skalhann eignast konungsdóttur, ok er honum heitit konunnivið margra manna vitni.Nú býst Oddr til ferðar, ok er nú lið saman dregit,sem hann vill hafa, ok er hann er búinn, þá leiðir konungrhann á götu. Þeir skyldu landveg fara. "Hér ergripr sá," sagði konungr, "at ek vil gefa þér." "Hvater þat?" sagði Oddr. "Þat er skjaldmær, er lengi hefirmér fylgt," sagði konungr, "ok verit brjóst fyrir mérí hverjum bardaga." Oddr brosti ok mælti: "Þar hefi ekhvergi komit, at konur hafi verit brjóst fyrir mér, enþó skal þetta þiggja, alls at þú þykkist vel bjóða." Þeirkonungr ok Oddr skilja nú, ok ferr Oddr til þess, athann kom at feni einu miklu, ok skopar at skeið okhleypr yfir fenit. Skjaldmærin var it næsta honum, okvarð henni bilt, er hún kom at feninu. Þá spyrr Oddr:"Hví hljóptu eigi eptir mér?" "Því ek var eigi búin,"sagði hún. "Já," sagði hann, "vertu nú þá búin." Húnstyttir sik þá upp ok hleypr at feninu í annat sinn, okferr sem fyrr ok svá it þriðja sinn. Þá hleypr Oddr aptryfir fenit ok þrífr í hönd henni ok fleygir henni út á fenitok mælti: "Far þú þar nú, ok hafi þik öll tröll," hleyprnú fram aptr yfir fenit í þriðja sinn ok bíðr nú liðs síns.Þeir urðu allir at ganga fyrir enda síkisins, svá var þatbreitt ok illt yfirferðar. Ok nú ferr Oddr með lið sittok gerir njósnir fyrir sér, ok spyrr hann þau tíðendi,at Víðgripr hefir dregit saman her mikinn ok í mótþeim ferr hann. Þeir finnast á völlum nokkurum, okvar þá kveld.Þeir setja herbúðir sínar hvárirtveggja, ok hugðiOddr at um kveldit, hvar Víðgripr setr tjald sitt. Ener menn höfðu látrazt ok allt var kyrrt ok hljótt, stendrOddr upp ok gengr út. Hann var svá búinn, at hannhafði sverð í hendi ok ekki fleira vápna. Eigi nam hannfyrr staðar en hann kom at tjaldi því, er Víðgripr svafí, ok stóð hann þar mjök lengi ok bíðr þess, ef nokkurrmaðr gengr út ór tjaldinu. Þat varð, at maðr gekkút, en húm var á mikit. Hann tók til orða ok mælti:"Hví hímir þú hér," sagði hann, "en gengr eigi annathvártinn í tjaldit eða á burt?" "Já," sagði hann, "mérhefir tekizt til eigi vel. Ek hitti eigi til rúms míns, þarsem ek lögðumst niðr í gærkveld." "Vissir þú, hvar þatvar í tjaldinu?" "Þat vissa ek víst, at ek skyldi liggjaí tjaldi Víðgrips ok einn maðr í millum mín ok hans,en svá fjarri ferr, at ek feta þangat, en ek mun verðafyrir hvers manns hlátri, ef ek nýt eigi þín við." "Já,"segir hinn, "mega mun ek þat til leggja með þér at komaþér til sængr þeirar, er Víðgripr liggr í," ok svá gerirhann. "Já," sagði Oddr, "láttu nú hljótt, ok mun mérnú allvel hlýða, því at nú sé ek gerla rúm mitt." Núgengr sá á burt, en Oddr stendr þar eptir ok þar til,er hann ætlar, at hinn muni sofnaðr. Þá stingr Oddrspýtu út í gegnum tjaldit, þar sem Víðgripr lá undir.Eptir þat gengr hann út ok á bak tjaldinu ok þar at,er spýtan stóð. Þar sprettr hann til ok kippir Víðgripút um skörina ok á tjaldstokkinn ok höggr af honumhöfuðit við stokkinum. Hann spýtti aptr tjaldinu oklét falla inn aptr búkinn, en hann gekk til tjalds sínsok leggst niðr ok lætr sem ekki hafi í orðit.

29. 29

    Ok um morguninn, er þeir vakna víkingarnir, þáfinna þeir Víðgrip veginn ok í burtu höfuðit hans.Þetta þykkir þeim svá mikil býsn ok undr, at allir undruðust.Þeir bera nú ráð sín saman, ok verðr þat afráðit, at þeir taka annan mann til höfðingja ok kallaþann nafni Víðgrips ok láta bera fyrir þeim merki umdaginn. Ok nú vakna þeir Oddr ok herklæðast. Hannbýr svá um, at hann lætr búa merkisstöng ok setr þará ofan höfuð Víðgrips á stöngina. Nú fylkja hvárirtveggja.Oddr gengr fram fyrir lið sitt ok hefir mikluminna lið. Oddr tók þá til orða ok kallar á landsmennok spurði, ef þeir kenndu höfuð þat, er borit var fyrirhonum. Þá þykkjast landsmenn þekkja höfuð Víðgripsok undruðust mjök, at svá mátti verða. Nú gerir Oddrþeim tvá kosti, hvárt þeir vilja halda bardaga viðhann eða ganga á hönd honum. En þeim þykkir sváhafa við borit, at þeim þykkir sér ekki vænna horfa,þó at þeir reyni, ok verðr þat ráð þeira at ganga á höndOddi. Hann tók við þeim ok öllu liði þessu ok fórþangat til, at þeir mætast Oddr ok Álfr bjálki. Þarhafði hvárrtveggi mikit lið, ok hafði Oddr þó minnaen Álfr. Þar laust þegar í bardaga með þeim. Þar varsvá hörð atlaga, at þess hafði Oddr hvergi staddr verit,at þvílíkt mannfall hafi orðit, fyrir því at á lítillistundu þóttist hann sjá mikinn þurrð á liði sínu. "Þatfylgir ok," sagði Oddr, "at ek þykkjumst allt ryðjafram at merkjum Álfs, en þó sé ek hann hvergi." Þátekr einn landsmaðr til orða, sá er áðr hafði verit meðVíðgrip: "Eigi veit ek," sagði hann, "hvat þér er þess,at þú sér hann eigi, því at hann gengr eptir merkjumsínum ok skilst þar aldri við, ok er þat til marksum, at hann skýtr ör af hverjum fingri ok hefir mannfyrir hverri." "Eigi sé ek hann því heldr," sagði Oddr.Þá bregðr sá maðr hendi sinni yfir höfuð Oddi okmælti: "Líttu heðan undan hendi mér." Ok þegar sérOddr Álf ok þat með, er honum var til merkja sagt.Oddr mælti þá: "Haltu þar nokkura stund," sagðiOddr, ok sá gerir svá. Nú leitar Oddr at Gusisnautumok tók eina af þeim ok lagði á streng ok skaut at Álfibjálka, en hann skýtr fyrir lófanum, ok bítr alls ekkiá. "Fara skulu þér nú allar," sagði Oddr, "þó at engiyðar dugi." Hann skýtr þeim öllum, ok bítr enginþeira, ok falla þær þá allar Gusisnautar í gras. "Eigiveit ek," sagði Oddr, "nema þat sé nú fram komit, erJólfr karl sagði, at þær sé nú farnar Gusisnautar, okmun verða freista steinörva karls," ok tók hann einaaf þeim ok leggr á streng ok skýtr at Álfi bjálka. Ener hann heyrir hvininn af örinni, at hún fló at honum,þá bregðr hann enn við lófanum, en örin fló ígegnum, ok út um hnakkann. Oddr tekr aðra ok leggrá streng ok skýtr at Álfi. Hann bregðr við öðrumlófanum ok ætlar nú betr at gæta þess augans, er eptirer, en sú kemr í þat augat, er heilt er, ok út um hnakkann.Eigi fell Álfr heldr en áðr. Þá skýtr Oddr inniþriðju, ok kemr sú á Álf miðjan, ok nú fellr hannþar. Nú falla steinörvar karls, ok hefir hann svá fyrirmælt, at hann mundi þeim eigi optar skjóta ok þærmundu eigi finnast.Nú er bardagi skammr þaðan frá, því at liðit varkomit á flótta ok til borgarinnar. Þar stendr gyðjan íborgarhliðinu ok skýtr af öllum fingrum. Nú linnarbardaganum, ok gengr lið til handa Oddi enn hvervetna.Hjá borginni stóðu hof ok hörgar, ok lét Oddrslá í eldi ok brenna allt, er í nánd er borginni, ok þávarð gyðjunni ljóð á munni:"Hverr veldr eldi,hverr orrostu,hverr jarls meginoddum beitir?Hof sviðnuðu,hörgar brunnu,hverr rauð eggjará Yngva liði?"Nú svarar Oddr ok kvaðþetta:"Oddr brenndi hofok hörga brautok trégoðumtýndi þínum;gerðu þau ekkigóðs í heimi,er þau ór eldiösla né máttu."Þá kvað hún:"Hugr hlægir mik,at hefir fengnaFreys reiði þú,fári blandna,hjálpi æsirog ásynjur,gervöll regin,gyðju sinni."Þá kvað Oddr:"Hirðik eigi,þótt hætir þú,fárgjörn kona,Freys reiði mér;veitk í eldiásu brennatröll eigi þik,trúik guði einum."Þá kvað hún:"Hverir ólu þikupp til heimskan,er þú eigi viltÓðin blóta?"Þá tók Oddr undir ok kvað:"Fæddi mik Ingjaldrupp í bernsku,sá er Eikund réðok Jaðar byggði."Þá kvað hún."Auð þættumst ekeiga nógan,ef ek inn ítraÁlf of fyndak;blót gefk honumok bú fjögur;hann mun yðr allaí eld draga."Þá kvað Oddr þetta:"Oddr sveigði álm,ör fló af strengjum,Jólfs smíði beitÁlf í gegnum;býðrat blót honum,svát Bjálki þiggi,hlakka hrafnarof hræi Bjálka."Þá kvað hún:"Hverir efldu þikaustan hingat,feikna fullanok fláráðan?Muntu hvervetnaherja vilja,er Álfi máttuðaldrsspell gera."Þá kvað Oddr:"Efldu mik örvarok Jólfs smíðistórger skeytiok stinnr bogi;en þat it fimmta,er þú fregna skalt,at ek við ásaaldri blíðkumst.Lét ek Freyfyrst ok Óðin,blinda báða,á bál fara,urðu æsirundan at leita,hvar sem í flokkifundizt höfðum."Ok enn kvað hann:"Eltak æsiörhjartaða tvá,sem fyr úlfi geitrargar rynni;illt er at eiga Óðinat einka vin;skalt eigi lengrskrattann blóta."Oddr veðr nú at gyðjunni með eikikylfu mikla. Húnstökkr undan ok í borgina með liði því, er henni fylgdi.Oddr rekr flóttann, ok drepa þeir allt þat, er þeirmega höndum á koma, en gyðjan flýr til höfuðhofs,er stóð í borginni, ok hleypr inn í hofit ok mælti þetta:"Hjálpi æsirok ásynjur,gervöll regin,gyðju sinni."Oddr kom at hofinu ok vill eigi inn ganga eptir henni.Hann ferr upp á hofit ok sér inn um glugginn, hvarhún liggr. Verðr honum fyrir, at hann tekr upp steinmikinn ok keyrir inn í glugginn. Hann kemr á hrygggýginni ok lemr hana þar niðr við stöllunum, ok dóhún þar. En Oddr rekr hernað um alla borgina. Hannkemr þar at, er Álfr var; hann var þá enn eigi dauðr.Þá berr Oddr hann með kylfu, til þess er hann erdauðr. Nú dregr hann saman skatta um allt landit oksetr yfir höfðingja ok stjórnarmenn. En svá segir hanní ljóðunum, at þetta hefir í Antíokía verit, at hanndrap þá feðga. Ok þá er hann var búinn, ferr hann áburt þaðan með auð mikinn ok ógrynni fjár, svá atengi mátti virða, ok er nú ekki sagt frá ferðum hans,fyrr en þeir koma aptr í Grikkjaríki. Á meðan hafðiþat til tíðenda orðit í landinu, at Herrauðr konungrvar andaðr, ok er hann út borinn ok orpinn haugreptir hann. Oddr lét þegar at erfi fá, er hann kom íland, ok er þat var búit, þá fastnar Hárekr Oddi fóstrmeysína, Silkisif, ok er nú allt senn, at menn drekkabrullaupit ok erfit eptir Herrauð konung. Ok á þessiveizlu var Oddi konungsnafn gefit, ok stýrir hann núríki sínu.

30. 30

    Þat hafði borit til tíðenda fyrir sjau vetrum, at konungrsá, er var austr í Hólmgörðum, hafði orðit bráðdauðr,en þar brauzt til ríkis ókunnigr maðr, sá erKvillánus heitir, ok varð hann þar konungr yfir. Hannvar nokkut með undarligum hætti, því at hann hafðigrímu fyrir andliti, svá at aldri sá hans ásjónu bera.Þetta þótti mönnum kynligt. Engi maðr vissi ok ætthans né óðaljörð, eigi heldr, hvaðan hann var at kominn.Lögðu menn þetta mjök í umræðu. Spyrst þettavíða, ok þetta kemr í Grikkland til eyrna Oddi, okþykkir honum undarligt mjök um þenna mann, at hannskal aldri hafa heyrt hans getit, svá víða sem hannhafði farit. Oddr stígr þá á stokk ok strengir þess heit,at hann skal víss verða, hverr konungr er í Görðumaustr, ok nokkuru síðar safnar hann liði ok býst heiman.Hann sendir orð Sírni, fóstbróður sínum, ok komhann til móts við hann austr fyrir Vinnlandi ok hafðiþrjá tigi skipa, en Oddr fimm tigi. Þeir váru allir velbúnir at vápnum ok mönnum. Þeir halda nú austr tilHólmgarðs.Garðaríki er svá mikit land, at þat var þá margrakonunga ríki. Marró hét konungr. Hann réð fyrir Móramar;þat land er í Garðaríki. Ráðstafr hét konungr.Ráðstofa heitir þar, er hann réð fyrir. Eddval hét konungr.Hann réð fyrir því ríki, er Súrsdal heitir. Hólmgeirrhét sá konungr, er næst Kvillánus réð fyrir Hólmgarði.Paltes hét konungr. Hann réð fyrir Palteskjuborg.Kænmarr hét konungr. Hann réð fyrir Kænugörðum,en þar byggði fyrst Magok, sonr Japhets Nóasonar.Þessir konungar allir, sem nú eru nefndir, váruskattgildir undir Kvillánus konung.Ok áðr en Oddr kæmi til Hólmgarðs, þá hafði Kvillánuslið safnat um ina næstu þrjá vetr. Þykkir mönnumsem hann hafi vitat fyrir þangatkvámu Odds. Þar váruallir fyrr nefndir konungar með honum. Svartr Geirríðarsonvar ok þar. Hann var svá kallaðr, síðan ÖgmundrEyþjófsbani hvarf. Þar var ok mikill herr afKirjálalandi ok Rafestalandi, Refalandi, Vírlandi, Eistlandi,Líflandi, Vitlandi, Kúrlandi, Lánlandi, Ermlandiok Púlínalandi. Þetta var svá mikill herr, at eigimátti hundruðum telja. Undruðust menn mjök, hvatþetta ógrynni hers, er saman var dregit, skyldi. En erOddr var við land kominn, sendi hann menn á fundKvillánuss konungs ok bauð honum burtreið, enKvillánus brást skjótt við ok fór á mót honum með hersinn. Hafði hann þá grímu fyrir andliti sínu, sem hannvar vanr. En þegar þeir fundust, bjuggust þeir at ríðaá burt. Þeir höfðu sterkar stengr ok langar. Fjórarbrutu þeir stengr, ok þrjá daga reyndu þeir með sér,ok gerðist ekki at. Þá mælti Kvillánus: "Reynt þykkimér nú með okkr, ok kalla ek okkr jafna." "Svá þykkimér þat mega kalla," sagði Oddr. "Þá þykki mér ráð,at vit skiljum," sagði Kvillánus, "ok stríðum ekki lengr,ok vil ek bjóða þér heim til veizlu." "Þar stendr fyrireinn hlutr," sagði Oddr. "Hverr er sá?" sagði Kvillánus."Sá," kvað Oddr, "at ek veit eigi, hverr þú ert,en ek hefi þess heit strengt at vita, hverr konungr værií Hólmgarði." Þá tók Kvillánus grímuna frá andliti sérok mælti: "Þekkir þú nokkut þetta it nauðljóta höfuð?"Oddr kenndi þá gerla Ögmund bónda Eyþjófsbana, þvíat öll merki sá þau á honum, sem Oddr hafði afhonum rifit skegg ok ásjónu ok aptr á miðjan haus.Var þetta allt beingróit ok ekki hár á vaxit. Oddr mæltiþá. "Nei, Ögmundr," sagði hann, "við þik sættumstek aldri. Miklu hefir þú mér meira skaða unnit, okbýð ek þér til bardaga á morgin." Ögmundr játar því,ok annan dag eptir tóku þeir til bardaga. Var hannbæði æfr ok strangr, ok varð it mesta mannfall af hvárumtveggjum.Sírnir gekk þá enn sem optar raunvelfram ok drap margan mann, því at Sniðill beit allt,þat er fyrir varð. Svartr Geirríðarson sneri þá honumí móti, ok varð þar hörð sókn, en þó bilaði Sniðill þáat bíta, ok var Svartr þó hlífarlauss. Hvárki skortiSvart afl né illsku, en með því lauk þeira einvígi, atSírnir fell dauðr fyrir Svarti með góðan orðstír. Þáhafði Oddr drepit alla skattkonunga Kvillánuss, sumaskotit, en suma höggit. En er hann sá fall Sírnis, angraðihonum mjök, ok þótti mjög ór einum brunni bera,hvern mannskaða hann fekk af Ögmundi ok hansmönnum. Þá leggr hann ör á streng ok skýtr at Svart,en hann brá við lófanum, ok beit ekki á. Svá fór önnurok in þriðja. Þá kom Oddi í hug, at hann hafði mikilsmisst, þar er Gusisnautar váru honum horfnir. Hannsnýr þá í burt ór bardaganum ok í skóginn ok höggrsér eina stóra kylfu ok gengr síðan aptr í bardagann.Ok er hann mætir Svart, taka þeir til at berjast. LemrOddr þá með kylfunni, svá at hann linnir eigi fyrr enhann hafði brotit hvert bein í Svart ok gekk svá afhonum dauðum. Eigi hafði Kvillánus ekki at hafzt ámeðan, því at svá segja menn, at ör flygi af hverjumhans fingri ok dæi maðr fyrir hverri, ok með atdugnaðimanna hans hafði hann drepit hvert mannsbarn, þat ermeð Oddi var. Margt var ok fallit af Kvillánus, svá atvarla kom tölu á. Oddr stóð þá enn upp ok varðist alldrengiliga.Hvárki var hann móðr né sárr; olli þvískyrta hans. Nótt skildi þá með þeim, því at eigi varvígljóst. Fór Kvillánus þá til borgar með sína menn,þá er eptir lifðu. Var þat eigi meira en sex tigir manna,allir móðir ok sárir. Var hann síðan kallaðr Kvillánusblesi. Stýrði hann lengi síðan Hólmgörðum.Oddr gekk á burt á merkr ok skóga, allt þar til athann kom fram í Gallía. Þar réðu þá fyrir tveir konungar,en þó hafa þar verit tólf ríki. Annarr þeira hétHjörólfr, en annarr Hróarr. Þeir váru bræðrasynir.Hróarr hafði drepit föður Hjörólfs til ríkis ok sat einnyfir ríkinu, nema Hjörólfr sat at einu fylki. Þar komOddr til hirðar hans. Konungr var ungr ok hafði tilgamans at vera í skotbakka, ok gekk honum lítt. Oddrsagði, at þeir skyti ófimliga. "Hyggstu munu skjótabetr?" sagði konungr. "Ekki þykkir mér fyrir því,"sagði Oddr, ok nú skýtr hann ok hæfir ávallt. Þá finnstkonungi mikit til um þenna mann ok mat Odd mikils.Konungr sagði honum, hversu vanhaldinn hann varaf Hróari konungi. Oddr fýsti at beiða jafnaðarskiptisá ríkjunum. Þeir senda tólf menn með bréfum til konungs,ok er hann hafði yfir lesit bréfit, þá svarar hannok sagði, at þeir væri eigi tæpidjarfir at beiða slíkrahluta ok þat mundi til at setja þá svá aptr, at eigifýsti annan at beiða slíks. Ok síðan safna hvárirtveggjaliði, ok hafa þeir Oddr eigi inn tólfta hlut liðs viðHróar. Oddr bað þá vísa sér til Hróars konungs. Síðantók hann eina ör ok skaut at honum, ok kom á hannmiðjan, ok fell þar Hróarr konungr, ok varð engi bardagi.Hjörólfr bauð Oddi ríkit, en hann undi þar eigilengi ok leyndist á burt á einni nótt. Síðan lá hannúti á mörkum, þar til at hann kom í ríki sitt ok seztþá um kyrrt. Nokkurum tíma síðar sendir KvillánusOddi gjafir miklar bæði í gulli ok silfri ok marga góðagripi ok þar með vináttumál ok sættarboð. Þá Oddrþessar gjafir, því at hann fyrirstóð af sinni vizku, atÖgmundr Eyþjófsbani, sem þá nefndist Kvillánus, varósigranligr, því at hann mátti eigi síðr kallast andi enmaðr. Ok er eigi getit, at þeir hafi síðan nokkurahluti við átzt, ok lauk svá þeira skiptum.

31. 31

    Nú sitr Oddr í ríkjum sínum, ok hefir hann þarverit um langa ævi ok átti tvá sonu við sinni konu.Hét annarr Ásmundr eptir fóstbróður hans, en annarrhét Herrauðr eptir móðurföður sínum, ok váru báðirefniligir. Þat var eitthvert sinn um kveld, er þaukómu í rekkju, at Oddr tók til orða: "För er sú órlandi, er ek ætla at fara." "Er þú ætlar, hvert?" segirSilkisif. "Ek ætla norðr til Hrafnistu," sagði hann, "ekvil ok vita, hverr eyna hefir at varðveita, því at ek áat hafa hana ok mínir ættmenn." "Svá þykkir mér,"segir hún, "sem þú hafir hér nógar eignir, er þú hefirGarðaríki allt ok slíkt af annarra eign ok ríkjum semþú vilt ok þætti mér sem þú þyrftir eigi meira atágirnast ok hirða ekki um eyjarskika þann, er vettugiser neytr." "Já," sagði hann, "svá er þat, at eyin erlítils verð, en þó vil ek ráða, hverir hana skulu hafa,ok mun ekki stoða at letja mik, því at ek em ráðinn atfara, ok mun ek skamma stund á burt vera."Síðan býr hann tvau skip ór landi ok fjóra tigimanna á hváru, ok verðr ekki til frásagnar um ferðhans, fyrr en hann kemr norðr í Hrafnistu í Noreg.En þeir menn tóku vel við Oddi, er þar váru fyrir, ogera veizlu í mót honum, ok þar þiggr hann hálfsmánaðar veizlu. Þeir bjóða honum at taka við eyjunniok öllum þeim eignum, sem þar lágu undir. Hanngefr þeim allar þær eignir ok vill þar ekki dveljast.Síðan býr hann ferð sína, ok er hann út leiddr meðgóðum gjöfum.Siglir Oddr nú ór Hrafnistu ok þar til, at þeir kómufyrir Berurjóðr, en menn ætla, at þat liggi á Jaðri.Þá biðr hann lægja seglin. Þar gengr Oddr á land oklið hans ok þangat, er bær Ingjalds hafði staðit, okváru þar þá tóptir vallgrónar. Hann lítr þar yfir okmælti síðan: "Mikit er slíkt at vita, at bær sá skal allrniðr fallinn ok allt aleytt, þat sem hér var fyrri." Hanngengr nú þangat, er þeir Ásmundr höfðu átt skotbakka,ok sagði, hverr munr hafi verit með þeim fóstbræðrum.Hann fylgir þeim ok þangat, er þeir höfðu á sundfarit, ok sagði þeim þá allt til kennimarka. Ok er þeirhöfðu sét þetta, þá mælti hann: "Nú munu vér faraferðar várrar, ok tjáir nú ekki at horfa hér á land upp,en mikit er at sjá eptir slíku." Nú ganga þeir Oddrofan, ok var þar nú hvervetna blásin jörð, er þá varblómguð vel, er Oddr var þar fyrr. Ok er þeir gangaofan, þá mælti Oddr: "Þat ætla ek nú, at liðin ván sé,at spá sú komi fram, er völvan arma spáði mér fyrirlöngu. En hvat er þarna?" sagði Oddr, "hvat liggr þar,er þat eigi hrosshauss?" "Já," segja þeir, "ok ákafligaskininn ok fornligr, harðla mikill ok allr grár utan.""Hvat hyggi þér um, hvárt þat mun haussinn Faxa?"Þat varð Oddi fyrir, at hann stakk til haussins spjótskaptisínu. Hann hallaðist við nokkut svá, en undanhonum hrökktist ein naðra ok at Oddi. Ormrinn höggrfót hans fyrir ofan ökkla, svá at þegar lýstr í eitri, okblæss upp allan fótinn ok þar með lærit. Svá tekr Oddfast mein þetta, at þeir urðu at leiða hann ofan tilsjávar. Ok er Oddr kom þar, sezt hann niðr ok mælti:"Nú skal skipta liði mínu í helminga, ok skulu sitjahjá mér fjórir tigir manna, ok vil ek yrkja kvæði umævi mína, en aðrir fjórir tigir skulu gera mér steinþróok draga þar at við. Þar skal leggja í eld ok brennaupp allt saman, þá er ek em dauðr."

32. 32

    Nú tekr hann til kvæðisins, en hinir til sýslu sinnarat höggva steinþróna ok færa at viðinn. En þeir nemakvæðit, er til þess váru ætlaðir. Nú kvað Oddr þetta:1. "Hlýði seggir,en ek segja munvígsvaldendumfrá vinum mínum;seint er at dylja,sék, at máttitskógs skæstafrvið sköpum gera.2. Var mér fóstr gefitat föður ráði,brátt vöndumst því,á Berurjóðri;var mér ekkivant til sælu,þess er Ingjaldrátti kosti.3. Óxum báðirá Berurjóðri,Ásmundr ok ek,upp í bernsku;skófum skeyti,skip smíðuðum,gerðum örvarokkr at gamni.4. Sagði mér völvasannar rúnir,en ek vætki þvívildak hlýða;gatk fyr ungumIngjalds syni,at ek föðurtúnafýstumst vitja.5. Búinn lézt Ásmundropt, meðan lifði,málmþings vanr,mér at fylgja;sagðak karli,at ek koma mundakaptr aldrigi;nú emk orðrofi.6. Létum beitiá brim þrauka,stóð hörr dreginnhöndum fjarri;kómum at eyjuutan brattri,þar er Grímr fyrirgarða átti.7. Sák blíðliga,er til bæjar kom,bekksagnir mérbáðar fagna;víst mátta ekmeð vinum mínumgulli skiptaok gamanmálum.8. Varð ek at várivíss, at gerðustbrynþings boðarBjarma at sækja;síðan kvaddakSigurð ok Guðmund,vildak með fræknumtil farar ráðast.9. Váru horskirá herskipumfrændr mínir tveirat forráði;vildu hásetarhorskir eignasttak þat, er áttuTyrfi-Finnar.10. Vér kaupskipikómum heiluat, þar er Bjarmarbyggðir áttu;eyddum eldiættir þeira,unnum löskvanlaðmann tekkinn.11. Hann lézt seggjumsegja kunna,hvar til hodda varhægt at ráða;hann bað oss gangagötu lengra,ef vér vildim féfleira eiga.12. Réðu Bjarmarbrátt at verjahaug hermönnumok hamalt fylkja;létum þegna,áðr þaðan færim,ófa margaöndu týna.13. Réðum skundatil skipa ofan,þá er flótti vará fen rekkinn;misstum bæðibáts ok knarrar,auðs ok ýta,er ofan kómum.14. Skjótt nam kyndaí skóg þykkumeld brennandauppi á landi,svá við loptilétum leikahávan ok rauðanhrotgarm viðar.15. Sáum skjótliga,at skyndu at landiskeiðr vegligarok skrautmenni;fegnir urðuþeir, er fyrir váru,frændr mínir,þá finnast gerðum.16. Létum skeikaat sköpuðudrengmenn snarirí drifaveðri:sýndist seggjumsandr á þiljum,lands ván liðin,lák eigi þar.17. Kómum at eyjuutan brattrisumar síðla,þá var segl rifat;gerðu firðarflestir allirskipum til hlunnsskjótt at ráða.18. Slógum tjöldum,en sumir fórubjörnu at veiða,þeir er boga kunnu;réðum í eyjuupp at kyndabál brenniligt,ok stóð björn fyrir.19. Kváðust fjallbúarflytja munduoss ór eyju,nema utan færim;þótti eigi rekkumrómr at heyrahagligr sás varhraunskjöldunga.20. Uggðum ekki,síz eyjar tilvápns vígligirviðir kómu;hlóðu bragnarfyr bjarg framan,vegg sterkligan,var ek at því.21. Réðk at gangameð Gusisnautabeggja á millibjargs ok eisu;laustk í augaeinum þursiok í brjóst framanbjarga Freyju.22. Þar fekk ek heiti,þat ek hafa vilda,er mik ór fjöllumflögð kölluðu,kváðust Örvar-Oddiviljabyr bráðligaá braut gefa.23. Búnir létumstá burt þaðanbrátt ór eyju,þegar byr fengi;heilir kómumheim ór þeiri,gerðu fagnafrændr hollvinum.24. Várum allirvetr þann saman,gulli gladdirok gamanmálum;drógu firðar,þegar frerum létti,heldr skrautligarskeiðr at vatni.25. Sigldum síðansuðr með landitállaust skipumtveimr ok einu;væntum fengjar,þar er fyrir váru,ef vér Elfarskeröll könnuðum.26. Fundum um síðirfyrir í sundiþegna nýta,Þórð ok Hjálmar;fréttu firðar,þeir er fyrir váru,hvárt vér vildum friðeða á för halda.27. Báru rekkarráð sín saman,þótti eigi firðumféván mikil;köru Háleygirkost inn vildra,réðum leggjalag várt saman.28. Heldum allirór hafi utan,þegar fullhugarfengjar væntum;hræddumst ekki,meðan höfðingjarheilir réðufyr herskipum.29. Várum reiðir,þás randberendrhorska hittumfyr Hólmsnesi;réðum eignastallar gerðarsnyrtidrengjaaf sex skipum.30. Várum allirvestr með Skolla,þar at landi satlýða drottinn;báru bragnarblóðgar undir,sverðum skornir,en vér sigr höfðum.31. Höfðu jarls liðarútnes hroðit,rógþings vanir,sem refar hundum;unnum vit Hjálmarr,er hinig fórum,eldi ok uslaeytt skipum.32. Frétti Guðmundr,ef ek fara vilda,heim at haustiok honum fylgja;sagðak svinnum,at ek sjá vildinorðr aldriginiðja mína.33. Mæltum allirmót at sumriaustr í Elfitil útfarar;vildi Hjálmarrinn hugumstórisveit mína suðrmeð sér hafa.34. Fóru teitirtveggja vegnabrynþingsboðar,þegar byrir fengust;sigldum síðanSvíþjóðar til,sóttum Ingvatil Uppsala.35. Mér gaf Hjálmarrinn hugumstórifimm bólstaðiá fold saman;undak auði,meðan aðrir mikhringum kvödduok heils friðar.36. Fundust allirá fegins dægrisænskir seggirok Sigurðr norðan;ræntu ýtareyjarskeggjaauði öllum,en þeir elds biðu.37. Létum vestr þaðanvandar fákaÍrlands á vitöldur kenna;höfðu þeira,er þangat kómum,drengir ok drósirdrifit ór húsum.38. Rannk at víðrivagns slóðgötu,unz ek strengvölumstríðum mætta;mundak Ásmundauði mínumaptr ódáinnöllum kaupa.39. Sák um síðir,hvar saman kómukarlar röskvirok konur þeira;þar létk fjórafrændr Ölvarareggleiks hvataöndu týna.40. Réð mik ór vagnivíf at kveðja,ok þær hoddum mérhétu góðum;bað mik snót komasumar it næsta,lézt þá at launumleita mundu.41. Varat sem brynjaeða bláir hringarísköld um mikofan felli;þá er um síðursilkiskyrtagulli saumuðgekk fast ofin.42. Fórum vestanfengjar vitja,svá at bragnar mérbleyði kenndu,unz á Skíðuskatnar fundubræðr bölharðaok at bana urðu.43. Sóti ok Hálfdaní Svíaskerjummörgum manniat morði varð;unnum þeira,áðr þaðan færim,hálft hundrað skipahroðit með stöfnum.44. Fundum þegna,er þaðan fórum,teita ok sleitnaí Trönuvágum;varat Ögmundiandrán tegat,komumst þrír þaðan,en þeir níu.45. Máttak banorðifyr brögnum hrósasnotra seggja,er til sjóvar kómum;höfðum vit Hjálmarrhaldit illa,þá er Glámi stóðí gegnum spjör.46. Fórum heim þaðanhorskir drengir,en haug Þórðihávan urpum;maðr engi þorðioss móti gera,var oss einkisvant ins góða.47. Váru vit Hjálmarrhvert dægr glaðir,meðan herskipumheilir réðum,unz í Sámseyjuseggi fundum,þá er benlogumbregða kunnu.48. Létum fallaund fætr aratírarlausatólf berserki;þá varðk skiljastá skapadægrivíð þann inn mestaminn fulltrúa.49. Hafðak eigiá aldri mínumhöfuð hraustarahvergi fundit;bark mér á herðumhjálmum grimmanok til Sigtúnasíðan hafðak.50. Létk eigi þesslangt at bíða,at ek Sæundiat sjónum varð;unnu skatnarskip mín hroðin,en sjálfr þaðansunds kostaðak.51. Gekk ek um Gautlandí grimmum hugsex dægr í samt,áðr Sæund fyndak;létk hans liðmennhjörvi mætasex ok áttameð sjálfum gram.52. Létk suðr í haflangt um farit,at ek grunnsævigildu mættak;varðk einn saman,en annan veggumna mengigekk helvegu.53. Enn komk þar,at Akvítáníabragna kindirborgum réðu;þar létk fjórafallna liggjahrausta drengi;nú emk hér kominn.54. Þat var fyrri,at ek fat sendaorð inum nyrztumniðjum mínum;varðk svá feginnfundi þeirasem hungraðrhaukr bráðum.55. Brögnum þrimrbuðu skatnarmargir síðanmetorð þaðra;en ek þeygiþiggja vildak;urðu mínir bræðrbáðir eptir þar.56. Réð ek skundafrá skatna liði,unz hittak breiðaborg Jórsala;réð ek allrí á fara,ok kunnak þáKristi at þjóna.57. Veit ek, at fossumfalla létJórdán um mikfyrir utan Grikki;helt enn þó,sem hverr vissi,ítrger skyrtaöllum kostum.58. Mættak gammigljúfrum næri,flaug hann með mikfjarri löndum,þar til er hávahamra fundum,ok lét mik hvílastí hreiðri sínu.59. Unz mik Hildirhafði á brotturisi rammligr,á róðrar skútu;lét mik veitirVimrar eldatólf mánuðimeð sér hvílast.60. Þýddumst ek hjá Hildihorska ok stóra,raunsjáligarisa dóttur,ok við henniheldr sterkligan,ítran soneiga gerðakok ólíkanöðrum þegnum.61. Þann drap ÖgmundrEyþjófsbanií Hellulandshrauns óbyggðum,félaga hans níufjörvi næmdak;hefkat víkingverra fundit.62. Fleiri hefir mínafóstbræðr drepit,Sírni ok Garðar,gekk skegg af flagði;var hann engum líkrat yfirlitiok kallaðr síðanKvillánus blesi.63. Þóttak hæfrat hjörregni,þá vér börðumstá Brávelli;bað Hringr þáhamalt fylkjaOdd inn víðförlaat orrostu.64. Hittak hugsnarahildinga tválitlu síðar,þá vér löndum réðum;veittak öðrumvígs of gengiungum jöfriarfs at kveðja.65. Komk um síðir,þar er snarir þóttustSigurðr ok Sjólfrí sveit konungs;réð oss skatna liðskots at beiðaok skjaldar fimivið skatna mengi.66. Skautkat skemmraen skilfingar,var létt skafinlind í hendi;réðum síðansunds at kosta;létk þá báðablóði snýta.67. Var mér skjaldmeyjuskipat it næsta,þá er orrostueiga skyldum;veitk, at ýtarí Anþekjuandrán biðu,en vér auð fjár.68. Sóttum sverðiseggja kindirok trégoðumtýndum þeira;barðak Bjálkaí borgarhliðieikikylfu,svát önd of lét.69. Þá var mér Hárekrhollr fulltrúi,þás mér fastnaðifóstru sína;áttak horskahilmis dóttur,vel réðum snót samansigri ok löndum.70. Satk at sælusíðan minnivilgi lengi,sem ek vita þóttumst;fjöld er at segjafrá förum mínumsnotrum seggjum;sjá mun in efsta.71. Þér skuluð skyndatil skipa ofanheilir allir,hér munum skiljast;berið Silkisifok sonum okkrumkveðju mína,kemk eigi þar."Ok er lokit var kvæðinu, þá dregr at Oddi fast, okleiða þeir hann nú þangat, sem steinþróin var búin.Þá mælti Oddr: "Nú skal þat allt sannast, er húnsagði mér völvan. Nú mun ek leggjast niðr í steinþrónaok deyja þar. Síðan skuluð þér slá at utan eldiok brenna upp allt saman." Síðan leggst hann niðr ísteinþróna ok mælti: "Nú skuluð þér bera kveðju mínaheim Silkisif ok sonum okkrum ok vinum." Eptir þettadeyr Oddr. Slá þeir þá eldi í ok brenna upp allt samanok ganga eigi fyrri frá en þat er allt brunnit. Svásegja flestir menn, at Oddr hafi verit tólf álna hár, þvíat svá var steinþróin innan at mæla. Nú búa þeir ferðsína fylgdarmenn Odds ok ferðast austr aptr. Gefrþeim vel byri til þess, er þeir koma heim. Sögðu þeirSilkisif þau tíðendi, er gerzt höfðu í ferðum þeira, okbera henni kveðju hans. Henni þykkir þessi tíðendimikil ok svá landsmönnum, ok settist hún at ríki eptirþetta ok Hárekr, fóstri hennar, með henni, ok varðveitaþau land ok þegna til þess, er synir Odds váru til færirat taka við ríkinu. Nú óx þar upp sá ættbogi, sem fráOddi er kominn í Garðaríki. En mær sú, er Oddr áttieptir á Írlandi, er Ragnhildr hét, hafði farit vestan eptirliðna móður sína ok norðr til Hrafnistu ok hefir þarverit gift, ok hefir margt manna frá henni komit, oksá ættbogi hefir þar upp vaxit. Ok lýkr þar nú söguÖrvar-Odds, eptir því sem þér hafið nú heyrt frá sagt.

Old Norse texts from the Perseus Project (perseus.tufts.edu/hopper/opensource/download), via CLTK's old_norse_text_perseus mirror. Licence: CC BY-SA 3.0 US. Source.