Þorsteins saga Víkingssonar
- 1
ÞAT er upphaf þessarar sögu, at Logi hefir konungrheitit. Hann réð fyrir því landi, er norðr er afNoregi. Logi var stærri ok sterkari en nokkurr annarrí því landi. Var lengt nafn hans, ok var kallaðr Hálogi.Af honum tók landit nafn ok var kallat Hálogaland.Logi var allra manna fríðastr. Brá honum um afl okvöxt í ætt sína, því at hann var risakyns. Hann áttiGlöð, dóttur Gríms ór Grímsgörðum norðan ór Jötunheimum,er þá váru kallaðir fyrir norðan í Elivágum.Grímr var inn mesti berserkr. Hann átti Alvöru, systurÁlfs ins gamla. Hann réð fyrir því ríki, er liggr ímilli á tveggja. Þær tóku nafn af honum, ok var kölluðelfr hvártveggi. Var sú kölluð Gautelfr, er fyrir sunnanvar við land Gauta konungs ok skildi við Gautland.En sú var kölluð Raumelfr, er fyrir norðan var okkennd var við Raum konung. Ríki þat var kallatRaumaríki. Þat váru kallaðir Álfheimar, er Álfr konungrréð fyrir, en þat fólk er allt álfakyns, er af honumer komit. Váru þat fríðari menn en aðrar þjóðir næstrisafólki. Álfr konungr átti Bryngerði, dóttur Raumskonungs af Raumaríki. Hún var stór kona, en ekkivæn, því at Raumr konungr var ljótr. Er þat kallat,at þeir menn sé miklir raumar, sem ljótir eru ok stórir.Hálogi konungr átti tvær dætr við Glöð, drottningusinni. Hét önnur Eisa, en önnur Eimyrja. Þær várufríðari meyjar en nokkurar aðrar í því landi. Þær áttutil þess kyn, svá var faðir þeira ok móðir. En sakirþess, at eldr ok ljós birtir þar, sem áðr er myrkt, tókuþessir hlutir nafn af fyrrgreindu fólki.Jarlar tveir váru með Háloga. Hét annarr Vífill, enannarr Véseti. Þeir váru báðir miklir menn ok sterkir.Þeir vörðu land konungs. Þat var einn dag, at jarlarnirgengu fyrir konung, ok bað Vífill Eimyrju, en VésetiEisu. Konungr synjaði þeim báðum. Þeir urðu við þatmjök reiðir, svá at litlu síðar tóku þeir þær í burt okstukku ór landi ok firrðust fund hans, því at hanngerði þá útlæga af ríki sínu, ok lét hann gera til þessgaldra, at þeir yrði þar aldri innlenzkir, ok lagði hanná, at þeira ættmenn yrði jafnan útlægir af sínum eignum.Véseti settist í ey þá eða hólm, er kallaðr er Borgundarhólmr.Hann var faðir Búa ok Sigurðar kápu.Vífill sigldi austr lengra ok settist í þá ey, er Vífilseyheitir. Hann átti son við Eimyrju, konu sinni, er Víkingrhét. Hann var snemma mikill vexti ok sterkari enaðrir menn.
- 2
Hringr hét konungr. Hann var fylkiskonungr í Svíaveldi.Hann átti drottningu ok eina dóttur barna, erHúnvör hét. Hún var allra kvenna fríðust ok beztmennt. Hún helt skemmu mikla ok kvenna sveit. Súhét Ingibjörg, er næst henni gekk, dóttir Herfinns jarlsaf Ullarakri. Þat töluðu flestir menn, at Ingibjörguskorti ekki við konungs dóttur nema burði ok speki,því at þat bar hún yfir hvern mann þar í landi. Margirkonungar ok konungasynir báðu hennar, ok vísaði húnöllum frá. Ór hófi þótti öllum ganga metnaðr hennar okofstopi. Töluðu þat ok margir menn, at henni mundikoma nokkurr hnekkir. Gekk nú svá fram nokkura tíma.Fjall eitt var at baki konungs atsetunni. Þat var sváhátt, at þar lágu engir manna vegir yfir. Þat var einndag, at ofan af fjallinu gekk einn maðr, ef mann skyldikalla. Hann var meiri ok illiligri en menn hefði fyrrsét. Hann var líkari jötni en mennskum manni. Hannhafði í hendi flein tvíoddaðan. Þetta var þann tíma,er konungr sat yfir borðum. Þessi raumr gekk at hallardyrumok beiddist inn at ganga, en dyraverðir synjuðu.Sjá lagði til þeira fleininum, ok sinn oddrinn komfyrir brjóst hvárum ok svá út um bakit, ok hóf þábáða yfir höfuð sér ok kastar þeim báðum langt á völlinndauðum, gekk inn síðan ok fyrir hásæti konungsok mælti: "Með því, Hringr konungr, at ek hefi virtþik svá mikils, at ek hefi sótt yðr heim, þá þykki mérskylt, at þér gerið mitt erendi." Konungr spyrr, hvatþat væri eða hvat hann héti. Hann svarar: "Ek heitiHárekr járnhauss. Er ek sonr Kols konungs kroppinbaksaf Indíalandi, en erendi mitt er þat, at ek vil, at þérgefið í mitt vald dóttur yðra, land ok þegna. Munuþat ok flestir kalla, at betr sé standanda ríkit, at ekstýri en þú afgamall ok mannskaparlauss. En með þvíat þér þykkir nokkur mótgerð í því at láta ríkit, þáskal ek þat veita þér í móti at ganga at eiga dótturþína, Húnvöru, en ef þér líkar þá eigi, þá mun ekdrepa þik, en eiga ríkit ok hafa Húnvöru fyrir frillu."Konungi þótti nú at höndum kominn vandi mikill, þvíat allt fólk varð hryggt við tal þeira. Konungr mæltiþá: "Mér þykkir ráð, at vit vitum, hverju hún villsvara." Hárekr kvað sér þat vel líka. Var þá sent eptirHúnvöru, ok þetta var borit upp fyrir henni. Húnmælti: "Vel lízt mér á þenna mann, en verða þykkimér mega, at mér verðr hann stórr í skapsmunum, enfullkosta er mér í honum í allan máta, en þó vil ekat því spyrja, hvárt ekki skal til undanlausnar." "Eigiskal þat," segir Hárekr, "ef konungr vill ganga á hólmvið mik at þriggja nátta fresti eða fá mann fyrir sik,þá skal sá ráða öllum hlutum, er annan fellir á hólmi.""Víst mun þat," segir Húnvör, "at sá mun engi fást,at þik sigri í einvígi, en þó mun ek því játa." Hárekrsnýr síðan út, en Húnvör fór til skemmu ok grét sárt.Konungr spurði eptir sína menn, hvárt engi vildivinna þat til ráðahags við dóttur sína at berjast viðHárek. En þótt ráðit þætti gott, vildi engi til vinna,því at öllum þótti víss dauðinn. Töluðu þat ok margir,at þetta væri henni makligt, svá mörgum sem húnhefði frá vísat, ok mundi nú lægjast metnaðr hennar,ef hún skyldi eiga Hárek.Eymundr hét þjónustumaðr hennar. Hann var hennihollr ok trúr í öllum ráðum. Þenna kallaði hún tilþegar um daginn ok mælti: "Ekki mun tjá kyrru fyrirat halda. Vil ek senda þik, skaltu taka skip ok róa tileyjar þeirar, er liggr út undan Ullarakri, er Vífilseyheitir. Þar stendr bær í eynni. Þangat skaltu fara okkoma þar annat kveld um dagsetrs skeið. Skaltu gangainn í bæinn vestri dyrr, ok er þú kemr inn, muntu sjároskinn mann hvatligan ok aldraða konu. Ekki munþar fleira manna. Son eiga þau, er Víkingr heitir. Hanner nú fimmtán vetra, manna gerviligastr. Eigi munhann á vaðbergi vera. Annathvárt munum vér þaðanfá leiðrétting várra mála, ella þykki mér seinligt um.Láttu ekki sjá þik, en ef svá kann til at bera, at þúsjáir inn þriðja manninn, þá kasta þú þessu bréfi í knéhonum ok far síðan heim."Eymundr bregðr við skjótt ok ferr á skip við tólftamann ok kemr í Vífilsey, en gengr einn á land ok tilbæjar ok finnr eldaskálann ok stendur at hurðarbaki.Bóndi sitr við eld ok húsfreyja. Lízt honum bóndidrengiligr. Fölski var fallinn á eldinn, ok sá eigi glöggt.Húsfreyja tók til orða: "Þat ætla ek, Vífill minn, at okkrdugi, at Víkingr, sonr okkar, komi fram, því at engirmunu koma í móti, ok er skjótt komit at því, er hólmstefnaná at vera Háreks." "Þat þykki mér eigi ráð,Eimyrja," segir hann, "því at sonr okkarr er ungr okálitalítill, framgjarn ok óforsjáll. Er þat bráðr bani hans,ef hann lætr ginna sik til at berjast við Hárek, en þómuntu þessu ráða." Litlu síðar spratt upp hurð at bakibónda, ok gekk þar fram maðr furðuliga mikill vexti oksettist niðr hjá móður sinni. Eymundr varpaði bréfinu íkné Víking ok hljóp út síðan ok til skips ok kom til Húnvararok segir sitt erendi. Hún segir, at auðna mundiráða. Víkingr tók bréfit, ok var þar á kveðja konungsdótturok þat með, at hann berðist við Hárek járnhausok hún mundi ganga með honum. Víkingr brá lit við,ok er Vífill sá þat, þá spurði hann, hvat þat væri.Víkingr sýndi honum bréfit. "Þat vissa ek," segir Vífill,"ok hefði betra verit, at ek hefði ráðit áðan, Eimyrja,eða hvat ætlar þú til?" Víkingr segir: "Mun eigi gottat frelsa konungsdóttur?" Vífill mælti: "Þat er þinn bráðrbani, ef þú berst við Hárek." "Til þess skal hætta," segirVíkingr. "Ekki mun þá verða við gert," segir Vífill,"en segja má ek þér frá ætt hans ok honum sjálfum.
- 3
Tírus inn mikli var konungr yfir Indíalandi. Hannvar ágætr höfðingi sakir allra hluta. Hann átti sér ágætadrottning ok eina dóttur barna, er Tróna hét. Hún varallra kvenna fríðust, ólík flestum konum fyrir sakirvizku; bar hún af öllum konungadætrum.Þann mann er at nefna til sögunnar, er Kolr hét.Margt gott er af honum at segja, þat fyrst, at hann varstórr sem jötunn, ljótr sem fjándinn ok svá fjölkunnigr,at hann fór í jörðu ok á ok límdi saman stóð okstjönur. Hann var svá mikil hamhleypa, at hann brástí ýmissa kvikenda líki. Hann fór ýmist með vindumeða í sjó. Hann hafði svá mikinn hring á herðdum, atef hann stóð réttr, bar hæra kryppuna en höfuðit.Hann fór til Indíálands með mikinn her ok felldi Tírusfrá landi, en gekk at eiga Trónam ok tók undir sikland ok þegna ok gerðist konungr yfir. Hann átti mörgbörn við Trónu, ok brá þeim meir í föður ætt enmóður.Kolr var kallaðr kroppinbakr. Hann átti þrjá kostgripi:Þat var sverð, svá góðr gripr, at ekki var betraborit í þann tíma. Sverðit hét Angrvaðíll. Annarr griprvar gullhringr, er Glæsir hét. Þriði var horn. Þat varnáttúra drykkjar þess, er í var neðra gólfi, at hverr,sem af drakk, fekk vanheilsu þá, er lepra heitir, okóminni svá mikit, at hann mundi engan þann hlut,sem áðr hafði verit, en ef drukkit var af efra hlut hornsins,þá bættist þegar.Elzt barn þeira var Björn blátönn. Tönn hans varblá at lit ok stóð hálfrar annarrar alnar fram ór munnihans. Opt banaði hann þar með mönnum í bardögumeða þá hann var reiðr. Dís hét dóttir Kols. It þriðjabarn þeira hét Hárekr. Þá hann var sjau vetra, varhann sköllóttr um allt höfuð. Hauss hans var svá harðrsem stál. Því var hann járnhauss kallaðr. It fjórða barnþeira hét Ingjaldr. Vörr hans in efri var alnar löng fránefi. Því var hann kállaðr Ingjaldr trana. Þat var gamanþeira bræðra, þá þeir váru heimá, at Björn blátönnhjó, sem hann gat, tönn sinni í haus Háreki, bróðursínum, ok skaðaði hann ekki. Ekki festi vápn á vörrIngjalds trönu. Kolr kroppinbakr lét seiða til þess, atekki vápn skyldi at bana verða öllu hans afsprengi utansverðit Angrvaðill. Ekki járn bítr þau annat.En þá Kolr var fullgamall, dó hann illuni dauða.Þá var Tróna vanheil ok varð léttari ok átti son, erKolr hét eptir föður sínum. Hann var svá líkr föðursínum sem hann var honum skyldr. Þegar Kolr varvetrgamall, var hann mjök illskiptinn við ungmenni.Var hann kallaðr Kolr inn krappi. Dís giftist Jöklijárnhrygg Hann var blár berserkr. Þau systkin skiptuarfi eptir föður sinn. Hlaut Dís hornit, en Björn blátönnsverðit, Hárekr hringinn, Ingjaldr konungdóm,en Kolr lausafé. Þrim vetrum eptir dauða Kols konungsgiftist Tróná Herfinni jarli, syni Hróðmars konungsaf Marseralandi, ok átti son við henni á fyrsta vetri, erFramarr hét. Hann var efniligr ok ólíkr bræðrum sínum.Nú þykki mér svá," segir Vífill, "at þú hættir eigilífi þínu undir heljarmann þenna, sem engi bítajárn." "Eigi skal þat," segir Víkingr, "til skal hætta,hversu er ferr." Ok er Vífill sér, at honum er alvaraí at berjast við Hárek, þá mælti hann: "Enn má eksegja fleira af Kolssonum: Vit Véseti höfðum landvörnmeð Háloga konungi. Heldum vit í hernað á sumrum.Þat var eitt sinn, at vit mættum Birni blátönn í Græningjasundi,ok börðumst vér með því móti, at Vésetisló með kylfu sinni á hönd Birni, svá at sverðit fellrór hendi honum, ok náða ek þá sverðinu, ok keyrðaek hann í gegnum, ok lét hann svá líf sitt. Hefik boritsíðan sverðit ok nú vil ek gefa þér þat, frændi." Hannsótti þá sverðit ok fekk Víking. Honum leizt vel ásverðit.Síðan bjóst Víkingr ok fór einn á báti. Þann samadag kom hann til konungs hallar, er hólmstefnan áttiat vera. Var þar allt tvist ok daprt. Gekk Víkingr fyrirkonung ok kvaddi hann. Konungr spyrr hann at nafni.Víkingr segir til it sanna. Húnvör sat á aðra hönd konungi.Víkingr spyrr, hvárt hún beiddi hann at komaþar. Hún segir þat satt vera. Víkingr spyrr, með hverjumhætti hann skal á hólm ganga við Hárek. Konungrmælti: "Þú skalt eiga dóttur mína með sæmiligummundi." Þessu játar Víkingr. Fastnar hann sér þá Húnvöru.Þótti flestum sem feigð mundi kalla at Víking,ef hann berðist við Hárek.
- 4
Síðan fór Víkingr til hómsins. Fylgdi konungr honummeð hirð sinni. Þar kom Hárekr ok spyrr, hverrvið sik skyldi berjast. Víkingr gekk fram ok mælti:"Hér er sjá." Hárekr mælti: "Lítilræði þykki mér atfella þik at velli, því af ek veit, at þú ert dauðr, ef ekslæ þik með hnefa mínum." "En ek ætla, at þú telirtormerki á at berjast við mik," segir Víkingr, "er þúæðrast, er þú sér mik." Hárekr segir: "Eigi er þat, okþarf ek at forða lífi þínu, er þú vilt sjálfr ganga íopinn munn heljar, ok högg þú fyrri, seim hólmgongulög eru til, því at ek hefi einvígi boðit, en ek munstanda kyrr fyrir á meðan, því at óhræddr er ek fyrirþví, at mik muni þat saka." Víkingr brá nú Angrvaðli,ok var því líkt sem elding brygði af honum. En erHárekr sá þat, mælti hann: "Við þik skyldi ek aldribarizt hafa, hefðak vitat, at þú hefðir Angrvaðil haft.Er því líkast, at svá fari sem faðir minn sagði, at vérsystkin munum skammlíf verða nema sá einn, er hansnafn bæri. Var þat it mesta slys, er Ángrvaðill gekk órvárri ætt." Ok í því hjó Víkingr ofan í haus Hárekiok klauf hann allan at endilöngu, svá at sverðit hljópniðr í jörðina allt at hjöltum. Konungs menn æptuþá sigróp mikit. Fór konungr heim til hallar með fagnaði.Var þá um talat, at við brullaupi skyldi búast, enVíkingr sagðist eigi þat vildu, -- "skal hún sitja í festumþrjá vetr, en ek skal fara í hernað". Var nú svágert, at Víkingr helt ór landi með tveimr skipuin, októkst þat vel, því at hann hafði sigr í hverri orrostu.Ok er hann hafði tvá vetr í víkingu verit, lagði hannum haustit at ey nokkurri. Þá var veðr gott ok hitimikill.
- 5
Þenna sama dag gengr Víkingr á land einn atskemmta sér. Hann snýor til skógar. Varð honum þávarmt mjök. Ok er hann kom í eitt rjóðr fagrt, settisthann niðr ok sér, hvar kona gengr. Hún var harðláfögr. Hún gekk at honum ok heilsar upp á hann harðlasæmiliga, en hann tók henni vel. Þau töluðust viðlanga stund, ok fór ræða þeira heldr vinsamliga. Hannfrétti hana at nafni, en hún kvaðst Sólbjört heita Húnspyrr, hvárt hann þyrsti ekki, því at hann hafi langtgengit til. Víkingr kvað þat eigi vera. Hún tók hornundan yfirhöfn sinni ok bauð honum at drekka, enhann tók við ok drakk ok eptir þat syfar hann okhallast þá í kné Sólbjartar ok svaf. En er hann vaknar,vár hún öll í burtu. Honum var heldr orðit kynlightvið drykkinn. Hann hafði hroll mikinn í búknum.Veðrit var gustkalt, ok nær mundi hann engan hlut,sem aðr hafði verit, en sízt til Húnvarar. Fór hann tilskips ok helt í burt. Tók hann þá krankleika mikinnok lagðist í rekkju af sótt þeiri, er líkþrá heitir. Helduþeir víða fyrir land fram, því at þeir vildu hvergi ílendast.En er hann hafði tólf mánuði legit í þessum sjúkleika,tók mjök at honum at þrengja, ok fellu mörgsár á líkam hans.Þat var einn dag, at þeir lögðu at landi, at þeir sáusjau skip sigla fyrir höfnina. Ok er þeir fundust, spurðuhvárir aðra at nafni. Víkingr sagði til sín, en sá nefndistHálfdan, er fyrir var, ok vera Úlfsson. Hálfdan varstórr maðr ok sterkligr, ok þegar hann veit, hversuháttat er Víking, gekk hann á skip til Víkings, ok varþá lítill máttr hans. Hálfdan spyrr, hversu at hefðiborizt um mein hans. Víkingr segir allt, sem orðithafði. Hálfdan svarar: "Þar hefir hamhleypan Dís Kolsdóttirkomit með metum sínum. Þykki mér seinligt atrétta sinn hluta á henni, því at hún mun þykkjast hafahefnt Háreks járnhauss, bróður síns. Nú vil ek bjóðaþér fóstbræðralag ok vita, hvárt vit getum ekki hefntá Dísi." Víkingr svarar: "Enga ván veit ek mér á þvíat fyrir koma Dísi eða Jökli járnhrygg, bónda hennar,sakir vanmættis míns, en svá lízt mér á þik, at þó atek væri vel til reika, væri mér þetta vel boðit sakirkarlmennsku þinnar." Var þetta nú staðfest, at þeirgerðust nú fóstbræðr.Hálfdan átti dreka stóran, ok var hann kallaðr Járnbarði.Hann var allr járni varðr fyrir ofan sjó, borðhárok inn bezti gripr. Ekki höfðu þeir þar lengi verit,áðr þeir fóru burt ok heim í Svafa. Minnkaði þá máttVíkings, svá at hann gerðist banvænn. En er þeir kómuvið land, gekk Hálfdan einn frá skipum, þar til hannkom í rjóðr eitt. Þar stóð steinn einn stórr. Hann gekkat honum ok klappar á með sprota sínum. Þar gekkút dvergr sá, er þar átti heima, er Litr hét. Þeir váruvinir miklir. Hann heilsar honum blíðliga ok fréttir,hvat at erendum væri. Hálfdan segir: "Nú þykki mérmikit á liggja, fóstri, at þú gerir nú erendi mitt." "Hvater þat fóstri minn?" segir Litr. "Ek vilda, at þú næðirhorninu góða Dísar Kolsdóttur." "Kosta þú," segir Litr,"því at þat er minn bani, ef ek leita við þat, en ekfæ þat ekki þess heldr, því at þú veizt, at ekki tröll erslíkt í veröldinni sem Dís." "Hér þykki mér á liggjanú," segir Hálfdan. "Hví mun ek þá eigi hætta," segirLitr, "þótt ek gefi mitt líf við?" "Vel muntu gera,"segir Hálfdan. Skildu þeir þá at sinni. Gekk Hálfdanþá til skipa ok dvaldist þar um hríð.
- 6
Nú er at segja frá Hringi konungi, at hann sitr ísínu veldi ok Húnvör, dóttir hans, eptir fall Háreks járnhauss.Þótti öllum þat mikit þrekvirki verit hafa. Þessitíðendi spurðust til Indíalands, ok þótti Ingjaldi trönumikit fráfall hans. Tók hann at skera upp herör oksendi um allt landit ok safnaði múg ok margmenni.Margar óþjóðir hafði hann í her sínum ok stefndi öllumþessum her til Svíþjóðar. Eigi kemr njósn fyrirhonum. Hann býðr konungi til bardaga. Hann bregðrvið skjótt ok hefir fátt manna, ferr þó til bardaga, okverða þar skjót umskipti. Þar fell Hringr konungr oköll hans hirð, en Ingjaldr tók burt Húnvöru ok hafðitil Indíalands. Jökull járnhryggr leitar at þeimfóstbræðrum ok vill hefna Háreks, mágs síns.Nú er þar til at taka, at þeir Víkingr ok Hálfdaneru í Svafa. Þá er liðnar váru sjau nætr, kemr Litr tilmóts við Hálfdan ok hefir hornit. Verðr Hálfdan núglaðr ok ferr til Víkings, ok þótti flestum þá lítit athonum. Hálfdan dreypir þá á varrir honum af inumefra hlut hornsins. Raknar Víkingr þá við, ok er hanntók at magnast, var því líkt sem hann vaknaði af svefni.En svá fell óhreinendi burt af honum sem hreistr affiski, þar til er honum batnar dag frá degi, til þess erhann var heill.Þá bjuggust þeir í burt af Svafa ok heldu norðr fyrirBálagarðssíðu. Sáu þeir þar átján skip ok öll stór,tjölduð svörtum tjöldum. Hálfdan mælti: "Hér trúiek fyrir liggja Jökull járnhryggr ok hamhleypan konahans. Veit ek eigi, hversu þau Litr hafa skilit. Var hannmjök máttlauss. En nú mun ráð at halda til bardaga.Skal bera fjárhlut af skipum, en grjót í staðinn." Varnú svá gert. Greiddu þeir síðan harðan atróðr ok fréttu,hverir fyrir ætti at ráða. Jökull segir til sín ok spyrr,hverir þeir væri. Hálfdan ok Víkingr segja til sín. Þarfþá eigi at sökum at spyrja. Tóku nú til bardaga. Varorrosta in ákafasta. Sneri mannfallinu á þá fóstbræðr,því at Jökull var stórhöggr. Þá réð Víkingr til uppgönguá dreka Jökuls ok Hálfdan þar eptir honum.Var þá mikit mannfall á drekanum. Mættust þeir Jökullok Hálfdan ok áttust við vápnaskipti, ok var Jökullsterkari, en þó kom Hálfdan sverðshöggi á Jökul umþvert bakit, ok beit ekki á. Var Jökull þó í engribrynju. Ok í því kom Víkingr at ok hjó til Jökuls.Þat högg kom á öxlina ok leysti frá síðuna ok höndinaok báða fætrna, en annan fyrir ofan kné. Fell Jökullþá ok var eigi dauðr ok mælti: "Vissa ek þat, er Dísvar horfin at heillum, at mikit illt mundi at baki vera.Var þat fyrst, at ófagnaðrinn Litr sveik hana ok komþar við metum sínum at stela horninu frá henni, enmeiddi hana, ok liggr hún nú í rekkju af viðreign þeira,enda þætti mér ván, at hann mundi ekki gott hafa affengit. Mundi eigi svá farit hafa, ef hún hefði veritá fótum. En þat hlægir mik, at þit hafið eigi náð Húnvörukonungsdóttur af Ingjaldi trönu, mági mínum."Litlu síðar deyr hann. Var þar þá æpt sigróp ok gefingrið þeim mönnum, er græðandi váru. Tóku þeir þarmikit herfang, en fundu á landi Dísi ódauða at einsaf sameign þeira Lits. Þeir tóku hana ok drógu belgá höfuð henni ok grýttu hana til heljar. Síðan helduþeir heim í Svafa ok létu græða menn sína. Ok þá erþeir váru búnir með fjögur ok tuttugu skip, öll vel búinat mönnum ok vápnum, lýstu þeir því, at þeir ætlaat halda til Indíalands.
- 7
Ingjaldr trana hefir mikinn viðbúnað, lét styrkjaborgarveggi ok safnar at sér múg ok margmenni ok illþýði.Þegar þeir fóstbræðr koma við land, brenna þeirok herja. Var allt hrætt við þá. Gera þeir hervirki itmesta, áðr Ingjaldr fréttir. Ferr hann nú í móti þeim,ok er þeir fundust, tóku þeir til bardaga. Í enga þóttustþeir Hálfdan ok Víkingr komit hafa slíka mannraun.Þeir fóstbræðr dugðu mannliga, en er á leið bardagann,sneri mannfallinu á Ingjald. Stóð þessi orrostafjóra daga. Þar kom um síðir, at Ingjaldr stóð einnupp. Kómu þeir engu sári á hann, ok náliga þótti þeimhann fara í lopti sem á jörðu. Þar kom um síðir, atþeir báru at honum skjöldu ok handtóku hann. Varhann þá settr í fjötur ok bogastrengr á hendr honum.Var þá svá myrkt af nótt, at þeim þótti eigi vegandaat honum, en Víkingr vill eigi náttvíg vega. Þeir hlupuí borgina ok tóku Húnvöru ok Ingibjörgu ok fluttutil skipa ok lágu þar um nottina, en um morguninnváru varðmenn dauðir, en Ingjaldr á burtu, en járninlágu eptir óbrotin, en bönd óleyst. Ekki sást járnafará varðmönnum. Þótti Ingjaldr hafa sýnt trölldóm sinn.Drógu nú upp segl ok sigldu í haf ok heim til Svíþjóðar.Lét Víkingr þá búast við brullaupi ok gekk at eigaHúnvöru. Þá hafði Hálfdan uppi orð sín ok bað Ingibjargarjarlsdóttur. Var þá send orð Herfinni jarli áUllarakr. En er jarl kom, tók hann þessu vel. Var þatat ráðum gert, at Hálfdan fekk Ingibjargar, ok var þegarvið veizlu búizt ok gerr samgangr þeira. Sátu þeirþar um vetrinn. At sumri lögðu þeir í hernað ok höfðutíu skip ok herjuðu um Austrveg ok varð gott til fjárok heldu heim at hausti. Þrjú sumur váru þeir í hernaðiok heldu heim at vetrum. Váru engir menn frægrien þeir.Þat var eitt sumar, at þeir heldu til Danmerkr. Herjuðuþeir þar ok lögðu inn á Limafjörð. Þar sáu þeirliggja níu skip, dreka it tíunda. Þeir lögðu þegar atskipunum ok spyrja, hverr fyrir réði. Hann nefndistNjörfi, -- "ok á ek at ráða fyrir Upplöndum í Noregi.Hefik nú tekit við föðurleifð minni, en hvert er heitiþeira, er til eru komnir?" Þeir segja til sín. Hálfdansegir: "Ek mun bjóða yðr kosti tvá sem öðrum víkingum,at þér leggið af fé yðvart, skip ok vápn, en gangiðlausir á land." Njörfi svarar: "Þat þykki mér harðrkostr. Mun ek heldr kjósa at verja fé mitt ok falla meðdrengskap, ef þess verðr auðit, heldr en flýja félausummeð svívirðing, þott þér hafið lið meira ok skipfleiri ok stærri." Víkingr segir: "Ekki skal hafa ódrengskapvið ok leggja at yðr fleirum skipum en þér hafið,ok skulu hjá liggja fimm vár skip." Njörfi segir: "Þater drengiliga mælt." Bjuggust þeir þá til orrostu októku til bardaga ok börðust um stafna á skipum sínum.Var þar in ákafasta sókn, því at Njörfi barðist alldjarfliga,en þeir fóstbræðr gengu hart fram.Þrjá daga börðust þeir. Þóttust menn eigi vita, hvárirsigrast mundu. Víkingr mælti: "Er mikit fé á skipumyðrum?" Njörfi kvað þat eigi vera, -- "því at þar, semvér höfum herjat í sumar, hafa bændr flúit undan meðfé sitt. Hefir því orðit lítit til fjár." "Óvitrligt þykkimér þat," segir Víkingr, "at berjast ekki nema fyrirkapp eitt ok spilla þar til margs manns blóði, eða viltu,at vit gerum félag með okkr?" "Gott mun mér við þikfélag at leggja," segir Njörfi, "þótt þú sért eigi konungborinn.Veit ek, at faðir þinn var jarl ok ágætr maðr.Vil ek með því fóstbræðralag binda, at þú heitir jarl,en ek konungr, sem vit erum til bornir, hvárt vit erumí mínu ríki eða öðrum." Hálfdan þagði hjá, er þeirtöluðust við. Víkingr spyrr, hví hann væri svá tillagafár.Hálfdan mælti: "Mér þykkir sem vel sé, þótt þitjátið slíku, en eigi kemr mér þat á óvart, þótt þú kennirnokkurn þunga af einhverjum þeim, er Njörfi er nástæðr.Vil ek hér engan hlut í eiga, hvárki letja néfýsa."Var þetta gert, at Njörfi ok Víkingr sættust ok sórustí fóstbræðralag eptir þvílíkum skildaga sem áðr varsagt ok lögðu í hernað um sumarit ok öfluðu mikilsfjár ok skildu at hausti. Helt Njörfi til Noregs, en Víkingrtil Svíþjóðar. Var Hálfdan í ferð með honum.En er Víkingr hafði eigi lengi heima verit, tók Húnvörsótt ok andaðist. Þau áttu eptir einn son, er Hringrhét. Hann óx upp í Svíaveldi, þar til sem hann varfulltíða at aldri, ok varð þar konungr ok var skammlífr,ok er margt manna frá honum komit. En þeirlágu í hernaði hvert sumar fóstbræðr ok urðu frægirok safna fjölda skipa, svá at þeir höfðu fjóra tigi skipa.
- 8
Þat er at segja frá Ingjaldi trönu, at hann safnarógrynni hers ok leitar at þeim fóstbræðrum, Víkingiok Hálfdani. Þat var eitt sumar, at þeir fundust í Austrvegi.Hafði Ingjaldr fjóra tigi skipa. Slær þar í bardaga.Berjast þeir svá, at ekki mátti í milli sjá, hvárirvinna mundu. Um síðir réð Víkingr til uppgöngu ádreka Ingjalds ok Njörfi þegar eptir honum ok Hálfdan,ok ruddust um fast, svá at þeir drepa hvern manneptir annan. Þá veðr Ingjaldr aptr eptir drekanum okhafði atgeir stóran at vega með. Sóttu þeir fóstbræðrnú at Ingjaldi, ok var þat lengi dags, at þeir kómuengu sári á hann, ok þá er Ingjaldi þótti fast at herða,stökk hann fyrir borð ok Njörfi ok Hálfdan eptir honum,ok leggjast hvárir, er meira geta. Víkingr létti eigifyrr en hann hafði drepit hvern mann á drekanum.Síðan hljóp hann í bát ok reri til lands. Ingjaldr lagðistþar til, er hann kemst at landi. Þá kómu þeir framaní lágarða Hálfdan ok Njörfi. Ingjaldr greip upp steinok fleygði til Hálfdanar, en hann skýtr sér undan íkaf. Njörfi komst á land í því ok Hálfdan í öðrum stað.Sóttu þeir at Ingjaldi í ákafa, ok er þat hafði gengitlengi, þá heyrðu þeir gný mikinn. Litu þeir þangat,sem þeim heyrðist gnýrinn, en er þeir litu aptr, varIngjaldr horfinn, en í staðinn kominn grimmligr göltrok lét ekki ógert. Sótti hann þá at þeim, svá at þeirmáttu ekki annat gera en verja sik. Ok er þat hafðigengit nokkura stund, sneri göltrinn at Hálfdani okgreip allan kálfann af vinstra fæti honum. Í því komVíkingr at ok höggr um þvera burstina á geltinum, sváat í sundr tók hrygginn. Sáu þeir, at Ingjaldr lá þardauðr. Tóku þeir síðan eld ok brenndu hann upp atköldum kolum; fóru nú til skipa sinna ok binda sárHálfdanar.Eptir þat halda þeir í burt ok norðr til eyjar þeirar,er Þruma heitir. Þar réð fyrir sá maðr, er Refill hét,sonr Mæfils sækonungs. Hann átti þá dóttur, er Finnahét. Hún var kvenna fríðust ok bezt at sér ger umalla hluti. Hálfdan bað hennar, ok með atgangi Njörfakonungs, en vaskleika Víkings, fekk hann þetta ráð.Léttu þeir fóstbræðr þá hernaði sínum. Settist ok Njörfikonungr at ríki sínu. Staðfestist Víkingr þar ok varðjarls hans, en Hálfdan gerðist hersir ríkr ok bjó á þeimbæ, er í Vágum hét. Þar var stórr fjallvegr í millum,er Víkingr jarl átti fyrir at ráða. Heldu þeir sinni vináttu,meðan þeir lifðu, en færa var með þeim Hálfdaniok Njörfa.
- 9
Sá konungr réð fyrir Firðafylki, er Óláfr hét ok varEysteinsson, bróðir Önundar, föður Ingjalds illráða.Allir váru þeir ótryggvir ok illir viðrskiptis. Hann áttisér dóttur þá, er Bryngerðr hét. Njörfi fekk hennar okhafði hana með sér ok átti við henni níu sonu: Jökullvar elztr þeira bræðra, Óláfr hét annarr, Grímr, Geitir,Teitr, Tyrfingr, Björn, Geirr, Grani ok Tóki. Þeir váruallir efniligir menn. Þó var Jökull langt fyrir þeim umalla atgervi. Metnaðarmaðr var hann svá mikill, at honumþótti ekki koma til jafns við sik. Óláfr gekk næsthonum um allar íþróttir, en óeirinn ok ódæll um alltok ójafnaðarfullr. Svá mátti kalla þá alla bræðr, okváru miklir menn fyrir sér.Víkingr átti ok níu sonu: Þorsteinn hét inn elzti sonrhans, annarr Þórir, Finnr, Úlfr, Steinn, Hrómundr,Finnbogi, Eysteinn ok Þorgeirr. Váru þeir efniligir mennok íþróttamenn miklir. Þó var Þorsteinn fyrir þeimum alla hluti. Hann var manna mestr ok sterkastr, vingóðrok vinfastr, tryggr ok trúr í öllum hlutum, seinþreyttrtil allra vandræða, en galt grimmliga, ef hansvar leitat. Varla þóttust menn vita hversdagliga, hvárthonum þótti vel eða illa, þótt mót honum væri gert,en löngu síðar lét hann sem nýgert væri. Þórir varskjótlyndr ok ákafamaðr inn mesti. Svall honum alltá æði, ef honum var mein gert eða í móti skapi. Sásthann ok ekki fyrir, við hverja sem um var at eiga eðahvat eptir kom, ok lét þat allt verða fram at ganga, erhonum kom í hug at gera. Allra manna var hann fimastrá alla leika ok manna sterkastr. Hann gekk næstÞorsteini, bróður sínum.Þessir ungu menn óxu upp allir senn í ríkinu.Á fjallveg þeim, er millum var byggða Víkings okHálfdanar, var ein gjá furðu djúp. Þrjátigi alna varþar yfir gjána, er stytzt var. Kómust þar engir mennyfir, ok því váru engir vegir yfir þat fjall. Þat höfðuþeir Njörvi konungr ok Víkingr jarl ok Hálfdan prófat,hversu þeim gekk at hlaupa yfir gjána, ok gekk Víkingrí öllum herklæðum sínum, en Njörfi bjó sik semléttligast til, en Hálfdan með því einu, at Víkingr tækií móti honum.Sátu þeir nú allir um kyrrt langan tíma. Rénaði aldrivinátta þeira Víkings jarls ok Njörfa konungs.
- 10
Þeir Njörfi ok Víkingr gerðust gamlir at aldri. Tókusynir þeira mjök at vaxa. Jökull gerðist ofstopamaðrmikill ok óeirinn um alla hluti. Nær var um aldr þeiraNjörfasona ok Víkingssona. Váru þá, er þessi saga gerðist,inir yngstu tólf vetra, en þeir Þorsteinn ok Jökullá tvítugs aldri. Þeir lögðu leika með sér Njörfasynirok Víkingssynir, ok gekk engu verr Víkingssonum. Áþví lék konungssonum mikill metnaðr. Var Jökull íþví sem öllu öðru inn kappsamasti. Var þat auðsét, atÞorsteinn eirði undan í öllum hlutum. Ekki varð Þorsteiniþat til ámælis. Þorsteinn bar langt af bræðrumsínum ok öllum öðrum, þeim er menn til vissu. HafðiVíkingr jarl varat við sonu sína, at þeir skyldi eigi haldatil kapps við konungssonu um neina leika, spara heldrafl sitt ok framgirni.Þat var einn dag, at þeir höfðu knattleika konungssynirok Víkingssynir. Gekk þá enn með miklu kappifyrir þeim Njörfasonum. Hlífðist Þorsteinn þá enn viðeptir vanda. Þeim Jökli var skipat saman, en þeim Óláfiok Þóri ok svá hverjum sem aldr hafði til. Gekk núsvá um daginn. Þat bar til, at Þórir setti niðr knöttinnsvá hart, at hann stökk yfir Óláf ok kom fjarri niðr.Óláfr reiddist þá ok þótti Þórir gera leik til sín. Sóttihann þá knöttinn. En er hann kom aptr, váru menn íleysingu ok ætluðu heim at fara. Óláfr sló þá meðknatttrénu til Þóris, en er hann sá þat, hljóp hannundir höggit, ok kom tréit í höfuðit, ok sprakk fyrir.Þorsteinn hljóp þá í milli ok fleiri menn aðrir. Urðuþeir þá skildir. Jökull mælti: "Eigi mun yðr þettamikils þykkja vert, þótt Þórir fengi einn hnekkistikilí höfuðit." Þórir roðnaði við orð Jökuls, ok skildu viðsvá búit. Þórir mælti þá: "Mér hafa legit eptir glófarmínir. Mun Jökull virða mér til hræðslu, ef ek þoriekki at sækja þá." Þorsteinn mælti: "Eigi þykki mérþat ráð, at þit Óláfr finnizt." "Fara mun ek sem áðr,"segir Þórir, "því at þeir eru heim farnir." Þórir gekkþá snúðigt aptr, ok er hann kom aptr á leikvöllinn,váru þeir allir á burt. Þórir gekk þá heim á veg tilhallarinnar. Þat var allt jafnsnemma, at konungssynirkómu heim til hallarinnar ok stóðu undir hallarveggnum.Þórir snaraðist þá at Óláfi ok lagði at honum miðjummeð spjóti, svá at í gegnum stóð. Snerist hann þáá burt, ok festu þeir eigi fang á honum. Styrmdu þeirþá yfir Óláfi dauðum, en Þórir fór, til þess er hannfann bræðr sína. Þorsteinn spyrr þá: "Hví er blóð áspjóti þínu, frændi?" "Því," segir Þórir, "at ek veit eigi,nema hann Óláfr hafi skeinzt á oddinum." "Þá muntusegja hann dauðan," segir Þorsteinn. "Mér þykkir verðamega," segir Þórir, "þótt Jökull sé atgervismaðr umflest, at þó fái hann eigi grætt Óláf, bróður sinn." "Illaer nú orðit," segir Þorsteinn, "því at ek veit, at föðurmínum mislíkar."En er þeir kómu heim, var Víkingr jarl úti ok varallfálátr. Hann mælti: "Svá fór sem mik varði um þik,Þórir, at þú mundir mestr ógæfumaðr af öllum mínumsonum. Þykkir mér þú nú þat hafa sýnt, er þúhefir orðit at bana sjálfum konungssyninum." "Þat ernú ráð, faðir, at hjálpa syni þínum, þótt hann hafihrapat í ógiftu. Hefir þú nóg brögð til þess. Þykki mérþú þat enn sýnt hafa, er þú vissir fyrir víg Óláfs oksagði þér þat engi." Víkingr sagði: "Eigi vinn ek þattil lífs Þóris at rjúfa eiða mína, því at vit Njörfi konungrhöfum þat svarit báðir, at hvárr skyldi öðrumtrúr ok hollr bæði leyniliga ok opinberliga. Þat hefirhann haldit í öllum greinum. Nú vil ek því eigi hafaverr en hann, at ek haldi stríði í móti honum, því atþat var eitt skeið, at mér var Njörfi konungr ekkióástfólgnari en synir mínir. Þarf ok ekki um þat attala, at ek veiti Þóri enga hjálp. Skal hann ok burtverða ok koma aldri fyrir mín augu." Þorsteinn mælti:"Hví munu vér þá ekki allir í burt fara bræðr, því atekki munu vér við Þóri skilja? Skal ok eitt yfir okkrganga." "Því ræðr þú, frændi," segir jarl, "en mikilþykki mér ógifta Þóris, ef þat hlýzt af honum, at ekmissi sonu mína alla ok þar með vináttu konungs, erbezt er at sér gerr um alla hluti, ok hér með þat lítilser vert, at ek missi lífit. En þat eina gleðr mik, atengum mun lagit verða at standa yfir þínum höfuðsvörðum,en þó mun þér nær ekit verða, ok muntuþat allt af Þóri hljóta, en þó er skaði at honum nokkurrfyrir karlmennsku sakir. Nú er hér sverð, Þorsteinnfrændi, er ek vil gefa þér, er Angrvaðill heitir, ok hefirjafnan fylgt því sigr. Þat tók faðir minn af Birni blátönndauðum. Ekki hefik fleira vápna, svá at afbragðsé á, utan kesju forna, er ek tók af Háreki járnhaus,ok veit ek, at hún er engum manni vápnfær. Nú efþú vilt burt fara, Þorsteinn frændi, þá legg ek þat tilmeð þér, at þú farir upp til vatns þess, er heitir Vænir.Þar mun standa bátr einn í hrófi, er ek á. Far á honumí hólm þann, er liggr í vatninu. Þar mun vera ískáli ok svá mikill kostr ok klæði, at yðr megi nægjaum tólf mánuði. Geymið vel bátinn, því at ekki erufleiri skip í nánd."Síðan skildu þeir feðgar. Allir höfðu þeir góð klæðiok herklæði, er faðir þeira hafði fengit þeim, áðr þettavarð. Þorsteinn fór ok bræðr hans, þar til er þeir fundubátinn, reru í hólminn ok fundu skálann. Var þar allnógþat, er hafa þurfti, ok settust þar um kyrrt.
- 11
Nú er þar til at taka, at Jökull ok þeir bræðr sögðuvíg Óláfs föður sínum, -- "ok er eigi til annat," segirJökull, "en safna liði, fara heim at Víking ok brennahann inni ok sonu hans alla, ok væri þó varla fullhefntÓláfs." Njörfi segir: "Þat banna ek með öllu,at nokkurt mein sé Víking gert. Veit ek, at þetta eruekki hans ráð um líf sonar míns. Eru hér allir saklausiraf nema Þórir. En vit Víkingr höfum svarizt ífóstbræðralag. Hefir hann þat allt bezt haldit. Skal ekok engan ófrið efla honum á hendr. Þykki mér Óláfrekki at bættari, þótt Þórir sé drepinn ok aukinn sváharmr Víkingi." Fekk Jökull nú engan styrk af föðursínum til þessa. Var Óláfr heygðr eptir vanda fornum.Tók Jökull þá at halda sveit manna. Njörfi konungrtok fast at eldast, svá at Jökull hafði landvörn at mestu.Þat var einn dag, at tveir menn gengu fyrir Njörfa,ok váru báðir í bláum heklum. Þeir kvöddu konung.Konungr spurði þá af heiti. Annarr nefndist Gautan,en annarr Ógautan. Þeir beiddu konung vetrvistar.Konungr sagði: "Illa lízt mér á ykkr. Mun ek ekkivið ykkr taka." Jökull mælti: "Eruð þit íþróttamennnokkurir?" Ógautan mælti: "Lítit er allt um þat, enþó vitum vit fleira en okkr er sagt." "Þá þykki mérráð," segir Jökull, "at þit farið í flokk minn ok veriðmeð mér." Svá gerðu þeir. Jökull gerði við þá vel.Þat hafði frétzt til konungs hallar, at Víkingr hafðirekit burtu sonu sína. Jökull vildi því ekki trúa okfór til Víkings með mikit fjölmenni. Víkingr frétti,hvat hann vildi. Jökull spyrr, hvat hann vissi til óhappamannsinsÞóris. Víkingr kvaðst hafa rekit þá burt okþeir væri ekki þar. Jökull beiddist at rannsaka herbergi.Víkingr lét þat til reiðu, en segir konung þat eigi ætlathafa, at hann mundi bregðast sér. Rannsökuðu þeirhúsin ok fundu eigi, sem ván var, ok fóru heim viðsvá búit. Þótti Jökli illa, er hann spyrr ekki til þeirabræðra. Jökull mælti þá til þeira Ógautans: "Muntuekki víss verða með listum þínum, hvar þeir bræðreru niðr komnir?" "Eigi mun þat," segir Ógautan. "Þúskalt fá okkr bræðrum eitt hús at sofa í, ok þar skalengi koma fyrr en þú ok þó eigi fyrr en á þriggjadaga fresti." Lét Jökull svá gera. Var þeim fengin einskemma at sofa í. Jökull lagði ríkt við, ef nokkurrnefndi þá, ok skyldi engu fyrir týna nema lífinu.Snemma þenna dag kom Jökull í skemmuna til þeirabræðra. Ógautan mælti þá: "Þú ert bráðlátr, Jökull,því at ek er nývaknaðr, en þó má ek segja þér til Víkingssona.Þú munt vita, hvar vatn þat er, sem Vænirheitir. Þar stendr í hólmr ok skáli. Þar eru þeirVíkingssynir." Jökull mælti: "Ef þetta er sem þú segir,þá sé ek enga ván til, at þeim verði nát " Ógautanmælti: "Allt þykki mér þér verða sem móðurlausubarni, ok litlu ætla ek þú orkir, ef þú ert einn at. Núvil ek," segir Ógautan, "segja þér, at ek á einn belg,þann er veðrbelgr heitir, en ef ek hristi hann, þá stendrór honum stormr ok vindr með svá stórri grimmd okkulda, at innan þriggja nátta skal lagðr svá sterkr íssá vatnit, at ríða skal mega hestum, þótt vili." "Þat erþó satt at segja," sagði Jökull, "at þú er mikill listarmaðr,ok má með þessu einu komast í hólmann, þvíat skip eru ekki nema við sjó, ok færir þau engi sválangan veg." Eptir þat tók Ógautan belg sinn ok hristi.Kom þar ór mikil óveðran sakir fjúks grimmdar, atengi maðr mátti úti vera. Þótti mönnum þetta undrumgegna. En at liðnum þremr nóttum var hvert vatnok fjörðr lagðr. Jökull safnar mönnum saman, ok verðaþrír tigir manna. Ekki var Njörfa konungi um þessaferð, sagði sér svá hugr um segja, at honum mundiaukast harmr, en minnka eigi, -- "mun ek missa í þessariferð flesta alla sonu mína ok marga menn aðra.Mundi svá betr hafa verit, er ek vildi í fyrstu, at vérhefðim sætzt við Þóri ok haft vináttu Víkings jarls oksona hans."
- 12
Nú býst Jökull við þrjá tigi manna ok at auk Gautanok Ógautan. Þenna morgun vaknar Þorsteinn í skálasínum ok mælti: "Vakir þú, Þórir?" "Vaki ek," segirhann, "en sofit hefi ek hér til." "Þat vil ek," segirÞorsteinn, "at vér búumst burt ór skálanum, því atek veit, at Jökull kemr hér í dag við marga menn.""Ekki hygg ek þat," segir Þórir, "ok vil hvergi fara,eða hvat hefir þú at marki?" "Mik dreymdi," segirÞorsteinn, "at hingat runnu þrjátigi vargar, ok várusjau bjarndýr ok inn áttundi rauðkinni, hann var mikillok grimmligr, ok at auk tvær refkeilur. Þær fóru fyrirflokkinum ok váru heldr illiligar, ok á þeim var mérmestr óþokki. Vargarnir sóttu at oss allir, ok þótti mérþar koma um síðir, at þeir rifu í sundr alla bræðr mínanema þik einn, ok þó felltu. Marga þótti mér vér drepabjörnuna, en alla drap ek vargana ok ina minni refkeiluna,enda fell ek þá." "Hvat ætlar þú merkja draumþenna?" segir Þórir. "Þat ætla ek," segir Þorsteinn, "atrauðkinni sá inn stóri sé fylgja Jökuls, en birnirnir séfylgjur bræðra hans, en vargarnir munu mér sýnzt hafasvá margir sem menn munu vera með þeim, því atþeir munu hafa varga hug á oss, en þar at auk várurefkeilur tvær. Þekki ek ekki þá menn, er þær fylgjurmunu eiga. Þat ætlak, at þeir sé nýkomnir til Jökulsok munu vera óþokkasælir af flestum mönnum. Núhefik sagt þér þessa ætlan, ok munu vár skipti svá farasem mér hefir þótt í svefninum. Vilda ek, at vér forðuðumstvandræði." "Ekki ætla ek þetta nema draumaskrímsl,"segir Þórir, "ok hugarboð þitt, enda væri eigiógaman, þótt vér reyndum með oss." "Ekki þykki mérsvá," kvað Þorsteinn, "ok hygg ek, at ójafnliga sé tilætlat. Vilda ek, at vér bjuggumst í burt." Þórir kveðstþat eigi vilja, ok varð svá at vera. Þorsteinn stóð uppok tók vápn sin ok svá bræðr hans allir. Þórir var inntómlátasti.Var þat allt jafnsnemma, er þeir váru búnir, at Jökullkom at með menn sína. Tvær dyrr váru á skálanum.Varði Þorsteinn dyrr aðrar ok þrír bræðr hans, en Þóriraðrar við fimmta mann. Tókst þá sókn in harðasta.Vörðust þeir bræðr harðla vel, en Jökull sótti svá fastat þeim dyrum, sem Þórir var við, at þá fellu þrír bræðrhans, en einn hrökk ór dyrunum ok þangat, sem Þorsteinnvar. Varði Þórir þá enn nokkura stund dyrrnar,en vildi með engu móti hopa. Snarast hann þá út órdyrunum ok komst fram á ísinn hjá þeim. Slá þeir þáhring í kringum hann, en hann verst ágæta vel. En erÞorsteinn sá þat, hleypr hann út ór skálanum ok bræðrhans, þeir er eptir lifðu, ofan á ísinn, þar sem Þórirvar. Varð þá enn hörð hríð. Þorsteinn ok Þórir várumjök stórhöggvir. Þar kom um síðir at, at allir bræðrÞorsteins váru fallnir nema Þorsteinn ok Þórir. Fallnirváru ok Njörfa synir allir nema Jökull ok Grímr. Þorsteinngerðist þá furðu móðr, svá at hann gat varlastaðit. Sér hann þá, at hann mun falla. Váru ok allirfallnir nema Gautan ok Ógautan af hinum. Þórir varþá bæði móðr ok sárr. Þá tók at dimma fast af nótt.Þorsteinn snarast þá at Gautan ok leggr Angrvaðli ígegnum hann, enda fellr hann þá í valnum. Stóðu þeirþá þrír upp Jökull, Grímr ok Ógautan. Leituðu þeirþá Þorsteins í valnum. Þóttust þeir þá finna hann, enþat var Finnr, bróðir Þorsteins, því at þeir váru sválíkir, at hvárugan mátti frá öðrum kenna. Grímr segirÞorstein dauðan. Ógautan segir, at þat skyldi ekki umgrun gera, ok hjó af honum höfuðit, ok blæddi eigi,því at Finnr var dauðr. Síðan fóru þeir burt ok heim.Spyrr Njörfi konungr, hversu farit hefði með þeim.Lét konungr lítt yfir ferð þeira ok kveðst nú hafa fengitmeiri skaða en þótt hann missti Óláfs, sonar síns, látitnú sjau sonu sína ok fjölda annarra manna. SettistJökull nú um kyrrt.
- 13
Þat er nú þessu næst, at Þorsteinn liggr í valnumok má sér ekki fyrir mæði, en lítt var hann sárr. En erá leið nottina, heyrði hann, at vagn gekk eptir ísnum.Þar næst sá hann, at maðr fylgdi vagninum. Hannkenndi þar föður sinn. Ok er hann kom at valnum,ruddist hann um fast ok kastaði þeim dauðu frá sérok öllum harðara konungs sonum. Sá hann, at allirváru dauðir nema Þorsteinn ok Þórir. Spurði hann þá,hvárt þeir mætti nokkut mæla. Þórir kvað þat satt vera.Þó sá Víkingr, at hann flakti sundr af sárum. Þorsteinnkvaðst ekki sárr vera, en móðr mjök. Víkingr tók Þórií fang sér. Þótti Þorsteini hann þá enn sterkliga tiltaka, þótt hann væri gamall. Þorsteinn gekk sjálfr atvagninum ok lagði sik upp í með vápnum sínum. Síðanleiddi Víkingr vagninn. Veðrit tók at þykkna ok blána,ok svá skjótt skipaðist um, at í senn á lítilli stunduþótti Víking sem allr íssinn færi í burt. Var þat mjökjafnsnemma, at þeir kómu at landi ok íssinn var allraf vatninu. Síðan fór Víkingr heim í svefnskála sinn.Þar var jarðhúss munni hjá rekkju hans, ok lét hannþá þar í niðr. Var þar nóg drykkr ok vist ok klæðnaðrok allt þat hafa þurfti. Græddi Víkingr Þóri, son sinn,því at hann var góðr læknir. Annarr endir á húsinuvar í skógi. Þar varaði Víkingr syni sína við sem mest,at þeir skyldi aldri ór jarðhúsinu koma, því at hannkvað Ógautan þegar vísan verða, at þeir væri á lífi,"eigum vér þá skjótt ván ófriðar." Þeir hétu góðu umþat. Leið nú þar til, at Þórir var alheill.Gekk þat nú um öll heruð, at þeir væri nú allirdauðir Víkingssynir. Þó kom á nokkurr pati af Ógautan,at eigi væri víst, hvárt Þórir væri dauðr. Bað Jökullhann þá eptir leita, ef hann mætti víss verða, hvarÞórir væri niðr kominn. Lagðist Ógautan þá djúpt okvar þó aldri vísari heldr um Þóri.Þat var einn dag, at Þórir mælti við Þorstein: "Daufligtþykki mér hér í jarðhúsinu. Nú er veðr gott, okvil ek, at vit förum á skóg at skemmta okkr." "Eigivil ek þat," segir Þorsteinn, "því at vit brjótum þáboðorð föður okkars." "Fara skal ek sem áðr," segirÞórir. Þorsteinn nennti eigi eptir at vera. Fóru þeirþá á skóginn um daginn ok skemmtu sér. En um kveldit,er þeir ætluðu heim at ganga, sáu þeir, hvar ein refkeilalítil fór. Hún viðraði í allar ættir ok snuðraðiundir hverja eik. Þórir mælti: "Hverr ófagnaðr er þetta,frændi, er hér ferr?" "Eigi veit ek þat gerla," segirÞorsteinn. "Ek þykkist einn tíma hafa sét þat kvikendi,er þessu er líkt, en þat var um nóttina í skálanum, áðrJökull kom þar, ok er þat ætlan mín, at þetta sé bikkjustakkrinnÓgautan." Tók hann þá spjót ok skaut atrefkeilunni, en hún smó niðr í jörðina. Ganga þeir núheim í jarðhúsit ok létu sem ekki sé í orðit. Litlu síðarkom Víkingr jarl þar ok mælti: "Nú hafið þit illagert, er þit hafið brotit boð mitt ok verit úti af jarðhúsinu,ok er Ógautan víss orðinn, at þit eruð hér.Þykki mér ván, at þeir bræðr komi hér skjótt meðófriði."
- 14
Litlu síðar kom Ógautan at máli við Jökul ok mælti:"Þat er þó sannast, at ek er þér önnur höndin ok eigiin vinstri." "Hvat er nú um þat?" segir Jökull. "Þat,"segir Ógautan, "at ek er nú víss orðinn, at þeir bræðrÞórir ok Þorsteinn eru á lífi ok eru hjá Víkingi álaun." "Þá skal ek," segir Jökull, "safna mönnum oklétta eigi fyrr en vér höfum þeira líf." Fekk Jökullátta tigi manna. Váru þar í þrír tigir hirðmanna konungs.Váru þessir allvel búnir at klæðum. Váru þeirbúnir um kveldit ok ætluðu at fara um morguninn.Þar váru komnir tveir umferðapiltar. Hét annarrVöttr, en annarr Þumall. En er þeir váru komnir ísæng um kveldit, mælti Vöttr til Þumals: "Þykki þérekki ráð, bróðir, at vit stöndum upp ok förum til Víkingsok segjum honum fyrirætlan Jökuls, því at ek veit,at þat er bani Víkings, ef þeir koma honum á óvart,en vit erum skyldir at koma honum at liði." Þumallsegir: "Allheimskr ertu, þykki þér eigi sem varðmennmunu verða varir við okkr, ef vit förum um nætr, okerum vit þá drepnir ok komum vit þá Víking at enguliði?" "Jafnan sýnir þú þat," segir Vöttr, "at þú ertdáðlauss, ok þótt þú þorir hvergi at hræra þik, þá skalek þó fara ok gera Víking varan við, því at mér þættiþá vel keypt, þótt ek fengi bana, ef Víkingr heldi lífisínu ok synir hans, því at hann hefir mér opt gottgert." Stóð Vöttr þá upp ok klæddist, ok svá gerðiÞumall, því at hann nennti þá eigi eptir at liggja. Fóruþeir síðan leið sína, ok kómu þeir til Víkings um miðnættiok vöktu hann af svefni. Sagði Vöttr honum, atJökuls var þangat ván með mikit fjölmenni. Víkingrmælti: "Vel hefir þú gert, Vöttr minn, svá at launaværi vert." Kallar Víkingr saman menn af næstumbyggðum. Fekk hann þrjá tigi manna. Hann gekk þáofan í jarðhúsit til sona sinna ok sagði þeim, hvat þávar um at vera. Þórir mælti: "Þeir skulu fá viðnám,ef þeir koma. Munum vér ganga upp ór jarðhúsinuok berjast með þér." "Eigi skal þat," segir Víkingr,"vér skulum sjá fyrst, hversu gengr með oss, ok ef mérþykkir óvænliga horfa, þá mun ek fara upp á, þar erjarðhús ykkart er undir, ok gera mikit um mik. Skuluðþit þá veita mér lið." Þorsteinn segist svá gera skyldu.Síðan gekk Víkingr á burt. Var þá dagr. Vápnaðist hannþá ok allir hans menn. Hann tók þá kesjufleininnHáreksnaut í hönd sér. Ætluðu allir, at hann mundi ekkivápnhæfr sakir þunga, svá gamall sem hann var. Þóttiþá undarliga við bregða, af því at þá er Víkingr varkominn í herklæði sín, þótti hann vera ungr í annatsinn. Hlaðgarðr hár ok víðr var fyrir bæ Víkings, okvar þat it bezta vígi. Þar bjóst hann fyrir ok mennhans. Vápn váru fengin Vetti ok Þumli.
- 15
Nú er þar til at taka, at Jökull bjóst snemma ummorguninn með allt sitt lið ok léttir eigi fyrr en hannkom til byggða Víkings. Stóð Víkingr úti fram áhlaðgarðinum ok bauð Jökli ok öllum hans mönnum. Jökullsegir: "Annars ertu makligr frá oss en vér þiggjumboð þitt. Er þat erindi várt hingat, at þú selir framóhappamennina Þorstein ok Þóri." "Eigi mun ek þatgera," segir Víkingr, "en þó mun ek eigi þræta, at hérváru synir mínir báðir, en þó mun ek þá eigi yfirgefaheldr en sjálfan mik. Megið þér nú at sækja, ef þérvilið, en ek mun verja ok mínir menn." Þeir gerðu þáharða atsókn, en Víkingr varði röskliga ok hans menn.Gekk svá nokkura hríð. Þá réð Jökull til uppgönguá garðinn. Þeir Víkingr drápu marga menn. Tóku þáat falla allir menn hans. Fór Víkingr þá upp á jarðhúsitok berr hart á skjöldinn ok gerði mikit hark afsér. Þórir heyrir þat ok mælti við Þorstein, at þeir skyldiflýta sér -- "ok munu vit þó vera seinir, því at ekhygg, at faðir okkarr sé fallinn." Þorsteinn kvaðst albúinn,ok er þeir kómu út, stóðu eigi fleiri menn meðVíkingi en Vöttr ok Þumall ok þrír menn aðrir. Ekkivar Víkingr þó enn sárr, en mjök var hann móðr. Þegarþeir bræðr kómu út, snaraðist Þorsteinn þar at, semJökull var fyrir, en Þórir þar at, sem Ógautan var fyrirok hans menn. Tólf menn Njörfa konungs þeir sóttuat Víkingi ok hans mönnum. Víkingr varði sik, ensætti ekki áverkum við þá. Björn hét sá, er fyrir þeimvar. Á lítilli stundu drap Þórir alla fylgdarmennÓgautans ok hjó til hans, en Ógautan steyptist niðr í jörðina,svá at í iljar hans var at sjá. Þorsteinn sótti at Jökli.Vöttr mælti: "Þat er vel, at þit reynið með ykkr, hvárrfræknari er, því at Jökull hefir þat aldri mátt heyra,at Þorsteinn hafi verit um nokkura hluti til líka viðJökul." Var nú orrosta in harðasta með þeim Þorsteiniok Jökli. Svá lauk, at Jökull hrökk út af hlaðgarðinummeð mörgum stórum sárum. En er Jökull varburt farinn, gaf Víkingr líf hirðmönnum konungs,þeim er eptir lifðu, ok sendi þá burt með sæmiligumgjöfum ok bað þá bera Njörfa konungi vinsamligakveðju sína. Ok er Jökull kom heim, var Ógautan heimkominn. Jökull taldi fast á hann, því hann hefði fyrrflúit en aðrir, en Ógautan segir, at eigi hefði lengrverit vært, -- "má þat ok kalla, at heldr væri þar ateiga við tröll en menn," en Jökull kvað mikit mæltí því.Nokkuru síðar komu heim menn Njörfa konungs, erþeir Víkingr höfðu grið gefit, ok sögðu Njörfa konungikveðju Víkings ok allan hans velgerning, er hannhafði þeim gert. Konungr svarar: "Ólíkr er Víkingrflestum mönnum sakir síns drengskapar ok alls vaskleika.Er þat ok satt at segja, Jökull frændi, at ek setþvert bann fyrir, at nokkurr ófriðr sé gerr Víkingi heðanaf." Jökull svarar: "Eigi nenni ek því, at bræðrabanarmínir sé í næsta garði mér. Er þat ok skjótt atsegja, at Víkingr skal aldri í friði fyrir mér né synirhans. Skal ek aldri gefa upp, fyrr en þeir eru í helju.""Þá mun ek prófa," segir konungr, "hvárr okkar vinsællier, því at ek skal fara með alla þá, er mér viljafylgja, ok veita Víkingi lið. Þykki mér miklu varðaum, at þú verðir eigi banamaðr Víkings, því at þá verðek annathvárt at gera, láta drepa þik, ok mun þat illafyrir mælast, eða rjúfa eiða mína, er ek hefi svarit, athefna Víkings, ef ek lifða honum lengr." Lauk hannsvá sínu tali.Víkingr kom at máli við sonu sína ok mælti: "Ekkihefi ek traust til at halda ykkr hér fyrir ríki Jökuls,en hitt er þó meira, at ek vil ekki, at nokkurt misþykkikomi millum okkar Njörfa konungs." Þorsteinnmælti: "Hvert ráð viltu þá sjá fyrir okkr?" Víkingrmælti: "Hálfdan heitir maðr ok ræðr fyrir Vágum. Þater öðrum megin fjalls þess, er hér stendr. Hann er fornvinrminn ok fóstbróðir. Þangat sendi ek ykkr tiltrausts. Þó eru margar torfærur á veginum, skálabúartveir, hvárr öðrum verri viðreignar. Heitir annarr Sámr,en annarr Fullafli. Gramr heitir hundr Fullafla ok erlitlu betri viðreignar en skálabúi. Nú þótt þit komiztundan þeim báðum, þykki mér eigi víst, hvárt þit komizttil Vága, því at gjá ein gengr eptir fjallinu djúpok breið, at ek veit enga menn hafa yfir komizt nemaoss fóstbræðr. Þó þykki mér líkara, at Þorsteinn mundiyfir komast, en eigi treysti ek Þóri." Litlu síðar bjuggustþeir bræðr til ferðar ok höfðu vápn sín öll. Þá gafVíkingr Þóri kesjuna. Gull eitt fekk hann Þorsteinisyni sinum ok bað hann fá Hálfdani til jarteikna."Vertu, Þórir frændi, þolinmóðr," segir Víkingr, "þóttHálfdan sé styggr við þik eða taki lítt á þér ok þínumerendum." Skildu þeir feðgar þá. Þótti Víkingi svámikit, at vatnit fór niðr eptir kjálkunum á honum.Víkingr leit eptir þeim ok mælti: "Ekki mun ek sjáykkr á ævi minni. Þó muntu verða gamall maðr, Þorsteinnfrændi, ok inn mesti frægðarmaðr. Farið núheilir ok vel."Sneri karl þá heim, en þeir gengu upp á fjallit okkómu at einum skála um kveldit. Þar var hnigin hurðá miðjan klofa. Þórir gekk at hurðinni ok hratt uppok varð þó öllu afli at kosta. Ok er þeir kómu í skálann,sáu þeir, at mikill varningr var þar ok alls konarbirgðir. Sæng stór var þar. Ok er kom at dagsetri,kom skálabúi heim ok heldr ófrýnligr. Hann mælti:"Ok eru hér komnir óhappamenninir Víkingssynir,Þorsteinn ok Þórir, er drepit hafa sjau sonu Njörfa.Skal hér ok endir verða á þeira óhöppum, því at mérmun lítit fyrir verða at leggja ykkr at velli." "Hverr ersá," segir Þórir, "at svá lætr gífrliga upp á okkr?"Skálabúinn sagði: "Ek heiti Sámr, sonr Svarts. Fullafli heitirbróðir minn, er hér ræðr öðrum skálanum." Þorsteinnmælti: "Þat sé ek, at feigð kallar at okkr bræðrum, efþú einn drepr okkr báða, því at ek hirði eigi, þó atvit reynum okkr, en Þórir sé hjá." Í því rennr Sámrundir Þorstein svá snart, at Þorsteinn varð örtaka fyrir,en fell þó eigi. Þórir hleypr þá at ok leggr kesjunni ásíðuna ok út um aðra. Datt Sámr þá dauðr niðr. Þarváru þeir um nóttina ok höfðu góðar náðir, því atmatr var nógr. Gerðu þeir heitt í skálanum ok höfðuekki fjár þaðan.Fóru þeir um morguninn, en at kveldi þess dagsfundu þeir annan skála. Var sá sýnu stærri. Hurð varhnigin á klofa. Þórir gekk at hurðinni ok ætlaði uppat hrinda, ok gekk eigi. Hann gekk at með öllu afli,ok gekk eigi at heldr. Þorsteinn fór at hurðinni okhratt upp, ok gengu inn. Hlaði með vöru var þar áaðra hönd, en skíðahlaði á aðra. Sæng stór stóð innarum þvert, svá at þeim þótti ór hófi ganga vöxtr hennar.Öðrum megin var flet mikit, sem rúm væri, kringlótt atvexti. Þat þóttust þeir skilja, at hundrinn Gramrmundi þar í liggja. Þeir settust þá niðr ok kveyktueld upp fyrir sér. En er langt var af dagsetri, heyrðuþeir, at fast var niðr stigit. Því næst var hurðinni upplokit. Þar gekk inn risi furðuliga mikill. Hann hafðibjarndýr mikit bundit á bak sér, en fuglakippu fyrir.Hann lagði niðr byrðina á gólfit ok mælti: "Fussum!Ok eru hér komnir vandræðamenninir Víkingssynir,er nú hafa verst orð um landit sakir óhappa sinna.Hversu kómuzt þit ór höndum Sáms, bróður míns?""Svá kómumst vit," sagði Þorsteinn, "at Sámr lá eptirdauðr." "Í svefni hafið þit svikit hann," segir Fullafli."Eigi var þat," segir Þorsteinn, "því at vit börðumst,ok felldi Þórir, bróðir minn, hann." "Ekki skal níðastá ykkr í nótt," segir Fullafli. "Skuluð þit bíða morgunsok hafa mat sem ykkr líkar." Síðan sundraði skálabúiveiði sína ok tók borð ok bar á mat. Tóku þeir þáallir til matar. Eptir þat fóru þeir allir til svefns. Láguþeir bræðr tveir saman í vararfeldum. Illa lét hundrinn,þá þeir fóru hjá honum. Hvárigir leituðu þar tilsvika við aðra.Um morguninn stóðu þeir snemma upp hvárirtveggju.Þá mælti Fullafli: "Nú skulum vit Þorsteinnreyna með okkr, en Þórir við hund minn í öðrum stað.""Þessu muntu ráða," segir Þorsteinn. Gengu þeir þáút ok fram á völlinn. Hundrinn hleypr þegar móti Þórimeð gapanda gini, ok áttu ina hörðustu sókn, því atrakkinn sló af sér hvert högg með halanum, en ef hannstakk með kesjunni, beit hann af sér hvert lag. Sóttustþeir svá eykt dags, at Þórir kom engu sári á hann. Þatvar einn tíma, at Grámr skauzt at Þóri ok greip í kálfannok þar ór siga. Í því lagði Þórir kesjunni á hundinn oknísti niðr við vellinum, ok dó Gramr litlu síðar.Þat er frá Fullafla at segja, at hann hefir mæki stóraní hendi, en Þorsteinn sverð sitt. Þeir áttu bæði harðasókn ok langa, því at Fullafli var stórhöggr, en sakirþess at Angrvaðill beit svá hlífar sem hold, þá fell Fullaflidauðr, en Þorsteinn var ekki sárr.
- 16
Nú búast þeir bræðr í burt ok fóru veg sinn, alltþar til þeir kómu at gjá mikilli. Sýndist Þorsteini húnvera ill yfirferðar. Þó réð hann til hlaups ok hljópyfir gjána, Þórir þegar eptir. Var þat allt jafnsnemma,at Þorsteinn snerist á gjábakkanum ok Þórir var kominnframan í gjábakkann ok var búinn at falla bakaptr. Í því gat Þorsteinn gripit til hans ok kippti honumupp á gjábakkann. Þorsteinn mælti: "Jafnan sýnirþú þat, frændi, at þú ert óbilgjarn. Var enn svá, þvíat þat máttir þú vita, at þat var bráðr bani, ef þú felltofan í gjána." "Nú var eigi þat," segir Þórir, "ok nautek enn þín sem optar."Gengu þeir nú veg sinn, allt þar til er þeir kómuat móðu einni. Hún var bæði djúp ok ströng. Þorsteinnbað þá fyrir leitast, hvar vaðit mundi vera. Þórirferr þegar út á ána, ok er hann kom skammt frá landi,kenndi hann ekki niðr. Varð hann þá at kosta sunds.Þorsteinn nennti eigi á landi at standa, lagðist út áána eptir honum. Lögðust þeir þá at landi ok unduklæði sín. En meðan þeir váru at því, varð grimmdsvá mikil, at klæði þeira freri ok urðu sem steinn.Máttu þeir ekki í þau komast. Gerði þá hríð mikla.Ætla menn, at því veðri muni Ógautan ollat hafa.Þorsteinn spyrr Þóri, hvat til ráða væri. "Þykki mérráð," segir Þórir, "at vit stingum klæðum okkrum niðrí móðuna, því at í kuldavatni raknar skjótt." Svá gerðuþeir, ok með þessu bragði kómust þeir í klæðin, gengusíðan, þar til þeir kómu heim á bæinn í Vágum. Læstvar hurð. Kómust þeir ekki inn. Þá var kveldtími.Þeir börðu lengi á dyrum, ok var ekki til gengit. Ásslá í túninu tvítugr. Hann tóku þeir ok báru upp áhúsin ok riðu honum, svá at braka tók í hverju tré.Allt fólk var hrætt, er í bænum var, svá at í sína hyrninghljóp hverr. Hálfdan gekk þá til dyra ok gekk framá hlaðit. Þeir bræðr gengu þá at honum ok heilsuðuupp á hann. Hálfdan svaraði þeim fáliga, en þó spyrrhann þá at nafni. Þeir nefndu sik ok sögðust vera synirVíkings jarls, segja hann hafi heilsat honum. Hálfdansegir: "Ekki kann ek at kalla fóstbræðralagit með okkr.Þykki mér sem margr haldi þat til meðallags, en ekkibetr. Þykki mér sem þit látið þat ekki langt í ættirganga, er þit hafið drepit flestalla sonu Njörfa konungs.Þó megið þit inn ganga ok vera hér í nótt, ef þitvilið. Gekk hann þá inn undan snúðugt, en þeir eptir.Þeir kómu í stofuna. Var þar fátt manna. Ekki váruklæði af þeim dregin. Sátu þeir svá um kveldit, þar tilfarit var at hátta. Þá var settr trygill fyrir þá á borðitok grautr í ok sinn spánn í hvárn enda. Þórir tók tilok hóf. Þorsteinn mælti: "Misjafnt er þér varit umstórlæti þitt." Hann tók upp trygilinn ok kastar utará gólfit, svá at hann brotnaði í sundr. Síðan fóru menntil hátta. Höfðu þeir bræðr enga sæng. Var þeim ekkisvefnsamt um nóttina.Þeir stóðu upp snemma um morgin ok bjuggust tilferðar. Ok er þeir kómu útfyrir dyrr, kom karl þar okmælti: "Hvat sögðu þit í gær,eða hvers synir sögðuzt þitvera?" Þórir segir: "Hvatmuntu nú gerr vita en þá vitsögðum þér, at vit várum synirVíkings jarls?" Þorsteinnmælti: "Hér er fingrgull, erhann bað mik fá þér." Þórirmælti: "Ek ætla, at sá hafiverr, at honum sýnir þar af."Þorsteinn mælti: "Vertu eigisvá styggr, bróðir. Hér er gullittil jarteikna, at þú mundirtaka við okkr, svá at vit hefðimhér traust hjá þér." Hálfdantók við gullinu ok varð glaðrvið ok mælti: "Hví munda ekeigi taka við ykkr ok allt gottgera, þat er ek má? Er þatskylt sakir Víkings, vinar míns.Lízt mér giftuliga á ykkr."Þórir mælti: "Satt er þat, semmælt er, at gott er at hafa tváhváptana ok sitt með hvárummæla. Léztu öðruvís við okkrí gærkveld, er vit kómum hér.Muntu vera in mesta skræfa,ok hvervetna ertu slægr." Þorsteinnmælti: "Höfum við þol,Hálfdan, við bróður minn,þó at hann illyrði þik, því athann er ófyrirleitinn í orðum ok gerðum." "Frétthefi ek þat," segir Hálfdan, "at þú ert manna gerviligastr,en Þórir bráðr ok ófyrirleitinn, en þó virðistmér sem þú munir vera í öllu stórlyndari." Fóru þeirinn, ok váru dregin af þeim klæði ok veittr inn beztibeini. Sátu þeir þar um vetrinn í góðu yfirlæti.En er várdagar kómu, þá mælti Þorsteinn við Hálfdan:"Nú munu vit burtu leita heðan af." "Hvat viltuhelzt ráða?" segir Hálfdan. "Ek vilda, at þú fengirmér skip," segir Þorsteinn, "ok menn á. Mun ek haldaí hernað ok afla mér fjárhlutar." Hálfdan sagði sváskyldu vera. Bjuggust þeir síðan suðr með landi. Þarkómu í móti honum tvau skip, er faðir hans hafði senthonum, hlaðin af mönnum ok góðum vápnum. Þorsteinnsendi aptr þat skip, er Hálfdan hafði fengithonum, ok mennina með, en sínu skipi stýrði hvárrþeira bræðra. Þeir herjuðu víða um sumarit, ok varðþeim gott til fjár ok metnaðar.Um haustit kómu þeir at einni ey. Þar réð fyrir sábóndi, er Grímr hét. Hann bauð þeim at sitja þar umvetrinn, ok þat þágu þeir. Grímr var kvángaðr ok áttisér eina dóttur, er Þóra hét. Hún var mikil vexti okvæn at yfirliti. Þórir lagði hug á hana ok sagði Þorsteini,bróður sínum, at hann vildi fá hana sér til eiginkonu.Þorsteinn ræddi þetta mál við Grím bónda.Grímr tók því fjarri. Þorsteinn mælti: "Þá býð ek þérá hólm, ok ráði sá okkar dóttur þinni, sem annan vinnrá hólmi." Grímr kvaðst þess albúinn. Annan dag eptirtóku þeir feld ok köstuðu undir fætr sér ok börðustalldrengiliga ok skildu at kveldi, svá at hvárrgi var sárr.Börðust þeir dag annan ok þriðja, ok fór á sama veg.Þat var einn dag, at Þórir spyrr bóndadóttur, hvatvalda mundi, at Grímr yrði ekki sigraðr. Hún segir,at steinn sá stæði framan í hjálminum, at því ylli, athann má eigi sigrast, á meðan steininum verðr eigiaf honum nát. Þetta segir Þórir Þorsteini. Ok innfjórða dag, er þeir börðust, kastar Þorsteinn sverðinu,en greip hjálminn tveim höndum svá fast, at slitnuðuhjálmböndin. Litlu síðar réð hann á Grím, ok kenndiþá aflsmunar. Hafði Þorsteinn hann þá undir ok gafhonum líf. Þá spyrr Grímr, hverr hefði sett ráð tilat taka hjálminn. Þorsteinn segir, at Þóra hefði sagtÞóri. "Giftast vill hún þá," segir Grímr. "Skal ok svá."Var þat þá ráðit, at Þórir fekk Þóru. Ok at várdögumlagðist Þorsteinn í hernað, en Þórir sat eptir. Tókustþar upp ástir góðar með þeim Þóru. Þau áttu einn sonbarna, er Haraldr hét. Hann tók kesjufleininn síðaneptir föður sinn, ok af honum tók hann nafn ok varkallaðr Haraldr kesja.
- 17
Skati hefir konungr heitit. Hann var Eiríksson,Myndilssonar, Meitálfssonar. Skati konungr réð fyrirí Sogni. Hann átti sér drottningu ok tvau börn. Belihét sonr hans, inn mesti ágætismaðr. Ingibjörg hét dóttirhans. Hún var þá eigi í ríkinu, því at hún hafði fyrirálögum orðit. Skati hafði verit berserkr ok inn mestivíkingr ok ruddi sér til ríkis í Sogni. Þorgrímr hétlandvarnarmaðr hans. Hann var inn mesti kappi okmikill garpr, en í meðallagi trúr. Mikil vinátta varmeð þeim Þorgrími ok Bela konungssyni. Beli var innfrægasti maðr um öll lönd.Þat hafði borit til tíðenda, at þá Skati konungr varaldaðr mjök ok börn hans bæði ung, kómu víkingartveir við land. Hét annarr Gautan, en annarr Ógautan.Þeir kómu mjök á óvart ok buðu konungi til bardaga,eða skyldi hann gerast jarl þeira ok gefa upp land sitt.Skati konungr hafði ekki liðsafla við þeim, en þó vildihann heldr deyja með sæmd en lifa með skömm ok fallaí konungdómi sínum heldr en þjóna fjandmönnumsínum. Fór hann til bardaga ok hafði ekki fleira liðen hirð sína. Þorgrímr komst í burt með Bela konungsson,en Ingibjörg sat eptir í skemmu sinni. Skatikonungr fell fyrir Ógautan með góðan orðstír, enmenn hans, þeir sem eptir lifðu, flýðu á skóga.Settist Ógautan nú at ríki ok lét gefa sér konungsnafn. Hann bað Ingibjörgu at ganga með sér, en húnneitaði þverliga ok sagðist fyrr skyldu drepa sik sjálfen eiga föðurbana sinn ok slíkt illmenni sem Ógautaner, -- "þar sem þú ert líkari fjánda en manni." Ógautanvarð reiðr við ok mælti: "Ek skal launa þér illyrðiþín, ok legg ek þat á þik, at þú sért þvílík at vexti okyfirlitum sem Skellinefja, systir mín, ok allri náttúruþeiri, sem þú mátt bera, byggir helli þann, sem viðDjúpamóðu er, ok komist aldri ór þessum álögum, fyrren nokkurr velborinn maðr verðr til þess at eiga þikok játi því ok þó aldri fyrr en ek er dauðr, en systirmín taki við yfirlitum þínum." "Þat læt ek um mælt,"segir Ingibjörg, "at þú njótir þessa ríkis bæði illa okskamma stund." Varð þetta at áhrínsorðum, er Ógautanmælti, at Ingibjörg hvarf í burt. Litlu síðar komþar aptr Beli konungsson ok Þorgrímr með marga mennum náttartíma, ok báru eld at lopti því, er þeir bræðrsváfu í, ok brenndu inni alla þá menn, utan þeir bræðrfóru ina neðri leið ok kómust svá í burt, léttu eigifyrr en þeir kómu fram í hirð Njörfa konungs, en Belitók aptr við ríki sínu ok gerðist þar konungr yfir. Þorgrímrvar enn landvarnarmaðr hans.
- 18
Vilhjálmr hefir konungr heitit, er réð fyrir Vallandi,vitr konungr ok vinsæll. Hann átti dóttur þá, er Ólofhét, kvenna kurteisust.Nú er þar til at taka, sem Jökull Njörfason er, ateptir þat er þeir Víkingssynir váru burt farnir, gerðihann Þorstein ok Þóri útlæga fyrir endilangan konungdómsinn. Ekki samþykkti Njörfi konungr þat, því atþeir Víkingr heldu vináttu sinni, meðan þeir lifðu.Eitt sinn kom Ógautan at máli við Jökul ok spyrr,hvárt hann vill ekki kvángast. Jökull frétti eptir, hvarhann sæi þar jafnaðarkvánfang. Ógautan mælti: "Vilhjálmrí Vallandi á dóttur, er Ólof heitir. Þar þættimér vaxa þinn heiðr, ef þú fengir þat ráð." "Hví skulumvit eigi þar til ráða?" segir Jökull.Bjuggust þeir þá til ferðar með sex tigi manna okfóru síðan til Vallands ok fundu Vilhjálm konung. Tókhann vel við Jökli, því at Njörfi, faðir hans, var nafnkunnigrum öll lönd. Jökull hefr upp bónorð sitt tilÓlofar sér til handa. Ógautan fylgdi fast bónorðinu,en konungr skaut til dóttur sinnar. Ok er þeir höfðuþetta talat, gengu inn í höllina þrír tigir manna heldrröskligir. Sá var mestr ok fríðastr, er fyrir þeim var.Hann gekk fyrir konung ok kvaddi hann. En þegarÓgautan sér þessa menn, þá hljóðnar um hann ok drapniðr hökuskegginu ok mælti við Jökul ok aðra mennsína, at þeir skyldu ekki nefna sik, meðan þeir væriþar í landi. Konungr spyrr ina miklu menn at heiti,en formaðr þeira kvaðst Beli heita ok vera sonr Skatakonungs, er réð fyrir í Sogni, -- "er þat erendi mitthingat, at ek vil biðja dóttur þinnar." Konungr segir:"Hér er kominn áðr Jökull Njörfason ok biðr hennar.Mun ek nú þann veg á gera, at hún kjósi, hvárn húnvill eiga." Skipaði konungr Bela á aðra hönd sér. Varþar veizla in bezta. At þrem nóttum liðnum gengu þeirút til skemmu ok fréttu konungsdóttur eptir, með hvárumhún vildi ganga, Jökli eða Bela. Skjótt var þatauðfundit á henni, at hún vildi heldr eiga Bela, en íþví varpaði Ógautan kefli í kné henni, en svá bráhenni við þat, at hún neitaði Bela, en gekk at eigaJökul. Sneri Beli þá til skipa. Vináttumál hafði faritáðr milli þeira Jökuls ok Bela, svá at þat segja sumir, atBeli mun hafa tekit fé til höfuðs þeim bræðrum, Þorsteiniok Þóri. Gaf Beli Jökli enga skuld á, þóttkonungsdóttir vildi hann ekki eiga, með því at undir hennarórskurð kom. Síðan fór Beli heim til ríkis síns. Jökullbjóst heim, þegar úti var brullaup hans, ok Ógautanmeð honum.
- 19
Nú er þar til at taka, er Þorsteinn heldr heim órhernaði ok ætlar til Gríms bónda, því at Þórir, bróðirhans, sat þar í eynni. Jökull hafði nú fregn af ferðumhans. Hann mælti þá til Ógautans ok bað hann reynalistir sínar ok gera veðr at Þorsteini, svá at hann drukknaðiok allir hans menn. Ógautan kveðst til þess hætta,hversu sem tækist. Gerði hann þá svá mikit kyngiveðrat Þorsteini, at skip hans týndust í sjávargangi ok hverrmaðr, er á var. Þorsteinn dugði lengi vel, ok kom þarum síðir, at hann þreyttist á sundi. Var hann þá kominní lágarða. Dró hann þá niðr. Í því sá hann, hvarkerling ein stór óð út at honum ok var í skorpnumskinnstakki. Hann var síðr í fyrir, en stuttr á bak. Húnvar stórskorin mjök ok heldr grepplig í ásjónu ok gekkat honum ok greip hann ór sjónum ok mælti: "Viltuþiggja líf af mér, Þorsteinn?" Hann segir: "Hví mundaek eigi vilja, eða hvat heitir þú?" Hún segir: "Óvanter nafn mitt, ek heiti Skellinefja, en muntu nokkutverða til at vinna lífgjafarinnar." "Hvat er þat?" segirhann. "At veita mér bæn þá, er ek vil biðja þik," segirhún. "Þú munt þeirar einnar biðja," segir Þorsteinn,"at mér mun þat vel vegna, eða nær skal hún tilkoma?" "Ekki at sinni," segir hún. Síðan bar hún hanntil lands, ok var hann þá kominn í ey þá, er Grímr áttifyrir at ráða. Sló hún þá á við hann glímu nokkurri,þar til honum gerði heitt. Skildi hún þá við hann,ok bað hvárt vel fyrir öðru. Ferr hún þá leiðar sinnar,því at hún kveðst víðara verða við at koma, en Þorsteinnfór heim til bæjar. Var þar fagnafundr meðþeim bræðrum. Sat Þorsteinn þar um vetrinn í góðuyfirlæti.Nú er þar til at taka, er þeir sigla heim Jökull okÓgautan, at þat var einn dag í góðu veðri, at miklumyrkri sló yfir skipit með svá mikilli grimmd ok frosti,at engi maðr á skipinu þorði á móti at sjá. Klædduallir menn andlit sitt, þeir sem á skipunum váru. Ener af leið myrkrinu, sáu þeir, hvar Ógautan var hengdrupp við húnboru. Var hann þá dauðr. Þótti Jökli þatinn mesti skaði ok helt heim í ríki sitt ok sezt um kyrrt.Þeir Þorsteinn ok Þórir bjuggust snemma um váritok ætla at sækja heim Víking, föður sinn. Ok er þeirkoma at Djúpamóðu, urðu þeir eigi fyrr varir við enJökull kom þar at þeim með þrjá tigi manna. Slærþegar í bardaga með þeim. Var Jökull inn ákafasti oksvá Grímr, bróðir hans. Þórir ok Þorsteinn vörðust vel.Gekk svá lengi, at þeir kómu engu sári á þá bræðr.Var þá hvárttveggja, at Þorsteinn var stórhöggr, endabeit Angrvaðill járn sem klæði. Þórir varðist ágæta velok hafði eigi kesjuna, því at hún hafði heima eptirlegit. Þeir Grímr mættust ok börðust alldrengiliga, enþó lauk með því, at Grímr hné dauðr til jarðar. Þáhafði Þorsteinn drepit nítján menn, enda var hann þábæði móðr ok sárr ok svá Þórir. Snerust þeir bræðr þábökum at ok vörðust þá enn vel. Jökull sótti at viðellefu menn ok gerði svá harða hríð, at Þórir fell. Þávarðist Þorsteinn nú karlmannliga ok allt þar til þeirváru eigi fleiri en Jökull ok þrír aðrir. Jökull lagðiþá til Þorsteins ok kom í lærit heldr ofarliga, en meðþví at Jökull var sterkr ok gekk fast á lagit, en Þorsteinnmóðr mjök ok stóð framarliga á árbakkanum,þá hrapaði hann ofan fyrir hamrana, en Jökull gat semnæfrligast stöðvat sik. Leitaði Jökull síðan heim okþóttist hafa drepit Þorstein ok Þóri. Settist hann núum kyrrt.Nú er þar til at taka, er Þorsteinn fell ofan fyrirhamrana. Varð þar undir tó, er Þorsteinn kom niðr, ensakir mæði ok sára mátti hann ekki hræra sik, en þóhafði hann vit sitt, er hann kom niðr. Angrvaðill hrautór hendi honum ok ofan í móðuna. Lá Þorsteinn þámilli heims ok heljar ok vætti sér þá ekki nema dauða.Ok er hann hafði eigi lengi legit, sér hann, hvar gengrSkellinefja ok var í skinnstakki sínum ok engu fegrien fyrr. Hún kemr þar at, sem Þorsteinn liggr, okmælti: "Eigi þykki mér ór steini hefja fyrir þér umslysferðir þínar, Þorsteinn. Sýnist mér nú liðit at þér,eða viltu nú veita bæn þá, er ek keypta at þér fyrri?"Þorsteinn segir: "Ek sé mik nú fátt mega gera, þatveizlumunr sé í." "Sú er bæn mín," segir hún, "at þújátir at eiga mik. Mun ek þá leita við at græða þik."Þorsteinn segir: "Eigi veit ek, hvárt ek skal þat tilvinna, því at mér sýnist þú ferlig at sjá." "Þar skaltuþó eiga um at kjósa," segir hún, "hvárt viltu heldreiga mik eða láta lífit ok rjúfa þó eið þinn við mik, erþú hézt at veita mér bæn mína, þá er ek gaf þér lífvið Grímsey." Þorsteinn segir: "Mikit er satt í því,ok mun þat bezt at halda orð sín, ok vil ek því játaat eiga þik. Muntu verða mér inn mesti bjargvættr,en þó vilda ek þat til kjósa við þik, at þú náir sverðimínu, ef mér verðr lífs auðit, svá at ek mega bera þat."Hún segir svá vera skyldu ok tók hann upp í skinnstakksinn ok hljóp upp hamrana, sem hún væri laus,þar til er hellir stór varð fyrir þeim. Þar fór hún inní ok bindr sár Þorsteins ok leggr hann í hæga sæng,ok innan sjau nátta var hann gróinn at mestu.Þat var einn dag, at Skellinefja var í burt ór hellinum,ok um kveldit kom hún aptr með sverðit, okvar þá vátt mjök, ok fekk Þorsteini ok mælti: "Nú hefiek gefit þér tvá tíma líf ok fengit þér aptr sverð þitt,er þú hefir mestar mætur á, ok þat it fjórða, er okkrer mest veitt í, at ek hengda Ógautan. En þó hefir þúþetta fullu launat mér, því at þú hefir komit mér órálögum þeim, er Ógautan lagði á mik. Heiti ek Ingibjörg,dóttir Skata konungs, en systir Bela, en mérvarð þat til undanlausnar um ánauð mína, ef nokkurrvelborinn maðr játar at eiga mik. Nú vartu til þessa,ok er ek nú laus af ánauð minni. Skaltu nú búast íburt af hellinum ok fara fram mínum ráðum, ok muntufinna Bela, bróður minn, við fimmta mann. Þar munvera Þorgrímr kobbi, landvarnarmaðr hans, með honum.Þeir hafa tekit fé til höfuðs þér af Jökli. Munuþeir slá til bardaga við þik. Hirði ek eigi, þótt þú drepirÞorgrím ok förunauta hans, en gef líf Bela, bróðurmínum. Vilda ek, at þit yrðuð fóstbræðr. Ok ef þér erþat í hug at fá mín, far þú heim í Sogn með honumok bið mín, ok mun ek þar þá fyrir vera. Má vera, atek lítist þér öðru vís at sjá en nú."Skilja þau nú. Ok er hann var skammt kominn, komBeli móti honum við fimmta mann, ok er þeir fundust,mælti Þorgrímr: "Þat er vel, Þorsteinn, er vérfundumst. Skal nú vinna til fjár þess, er Jökull hefirlagt til höfuðs þér." "Þat þætti mér verða mega, atþú misstir fjárins, en létir lífit," segir Þorsteinn.
- 20
Nú er þar til at taka, at þeir sækja at Þorsteini, enhann varðist vel ok drengiliga, en svá lýkr, at Þorgrímrfell ok þrír förunautar hans. Þá börðust þeir Þorsteinnok Beli á nýjan leik. Varði Þorsteinn sik, en vildi ekkisæra Bela, en Beli sótti at, þar til at Þorsteinn greiptil hans ok setti hann niðr hjá sér ok mælti: "Alls áek kosti við þik, en ek vil gefa þér nú líf ok þat með,at vit verðum fóstbræðr. Skaltu konungr vera, en ekhersir. Ek vil ok biðja Ingibjargar, systur þinnar, okhafa heiman með henni eignir í Sogni." "Eigi er þatit hægra," segir Beli, "af því at systir mín er horfin íburt, svá at engi veit, hvat af henni er orðit." "Þatmá vera," segir Þorsteinn, "at hún sé aptr komin.""Eigi sé ek," segir Beli, "at hún fái röskara mann enþik, ok vil ek þenna kost allan."Bundu þeir þetta með fastmælum ok fóru nú heim íSogn. Varð Beli þess snart varr, at systir hans var aptrkomin með öllum þvílíkum blóma sem hún hafði áðrhaft í æsku sinni. Þorsteinn hefr upp orð sín ok biðrIngibjargar sér til handa. Var þat ráðum ráðit. Hafðihún heiman eignir þær, er lágu öðrum megin fjarðarins.Hét sá bær at Framnesi, er Þorsteinn réð fyrir,en sá á Sýrströnd, er Beli réð fyrir.Þeir Þorsteinn lögðust í hernað um várit ok höfðufimm skip. Herjuðu þeir víða um sumarit ok varðgott til fjár, en heldu heim at hausti ok höfðu sjauskip.Annat sumar lögðu þeir í hernað ok varð illt til fjár,því at víkingar allir forðuðust þá. Ok er þeir komaat skerjum þeim, er Elfarsker heita, lögðu þeir at höfnum kveldit, ok gengu þeir á land Þorsteinn ok Beliok yfir þvert nesit, þat er þeir lágu undir. En er þeirkómu yfir nesit, sáu þeir tólf skip liggja tjölduð svörtumtjöldum. Þeir sáu tjöld á landi, ok rauk af. Þeirþóttust þat vita, at þat mundi vera matsveinar. Þeirköstuðu yfir sik dulklæðum ok gengu þangat, ok erþeir kómu þar at tjalddyrunum, færðust þeir báðir ídyrrnar, svá at ekki náði út at leggja reykinn. Þeir váruharðorðir, er mat gerðu, ok spyrja, hvat stafkörlumþetta væri, at svá váru kyndugir, at þá vildu brennainni eða kæfa. Þeir létu endemliga ok svöruðu meðdimmri raust ok sögðu, at þeir vildu afla sér matar,-- "eða hverr er sá inn ágæti, er þessum flota ræðr, erhér liggr við land?" "Þit munuð vera heimskir karlar,"segja þeir, "at þit hafið eigi heyrt getit Úfa, er kallaðrer Slysa-Úfi, sonr Herbrands ins höfuðmikla. Þeireru bræðr ok Ötunfaxi. Ek veit enga frægri en þá undirsólunni." "Vel segið þit," segir Þorsteinn. Litlu síðarfóru þeir burt til manna sinna.Snemma um morguninn bjuggust þeir ok reru framfyrir nesit. Æptu þeir þegar heróp. Hinir bjuggust þáskjótt við ok tóku til vápna sinna, ok tókst þar harðrbardagi. Hafði Úfi lið meira ok var sjálfr inn harðfengasti.Börðust þeir svá lengi, at ekki mátti í milli sjá,hvárir sigruðust. Inn þriðja dag réð Þorsteinn tiluppgöngu á dreka þann, er Slysa-Úfi stýrði, ok Beli þegareptir honum, ruddust um drengiliga, drápu hvern mannfyrir framan siglu. Þá réð Úfi ór lyptingunni mót Bela,ok áttust þeir við vápnaskipti nokkura stund. Bárustþá sár á Bela, því at Úfi var bæði vápnfimr ok stórhöggr.Í því kom Þorsteinn at með Angrvaðil ok höggrtil Úfa. Þat högg kom í hjálminn ok klauf allan búkinnok brynjaðan manninn at endilöngu, en sverðitkom í siglubitann, ok fal báða eggteinana. Beli mælti:"Þetta þitt högg, fóstbróðir, mun uppi vera, meðanNorðrlönd eru byggð." Síðan buðu þeir víkingum tvákosti, hvárt þeir vildu gefast upp ok halda lífi eða eigabardaga við þá. Þeir beiddust heldr at þiggja líf afþeim. Gáfu þeir þá öllum grið, því at þeir vildu þatgjarna þiggja. Fengu þeir þá mikit herfang. Lágu þeirþar þrjár nætr ok græddu menn sína ok heldu heimat hausti.
- 21
At várdögum bjuggust þeir fóstbræðr heiman okhöfðu fimmtán skip. Stýrði Beli dreka þeim, er átt hafðiSlysa-Úfi. Þat var góðr gripr, skornir svírarnir ok grafnirok gylltir mjök. Beli konungr hlaut drekann, því athann var beztr gripr í herfangi þeira, er þeir fengu eptirÚfa, en þat var vani þeira, at Beli tók jafnan góðgripiþeira, er þeir fengu í herfangi. Eigi þótti annat skipbetra en drekinn utan Elliðinn, er átti Ötunfaxi, bróðirhans. Þessi skip höfðu þeir erft eptir Herbrand, föðursinn, ok var Elliði því betri, at hann hafði byr, hverter hann vildi sigla. Kunni hann náliga mannsmáli. Enþví hafði Ötunfaxi heldr hlotit Elliða en Úfi, at Úfahafði hent þat slys, at hann hafði drepit föður sinnok móður, ok þótti Ötunfaxa hann hafa fyrirgert arfisínum, ef at réttu skyldi fara. Var Ötunfaxi fyrir þeimbræðrum sakir afls ok vaxtar ok fjölkynngi.Nú láta þeir fóstbræðr í hernað ok herjuðu víða umAustrveg ok finna fátt víkinga, því at allir stukku undanþeim, er til fréttu. Váru þá engir frægri menn íhernaði en Þorsteinn ok Beli.Þat var einn dag, at þeir lögðust at andnesi einu.Þeir fóstbræðr sjá öðrum megin undir nesinu liggjatólf skip ok öll stór. Þeir róa skjótliga móti skipunumok spyrja, hverr fyrir liði sé. Maðr stóð upp við sigluok mælti: "Angantýr heiti ek, sonr Hermundar jarlsaf Gautlandi." "Þú ert efniligr maðr," segir Þorsteinn,"eða hversu gamall maðr ertu?" Hann svarar: "Ek ernú nítján vetra." "Hvárt viltu heldr," segir Beli, "gefaupp skip þín ok fé eða halda bardaga móti oss?" "Þvískjótara skal kjósa," segir Angantýr, "sem kostir eruójafnari. Vil ek heldr verja fé mitt ok falla með drengskap,ef þess verðr auðit." "Þá búst við," segir Beli,"en vér munum at sækja." Bjuggust þá hvárirtveggjuok brjóta upp vápn sín. Þorsteinn mælti við Bela: "Þater lítil drengmennska at sækja at þeim með fimmtánskipum, en þeir hafa eigi meir en tólf." "Hví skulumvér eigi láta liggja hjá þrjú skip?" segir Beli. Gerðu þeirsvá. Var þar harðr bardagi. Svá var lið Angantýs harðfengt,at þeir Beli ok Þorsteinn þóttust eigi í meirimannraun komit hafa. Börðust þeir þann dag til kvelds,svá at ekki mátti milli sjá, hvárir sigrast mundu.Annan dag bjuggust þeir til orrostu. Þá mælti Angantýr:"Þat þykki mér ráð, Beli konungr, at vit spillumeigi mönnum okkrum lengr ok berjumst tveir áhólmi, ok hafi sá sigr, er annan vinnr." Beli játar þessu;gengu síðan á land ok köstuðu feldi undir fætr sér okbörðust drengiliga, allt þar til at Beli mæddist. Þá bárustsár á hann. Þóttist Þorsteinn sjá, at Beli mundi ekkisigrast á Angantý, ok svá kom, at Beli var bæði móðrok mjök at þrotum kominn. Þá mælti Þorsteinn: "Þatþykki mér ráð, Angantýr, at þit léttið ykkrum bardaga,því at ek sé, at Beli er yfirkominn af mæði, en ek vileigi hafa ódrengskap til at níðast á þér, en veita honum,en svá mun þat fara, ef þú verðr banamaðr hans,at þá mun ek bjóða þér á hólm, ok ætla ek, at okkarsé eigi minni mannamunr en ykkar Bela. Mun ek fellaþik á hólmi, ok er þat mikill skaði, ef þit látizt báðir.Nú vil ek bjóða þér þann kost, ef þú gefr Bela líf, atvit sverjumst í fóstbræðralag." Angantýr segir: "Þatþykki mér jafnaðarboð, at vit Beli gerumst fóstbræðr,en í því þykki mér mikit veitt, ef ek skal vera þinnfóstbróðir." Var þetta síðan bundit fastmælum. Þeirvöktu sér blóð í lófum ok gengu undir jarðarmen oksóru þar eiða, at hverr skyldi annars hefna, ef nokkurrþeira yrði með vápnum veginn. Síðan könnuðu þeirlið sitt, ok váru hroðin tvau skip af hvárum. Þeirgræddu menn sína, þá er sárir váru. Eptir þat helduþeir í burt þaðan þrim skipum ok tuttugu ok helduheim um haustit ok sátu um kyrrt um vetrinn meðmikilli virðingu. Þóttu nú engir menn frægri í sínumhernaði en þeir fóstbræðr.
- 22
Nú er várdagar kómu, bjuggust þeir heiman fóstbræðrok höfðu þrjá tigi skipa. Heldu þeir í Austrvegok herjuðu þar ok um Svíþjóð ok allt it Eystrasalt. Fóru þeir vel með hernaði sínum, sem þeir váruvanir, drápu víkinga ok ránsmenn, hvar sem þeir gátuþá hent, en létu bændr ok kaupmenn fara í friði.Nú er þar til at taka í öðrum stað, er Ötunfaxi fréttirfall Úfa, bróður síns. Þótti honum þat mikill skaði.Þat er af honum at segja, at hann leitar þrjú sumursamfleytt þeira fóstbræðra.Nú er þat at segja, at þeir Beli konungr leggja einndag at skerjum þeim, er Brennieyjar heita. Leggja þeirí lægi ok búast vel um. Eptir þat ganga þeir fóstbræðrþrír á land ok þar til, er þeir koma at einum bæ litlum.Þar stóð maðr fyrir dyrum ok klauf skíð. Hannvar í grænni heklu ok furðu digr. Hann heilsar Þorsteinimeð nafni. Þorsteinn segir: "Okkar er mikillkennispeki munr, þú heilsar mér með nafni, en ek maneigi, at ek hafi sét þik, eða hvat heitir þú?" "Óvanter nafn mitt," segir hann, "ek heiti Brennir, ok er ekVífilsson, bróðir Víkings, föður þíns. Átti hann mik,þá er hann var í hernaði, er hann átti heima hjá Háloga.Hefi ek hér upp vaxit í eynni ok búit hér síðan.En hefir þú nokkut, Þorsteinn frændi, frétt til Ötunfaxavíkings?" "Eigi," segir Þorsteinn, "eða hvat kanntuaf honum at segja?" "Þat," sagði Brennir, "at hann hefirleitat þín um þrjú ár, ok liggr hann hér öðrum megineyjanna með öllum sínum flota. Vill hann hefna SlysaÚfa,bróður síns. Hann hefir fjóra tigi skipa ok öllstór. Hann er stórr sem tröll, en bíta engi járn." "Hvater nú til ráða?" segir Þorsteinn. "Engi ráð kann ek þérat gefa," segir Brennir, "nema þú getir fundit Sindradverg, því at ek veit, at honum er illa við hann, endamun honum sízt ráðaskortr." "Hvert er hans at vænta?"segir Þorsteinn. "Hann á heima í eyjunni, er hér liggrskammt undan landi, er heitir in minni Brenniey. Hannbýr í einum steini, en óvænligt þykki mér, at þú getirhann fundit, en til reiðu er þér hér í nótt." "Hitt munfyrir liggja," segir Þorsteinn, "at halda eigi kyrru fyrir."Gengu þeir þá til skipa sinna.Síðan setti Þorsteinn fram bát ok reri til eyjarinnar.Þorsteinn gekk þar einn á land. Ok er hann kom ateinum læk, sá hann, at tvau börn léku sér við lækinn,piltr ok stúlka. Þorsteinn frétti þau at nafni. Sveinninnnefndist Herrauðr, en píkan Herríðr. "Hefi ek týntgulli mínu," segir hún. "Veit ek þat muni Sindra, föðurmínum, illa líka. Mun ek eiga ván hirtingar." Þorsteinnsegir: "Hér er eitt gull, er ek vil gefa þér." Hún tókvið gullinu ok varð gglöð við, -- "ok skal ek þetta fáföður mínum, eða má ek ekki þat gera, ef þér væri batií?" "Eigi er þat," segir Þorsteinn, "ok kom þú hingatföður þínum til tals við mik ok fylg svá, at hann séí ráðum með mér um þá hluti, er mik varðar." "Því ateins get ek þat gert," segir Herríðr, "at Herrauðr, bróðirminn, fylgi mínum vilja, því at Sindri má ekki mótihonum láta." "Veiztu þat," segir Herrauðr, "at ek fylgiþér um alla hluti." Þorsteinn spretti af sér silfrbeltiok gaf honum. Þar fylgdi búinn knífr. Sveinninn mælti:"Þetta var vel gefit. Skal ek allan hug á leggja, at þittmál gangi fram. Bíð hér, til þess við systkin komumaptr." Nú gerði Þorsteinn svá.En er stund löng var liðin, kom þar Sindri dvergrok þau systkin með honum. Sindri heilsar Þorsteiniglaðliga ok mælti "Hvat viltu mér, Þorsteinn?" "Þat,"segir Þorsteinn, "at ek vilda, at þú legðir ráð á meðmér, hversu ek gæti unnit Ötunfaxa víking." "Þar séek ekki ráð til," segir Sindri, "at nokkurr mennskr maðrgeti Faxa unnit. Miklu er hann verri viðreignar ennokkurr annarr. Vil ek letja þik þess at halda til orrostuvið hann, því at þú lætr þar menn þína, ok er þér beztat halda í burt í nótt undan eyjunum." "Þat skal aldriverða," segir Þorsteinn. "Þótt ek viti þat fyrir, at ekmissa lífit, þá vil ek þat þó heldr en flýja at óreyndu.""Þat sé ek," segir Sindri, "at þú ert in mesta kempa.Legg ek þat til með þér, at þú affermir öll skip þín ínótt ok berir fjárhlut á land, en hlaðir skipin af trjámok grjóti. Síðan haf þú þik snemma at á morgin okkom fyrr at þeim en þeir vakna. Megið þit kemba þeimekki hagligar tjaldkúlur. Þurfið þit þess alls við, efþér getið nokkurn bug á Faxa unnit, því at þat vil eksegja þér, at því síðr bíta hann nokkur járn, at hannbítr eigi sverðit Angrvaðill. Hér er einn tygilknífr, erHerríðr, dóttir mín, vill gefa þér ok launa þér svágullit, ok þat ætla ek, at hann bíti á Ötunfaxa, ef þúkemr honum hagliga við. Herrauðr, sonr minn, munþví launa þér beltit, at þú skalt nefna mik á nafn, efþér þykkir nokkut á bresta. Munu vit nú skilja fyrstat sinni, ok far þú vel ok heill. Þat mæli ek um, atmínar dísir sé þér jafnan til fylgis."Síðan fór Þorsteinn til báts síns ok reri til sinnamanna. Bjóst hann við þegar um nóttina ok færði féaf skipum, en grjót í staðinn. Ok er þat var gert, komBrennir karl af bæ ofan ok hafði kylfu stóra í hendi,alla slegna af járni ok stórum járngöddum. Hún varsvá þung, at varla gat meðalmaðr lypt af jörðu. Brennirmælti: "Handvápn þetta vil ek gefa þér, Þorsteinnfrændi, ok mun þér einum vápnhæft sakir þunga, enþó mun hún heldr létt við Ötunfaxa. Þykki mér núráð, at Angantýr hafi sverðit Angrvaðil, en þú beristmeð kylfunni. Þó at hún sé ekki fimligt meðfæri, þámun hún þó mannskæð vera. Vilda ek nú, frændi, getaveitt þér meira lið, en eigi hefi ek föng á því." Snýrhann þá á land upp.
- 23
Síðan greiddu þeir róðr fram fyrir nesit, er þeir várubúnir, ok geta þá at líta, hvar Ötunfaxi liggr meðöllu sínu skipaliði. Létu þeir þegar ganga grjótflauginasvá hart ok ákaft, at þeir drápu meir en hundraðmanna, áðr þeir vöknuðu, en frá því er liðit vaknaði,tóku þeir snarpliga við. Var þá bardagi inn mannskæðasti.Fell margt manna af þeim fóstbræðrum, því atsvá mátti at kveða, at Faxi skyti af hverjum fingri. Gekksvá allt til nætr. Váru þá hroðin tíu skip þeira fóstbræðr.Annan dag eptir tóku þeir til orrostu, ok gekk meðþvílíku móti mannfallit sem inn fyrra dag. Réðu þeirjafnan til uppgöngu á skip Faxa ok gerðu mikinn mannskaðahvert sinn, en á drekann Elliða kómust þeir aldrifyrir vörn Faxa ok þess, at hann var svá borðhár. Enum kveldit váru hroðin öll skip þeira fóstbræðra nemadrekinn Úfanautr.Þat sáu þeir báða daga, at sinn maðr kom fram áhvárn hamarinn ok skaut í ákafa út á skip Faxa. Þarsáu þeir Sindra dverg, ok varð maðr fyrir hverri ör.Fekk Faxi af því mikinn mannskaða. Á öðrum hamrinumvar Brennir ok skaut heldr bogmannliga út áskipin. Eigi var traust, at eigi fyki steinar á skipin, okleituðu þeir allir grunns, er hann kastaði. Sukku afþví mörg skipin fyrir Faxa. Var þá ok svá komit, atöll skip hans váru hroðin nema Elliði.Þetta var þann tíma, er nótt var björt, ok heldu þeirbardaga alla nóttina. Þorsteinn réð til uppgöngu á drekannok Angantýr ok Beli, en margt var manna eptir áElliða. Faxi hleypr fram á móti þeim fóstbræðrum, Angantýok Bela. Þeir eigast við hart vápnaskipti. Bitu Faxaengi járn, en eigi höfðu þeir lengi barizt, áðr sárbárust á þá báða. Í því kom Þorsteinn at ok sló meðkylfunni sem honum var hægast utan við vangann áFaxa, en hann laut hvergi við. Þá sló Þorsteinn annatok engu minna. Þá leiddust Faxa höggin, ok stökk fyrirborð ok í kaf, svá at í iljar honum var at sjá. Þeimvarð bilt báðum, Bela ok Angantý, eptir at fara. Þorsteinnhljóp þegar fyrir borð ok lagðist eptir Faxa, enhann undan. Var því líkast sem hvalr legðist þar, semFaxi fór. Gekk svá lengi ok þar til, er Faxi kom á land.En þeir fóstbræðr börðust við menn, sem eptir váru,ok léttu eigi fyrr en þeir höfðu drepit þá alla, er ádrekanum váru. Síðan tóku þeir sér bát ok reru tillands at þeim Faxa ok Þorsteini.Nú sem Faxi er á land kominn, en Þorsteinn lagðistat framan, þreif Faxi upp stein ok sendi at Þorsteini,en hann fór í kaf undan ok lagðist út undan, ok varðmikit áfall af því, at steinninn kom niðr. Upp tók hannannan ok inn þriðja, ok fóru allir á eina leið. Ok íþví kómu þeir fóstbræðr, Angantýr ok Beli. Þorsteinnkastaði eptir kylfunni á drekanum, er hann hljóp fyrirborð, ok hafði Beli tekit upp kylfuna ok kom þar at,sem Ötunfaxi stendr, ok slær með kylfunni aptan undirhnakkann ok þegar annat eptir, en Angantýr grýttihann með stórum steinum.Tók Faxa nú heldr at sárna skallinn ok leiddist atbúa undir þeira höggum ok steypti sér í kaf ofan afhamrinum. Lagðist hann þá á haf ok Þorsteinn eptir,ok er Faxi sá þat, sneri hann í móti Þorsteini, ok takastþeir til á sundinu. Höfðu þeir þá sviptingar miklarok stórar. Færðu hvárir aðra í kaf. Þó kenndi Þorsteinnaflsmunar. Þar kom, at Faxi færði Þorstein til grunna.Tók þá af honum sundlætin. Þorsteinn þóttist þá vita,at Faxi ætlar at bíta sundr barkann í honum. Þorsteinnmælti: "Hvat mun mér annan tíma meiri þörf á þér,Sindri dvergr, en nú?" Þorsteinn varð við þat varr, atgripit var á herðar Faxa svá hart, at því næst var hannvið grunni niðri ok Þorsteinn ofan á honum. Hann varþá mjök móðr ok þjakaðr af umfangi þeira. Þorsteinntekr þá tygilknífinn, sem Sindri gaf honum. Hannstingr honum fyrir bringspalir Faxa, svá at sökk alltupp at skapti. Reist hann þá niðr allan kviðinn at smáþörmum.Þó fann hann, at Faxi var eigi dauðr, því athann mælti þá: "Mikil þrekvirki hefir þú unnit, Þorsteinn,er þú hefir mér fyrir komit, því at ek hefi áttníutigi orrostur ok haft í öllum sigr nema í þessi. Ekhefi sigrazt átta tigi sinna í einvígum, svá at ek hefi áhólm gengit, en ek er nú níu tigi ára gamall." Ekkiþótti Þorsteini gagn, at hann fleipraði fleira, ef hannmátti at gera. Rak hann þá ór honum innan þat laustvar.Nú er at segja af þeim Angantý ok Bela, at þeirtóku sér skip ok reru fram á sjóinn ok leita at þeimFaxa ok Þorsteini ok finna þá hvergi langan tíma. Þákómu þeir þar at, sem sjórinn var blandinn ok rauðraf blóði. Þóttust þeir þá vita, at þar mundi Faxi ágrunni niðri ok Þorstein drepit hafa. Ok er stund leið,sáu þeir, at flaut á sjónum nokkut óþokkaligt. Þeir fóruþangat ok sáu þar fljóta innyfli mikil ok ósélig. Litlusíðar kom Þorsteinn upp ok var þá svá lúinn ok yfirkominn,at eigi gat hann flotit á sjónum. Reru þeirþá at honum ok drógu hann upp í skipit. Var honumþá minni ván lífs, en ekki var hann mjök sárr, enhlaupit var niðr hold af beinum í hnykla. Fóru þeirok leituðu honum hægenda. Raknaði hann þá skjótt.Fóru þeir aptr til eyjanna ok könnuðu valinn, ok várueigi meir en þrjátigi manna græðandi. Fóru þeir þátil Brennis karls ok þökkuðu honum liðsemd sína. Sváfór Þorsteinn til innar minni Brennieyjar at finnaSindra dverg ok gaf honum góðar gjafir, ok skildu meðinni mestu vináttu. Tók Þorsteinn drekann Elliða í sitthlutskipti, en Beli hafði drekann Úfanaut, en Angantýrtók svá mikit gull ok silfr sem honum líkaði í sitthlutskipti. Gaf Þorsteinn Brenni, frænda sínum, öllþau skip, er þeir kómust ekki með, en þeir heldu burtá þrim skipum heim í Sogn ok sátu þar um vetrinn.
- 24
At várdögum heldu þeir í hernað. Angantýr spyrr,hvert þá skyldi halda, segist hyggja, at eytt mundi víkingumí Eystrasalti. "Þá skulum vér," segir Beli konungr,"halda vestr um haf, því at þangat höfum vérekki herjat áðr," segir hann. Nú gera þeir svá. Þegarþeir koma til Orkneyja, ganga þeir þar á land ok herja,brenna byggðir, en ræna fé. Gera þeir mikit hervirki,en allt var hrætt við þá ok stökk undan. Herrauðr hétjarl sá, er stýra átti eyjunum. En er hann spyrr þettahervirki, safnar hann liði í móti þeim ok fór nætr semdaga, þar til þeir fundust við ey þá, er heitir Papey.Þar slær þegar í bardaga með þeim. Var þar engi liðsmunr.Þeir börðust svá tvá daga, at ekki mátti millisjá, hvárir sigrast mundu. Þar kom um síðir, at mannfallinuhallaði á Herrauð. Hruðust þá skip hans. Náðuþeir bræðr þá uppgöngu, ok þar kom um síðir, at Herrauðrjarl fell ok flestallt lið hans. Síðan fóru þeir umallar eyjar ok lögðu undir sik. Eptir þat bjuggust þeirtil heimferðar. Bauð Beli konungr Þorsteini eyjarnarok gerast þar jarl yfir, en hann kveðst þat ekki vilja,-- "vil ek heldr vera hersir ok skilja ekki við þik enheita jarl ok vera fjarlægr þér at vistum." Þá bauð hannAngantý at vera þar jarl yfir, ok þat þá hann, ok gerðisthann jarl yfir eyjunum ok skyldi lúka skatt árliga.Síðan heldu þeir heim í Sogn ok sátu þar þann vetr.Þeir heldu menn sína vel, bæði at vápnum ok klæðum.Þóttu nú engir menn framari en þeir fóstbræðr. Þeimvarð barna auðit. Hét Helgi ok Hálfdan synir Bela, enIngibjörg dóttir. Var hún yngst þeira systkina. Þorsteinnátti þann son, er Friðþjófr hét. Haraldr óx upp í eyjunnihjá Grími, en þegar hann hafði aldr til, lagðisthann í hernað ok varð inn frægasti maðr, þótt hans sélítt getit í þessi sögu. Helt hann nafni sínu ok varkallaðr Haraldr kesja, ok er margt manna frá honumkomit. Þeir Þorsteinn ok Beli, Grímr ok Haraldr helduvináttu sinni, meðan þeir lifðu.
- 25
Nú er þar til at taka, sem Jökull Njörfason er, athann stýrði Upplöndum, þá er þeir váru báðir dauðir,Njörfi ok Víkingr. Höfðu þeir vel haldit vináttu sinniallt til dauðadags. Jökull aflaði sér skipa ok fjár ok varinn harðasti víkingr ok fór í meðallagi með her sínum,en ekki betr. Gekk svá fram nokkur ár, at hann var innnafnfrægasti. Hann lá í hernaði mest um Eystrasalt.Eigi höfðu þeir Þorsteinn ok Beli lengi heima verit,áðr þeir bjuggust í hernað, ok heldu suðr með landi,svá í gegnum Eyrarsund, ok herjuðu á Saxland umsumarit ok gerðu mikit hervirki ok fengu þar mikitfé í gulli ok silfri ok mörgum öðrum gersimum. Síðanætluðu þeir at sigla heim, sem þeir gerðu. Ok er þeirkómu fyrir mynni á Limafirði, þá kemr at þeim stormrveðrs ok rak þá til hafs, ok skilja skjótliga skipin. Tekrþá sjór at ganga á bæði borð, ok stóðu allir menn íaustri. Þar kemr, at þessi stormr rekr upp nauðrekadrekann Elliða at Borgundarhólmi einskipa.Þar kemr við land þann tíma Jökull með tíu skipumok öll vel búin sakir vápna ok manna. Þarf þá eigiat sökum at spyrja, at Jökull lét sækja at Þorsteini okmönnum hans. Þorsteinn var lítt við búinn, því at þeirváru mjök dasaðir af mæði ok sjávargangi. Þessi bardagivar bæði harðr ok mannskæðr. Var Jökull innákafasti ok eggjaði fast menn sína ok segir, at þeirmundu aldri í betra færi komast við Þorstein, -- "munoss ok ævinlig brigzl í vera, ef Þorsteinn kemst núundan." Sóttu þeir þá at Þorsteini ok mönnum hansok léttu eigi fyrr við en menn hans váru allir fallnir,svá at engi maðr stóð á drekanum nema Þorsteinneinnsaman. Hann varðist þá enn karlmannliga. Var þatþá langan tíma, at þeir kómu engu sári á hann. Þarkom þó um síðir, at þeir kómu svá nærri honum, atþeir kómu á hann spjótalögum, ok hjó hann þau flest öllaf sér, því at sverðit Angrvaðill beit sem vant var.Jökull sótti þá fast at ok lagði til hans spjóti í gegnumlærit. Í því hjó Þorsteinn til Jökuls. Þat högg kom áhöndina fyrir framan olboga ok tók af höndina. Í þvígátu þeir borit skjöldu at Þorsteini ok tekit hann. Þávar komit at kveldi, svá at þeim þótti eigi vígt at honum.Var þá settr fjöturr á fætr honum, en bogastrengrá hendr. Váru þá fengnir til tólf menn at geyma hansum nóttina. Ok er allir váru á land komnir nema þeirtólf ok Þorsteinn, mælti hann: "Hvárt vilið þér heldrskemmta mér eða ek skemmti yðr?" Þeir kváðu honumóvant um skemmtun, at hann skyldi deyja þegar ámorgin. Þorsteinn hugsaði nú sitt ráð ok þóttist eigivel staddr vera. Hann mælti þá hljótt fyrir munni sér:"Hvat mun ek nú í annan tíma þurfa þín meir, Sindrifélagi, en nú, ef eigi væri lokit allri okkar vináttu?"Sló þá dimmu yfir varðmennina, ok því næst sofnuðuþeir allir. Þá sá Þorsteinn, hvar Sindri fór eptir skipinuok at honum ok mælti: "Lítt ertu staddr nú, Þorsteinnfélagi, ok mun ráð at bjarga þér." Hann blésupp lásinn. Síðan hjó hann af honum bogastrenginn.Var Þorsteinn þá lauss. Tók hann þá sverðit, því athann vissi, hvar hann hafði við þat skilit. Sneri hannþá til varðmanna ok drap þá alla.Síðan hvarf Sindri í burt, en Þorsteinn tók sér bátok reri í land ok fór burt ok heim í Sogn. Var þarfagnafundr með þeim Bela, ok þóttist hann Þorsteinór helju heimt hafa. Jökull vaknar snemma um morgininnok hugði gott til at taka bandingjann ok drepa.En er þeir kómu þar, var bandinginn burtu, en varðmenndauðir. Þóttust þeir þá sakna vinar í stað. HeltJökull heim ok undi lítt við sína ferð, missi Þorsteins,en fengit þau örkuml, at hann varð aldri heill. Varhann kallaðr síðan Jökull inn einhendi.Þeir fóstbræðr, Beli konungr ok Þorsteinn, söfnuðuliði ok fóru til Upplanda ok gerðu orð Jökli ok hösluðuhonum völl til orrostu. Jökull safnaði mönnum,ok sátu þó margir heima, þeir er lýðskyldugir váruundir Jökul, ok gerðu þat fyrir vináttu sakir við Þorstein.Ok er Jökull fekk fátt manna, þá treystist hanneigi að halda til orrostu við þá, ok stökk hann ór landiok fór þá til Vallands til Vilhjálms, mágs síns. Tók hannþar þriðjung ríkis til forráða. Beli konungr ok Þorsteinnlögðu undir sik Upplönd ok fóru heim síðan oksettust um kyrrt.Nokkuru síðar kómu menn af Vallandi til móts viðÞorstein, þeir er Jökull sendi. Var þat at erendum, atJökull bauð Þorsteini sættir, ok skyldu þeir finnast áLimafirði ok hafa þrjú skip hvárir ok tengja samansættir. Þorsteini fellst þetta vel í geð, sagðist nauðigrhafa átt ófrið við Jökul sakir Njörfa konungs ok vináttuþeira Víkings.Var þetta nú staðráðit. Fóru sendimenn heim, enÞorsteinn bjóst heiman um sumarit ok hafði drekannElliða ok tvau skip önnur. Bela þótti sjá ferð ekki vænlig,þótti Jökull svikull ok ótrúr. Þat var ráð hans, athann sendi undan njósnarmenn at vita, hvárt allt væritryggt af hendi Jökuls, ok færi svá aptr í móti þeimtil Eyrasunds. Svá gerðu þeir ok kómu aptr ok sögðuþeim, at þeir lægi á Limafirði með þrim skipum ok alltværi kyrrt um þá. Heldu þeir þá fram ferðinni á fjörðinn,ok fundust í nefndum stað, ok gengu þar samansættir með þeim at svá fyrir skildu, at mannalát, áverkarok bardagar skyldi vera jafnt, en Jökull skyldi takaaptr ríki sitt ok skyldi eigi vera skattgildr undir nokkurnmann. Ríki þat, er Þorsteinn átti at Upplöndum,skyldi falla undir Jökul fyrir handarhöggit. Með þessuskyldu þeir vera sáttir. Fór Jökull þá heim í ríki sittok settist þar um kyrrt.Þeir Þorsteinn ok Beli fóru heim í Sogn ok settustnú at ríkjum sínum ok léttu öllum hernaði. Önduð varIngibjörg, kona Þorsteins, ok hafði Ingibjörg Beladóttirhennar nafn. Friðþjófr óx upp með föður sínum. Þorsteinnátti dóttur, er Véfreyja hét. Hún var þá roskin,er hér var komit sögunni, því at hún var getin í hellinumhjá Skellinefju, ok þar var hún fædd. Brá hennium vísdóm til móður sinnar. Hún tók Angrvaðil eptirÞorstein, föður sinn. Ok er margt ágætra manna fráÞorsteini komit. Þótti öllum mönnum Þorsteinn verainn frægasti maðr ok inn ágætasti af þeim mönnum,sem honum váru samtíðis.Lúkum vér hér nú sögu Þorsteins Víkingssonar meðþessu efni, ok er in gamansamligasta.
Old Norse texts from the Perseus Project (perseus.tufts.edu/hopper/opensource/download), via CLTK's old_norse_text_perseus mirror. Licence: CC BY-SA 3.0 US. Source.