Hamðismál
- 1
Spruttu á tái tregnar íðir, græti alfa in glýstömu; ár of morgin manna bölva sútir hverjar sorg of kveykva.
- 2
Var-a þat nú né í gær, þat hefir langt liðit síðan, - er fátt fornara, fremr var þat halfu, - er hvatti Guðrún Gjúka borin, sonu sína unga at hefna Svanhildar:
- 3
"Systir var ykkur Svanhildr of heitin, sú er Jörmunrekkr jóm of traddi, hvítum ok svörtum á hervegi, grám, gangtömum Gotna hrossum.
- 4
Eftir er ykkr þrungit þjóðkonunga; lifið einir ér þátta ættar minnar.
- 5
Einstæð em ek orðin, sem ösp í holti, fallin at frændum sem fura at kvisti, vaðin at vilja, sem viðr at laufi, þá er in kvistskæða kemr um dag varman."
- 6
Hitt kvað þá Hamðir inn hugumstóri: "Lítt myndir þú þá, Guðrún, leyfa dáð Högna, er þeir Sigurð vökðu svefni ór, saztu á beð, en banar hlógu.
- 7
Bækr váru þínar inar bláhvítu ofnar völundum, flutu í vers dreyra; svalt þá Sigurðr, saztu yfir dauðum, glýja þú né gáðir, Gunnarr þér svá vildi.
- 8
Atla þóttisk þú stríða at Erps morði ok at Eitils aldrlagi, þat var þér enn verra; svá skyldi hverr öðrum verja til aldrlaga sverði sárbeitu, at sér né stríddi-t."
- 9
Hitt kvað þá Sörli, - svinna hafði hann hyggju -: "Vilk-at ek við móður málum skipta; orðs þykkir enn vant ykkru hváru. Hvers biðr þú nú, Guðrún, er þú at gráti né fær-at?
- 10
Bræðr grát þú þína ok buri svása, niðja náborna leidda nær rógi; okkr skaltu ok, Guðrún, gráta báða, er hér sitjum feigir á mörum, fjarri munum deyja."
- 11
Gengu ór garði görvir at eiskra, liðu þá yfir ungir úrig fjöll mörum húnlenzkum morðs at hefna.
- 12
Fundu á stræti stórbrögðóttan: "Hvé mun jarpskammr okkr fulltingja?"
- 13
Svaraði inn sundrmæðri, svá kvaðsk veita mundu fullting frændum, sem fótr öðrum. "Hvat megi fótr fæti veita né holdgróin hönd annarri?"
- 14
Þá kvað þat Erpr einu sinni, - mærr of lék á mars baki -: "Illt er blauðum hal brautir kenna." Kóðu harðan mjök hornung vera.
- 15
Drógu þeir ór skíði skíðiéarn, mækis eggjar, at mun flagði; þverrðu þeir þrótt sinn at þriðjungi, létu mög ungan til moldar hníga.
- 16
Skóku loða, skalmir festu, ok góðbornir smugu í guðvefi.
- 17
Fram lágu brautir, fundu vástigu ok systurson sáran á meiði, vargtré vindköld vestan bæjar, trýtti æ trönu hvöt, titt var-at bíða.
- 18
Glamr var í höllu, halir ölreifir, ok til gota ekki gerðu at heyra, áðr halr hugfullr í horn of þaut.
- 19
Segja fóru ærir Jörmunrekki, at sénir váru seggir und hjalmum: "Ræðið ér um ráð, ríkir eru komnir, fyr máttkum hafið ér mönnum mey of tradda."
- 20
Hló þá Jörmunrekkr, hendi drap á kampa, beiddisk-at bröngu, böðvaðisk at víni; skók hann skör jarpa, sá á skjöld hvítan, lét hann sér í hendi hvarfa ker gullit.
- 21
"Sæll ek þá þóttumk, ef ek sjá knætta Hamði ok Sörla í höllu minni, buri mynda ek þá binda með boga strengjum, góð börn Gjúka festa á galga."
- 22
Hitt kvað þá Hróðrglöð, stóð of hleðum, mæfingr mælti við mög þenna: -- -- -- "Því at þat heita, at hlýðigi myni; megu tveir menn einir tíu hundruð Gotna binda eða berja í borg inni háu."
- 23
Styrr varð í ranni, stukku ölskálir, í blóði bragnar lágu, komit ór brjósti Gotna.
- 24
Hitt kvað þá Hamðir inn hugumstóri: "Æstir, Jörmunrekkr, okkarrar kvámu bræðra sammæðra innan borgar þinnar; fætr sér þína, höndum sér þú þínum, Jörmunrekkr, orpit í eld heitan."
- 25
Þá hraut við inn reginkunngi baldr í hrynju, sem björn hryti: "Grýtið ér á gumna, alls geirar né bíta, eggjar né éarn Jónakrs sonu."
- 26
Hitt kvað þá Hamðir inn hugumstóri: "Böl vanntu, bróðir, er þú þann belg leystir; oft ór þeim belg böll ráð koma." Sörli Kvað:
- 27
"Hug hefðir þú, Hamðir, ef þú hefðir hyggjandi; mikils er á mann hvern vant, er mannvits er!" Hamðir kvað:
- 28
"Af væri nú höfuð, ef Erpr lifði, bróðir okkarr inn böðfrækni, er vit á braut vágum, verr inn vígfrækni, - hvöttumk at dísir, - gumi inn gunnhelgi, - gerðumk at vígi -." Sörli kvað:
- 29
"Ekki hygg ek okkr vera ulfa dæmi, at vit mynim sjalfir of sakask sem grey norna, þá er gráðug eru í auðn of alin.
- 30
Vel höfum vit vegit, stöndum á val Gotna, ofan eggmóðum, sem ernir á kvisti; góðs höfum tírar fengit, þótt skylim nú eða í gær deyja; kveld lifir maðr ekki eftir kvið norna."
- 31
Þar fell Sörli at salar gafli, enn Hamðir hné at húsbaki. Þetta eru kölluð Hamðissmál in fornu.
Editions by Guðni Jónsson, from heimskringla.no, via CLTK's old_norse_texts_heimskringla mirror. The texts are public domain by age; heimskringla.no asks to be credited and is. Licence: Public domain (by age). Source.