Capitula

Latin Library (medieval and later) · Martinbraga · The Latin Library · 173 sections

101
XLIX. Non suscipi debere infantes ad baptismum, nisi ante tres septimanas Paschae.
102
Non liceat ante duas septimanas Paschae, sed ante tres, ad baptismum suscipere aliquem. Oportet autem in ipsis diebus ut hi qui baptizandi sunt symbolum discant et quinta feria novissimae septimanae episcopo vel presbytero reddant.
103
L. De non solvendo ieiunio in quinta feria Paschae.
104
Non liceat quinta feria novissimae septimanae ieiunium solvere et omnem exhonorare Quadragesimam, sed sincere abstinentes totam Quadragesimam perexire aridioribus cibis utentes.
105
LI. De chrisma conficienda.
106
Omni tempore episcopis liceat chrisma conficere et per suas dioeceses destinare, ita ut ad dirigendum chrisma diaconus aut subdiaconus ante diem Paschae de singulis ecclesiis ad episcopum destinentur.
107
LII. Non liceat presbytero, praesente episcopo, chrismare.
108
Presbyter, praesente episcopo, non signet infantes, nisi forte ab episcopo fuerit illi praeceptum.
109
LIII. Quia non licet presbytero ante episcopum in baptisterio introire.
110
Non liceat presbytero prius ab episcopo in baptisterium introire, sed cum episcopo, nisi forte aut absens fuerit aut aegrotus.
111
LIV. De praegnantibus baptizandis.
112
Si qua mulier praegnans desideraverit gratiam baptismi percipere, quando voluerit habeat potestatem. Nam nihil in hoc participat mater infanti qui nascitur propter quod unicuique propria posse voluntas in confessione monstretur.
113
LV. Quid in altario offerre oportet.
114
Non oportet aliquid aliud in sanctuario offerri praeter panem et vinum et aquam, quae in typo Christi benedicuntur, quia dum in cruce penderet de corpore eius sanguis effluxit et aqua. Haec tria unum sunt in Christo Iesu, haec hostia et oblatio Dei in odorem suavitatis.
115
LVI. De presbyteris forasticis.
116
Forasticis presbyteris praesente episcopo vel presbytero civitatis offerre non liceat neque ministrare in populo, nisi forte illis absentibus.
117
LVII. De non ieiunando in die dominica neque genuflectendo, similiter et in Quinquagesima.
118
Si quis presbyter propter publicam poenitentiam a sacerdote acceptam aut aliqua necessitate die dominica pro quadam religione ieiunaverit, sicut Manichaei, anathema sit. Similiter et quod ab apostolis traditum canon tenet antiquus, placuit tam per omnes dominicas quam per omnes dies Paschae usque ad Quinquagesimam non prostrati nec humiliati, sed recto vultu ad Dominum orationum fungamur officio, quia in his diebus gaudium resurrectionis Domini celebramus.
119
LVIII. De praegustandis carnibus et non exsecrandis.
120
Si quis non pro abstinentiae disciplina, sed pro exsecratione escarum abstinet, placuit sancto concilio ut praegustet, et si sic vult abstineat. Si autem spernit ita ut olera cocta cum carnibus non degustet, iste non oboediens nec suspicionem haeresis a se removens deponatur de ordine clericatus.
121
LIX. De eo quod non liceat sacerdotibus vel clericis incantaturas et contrarias ligaturas facere.
122
Non liceat clericis incantatores esse et ligaturas facere, quod est colligatio animarum. Si quis haec facit, de ecclesia proiciatur.
123
LX. De eo quod non liceat sacerdotibus vel clericis spectaculis interesse.
124
Non liceat sacerdotibus vel clericis aliqua spectacula in nuptiis vel in conviviis spectare, sed oportet antequam ingrediantur ipsa spectacula surgere et recedere inde.
125
LXI. De eo quod non liceat convivia facere de confertis.
126
Non liceat sacerdotes vel clericos sed nec religiosos laicos convivia facere de confertis.
127
LXII. De usuris vel negotiorum lucris.
128
Si quis oblitus timorem Domini et sanctam scripturam quae dicit: Pecuniam suam non dedit ad usuram, post hanc cognitionem magni concilii feneraverit et centesimas exegerit aut ex quolibet negotio turpia lucra quaesierit aut per diversas species vini vel frugis vel cuiuslibet rei emendo vel vendendo aliqua incrementa susceperit, depositus de gradu suo alienus habeatur a clero.
129
LXIII. De clericis qui ad matutinum et ad vespertinum non conveniunt.
130
Si quis presbyter vel diaconus vel quilibet clericus ecclesiae deputatus, si intra civitatem fuerit aut in quolibet loco in quo ecclesia est et ad quotidianum psallendi sacrificium matutinis vel vespertinis horis ad ecclesiam non convenit, deponatur a clero, si tamen castigatus veniam ab episcopo per satisfactionem noluerit promereri.
131
LXIV. De eo quod non liceat clericos dominico ab ecclesia absentari.
132
Non liceat quemlibet clericum die dominica ab ecclesia absentem esse, sed missarum sollemnibus interesse et ieiunio.
133
LXV. De eo quod non liceat clericos ante horam tertiam prandere, nec ad mensam accedere vel recedere sine hymno.
134
Non oportet clericos vel laicos religiosos ante sacram horam diei tertiam inire convivia, neque aliquando clericos nisi hymno dicto edere panem, et post cibos gratias auctori Deo referre.
135
LXVI. De attondenda coma clericorum vel habitu ordinato.
136
Non oportet clericos comam nutrire et sic ministrare, sed attonso capite, patentibus auribus, et secundum Aaron talarem vestem nutrire, ut sint in habitu ordinato.
137
LXVII. De eo quod non liceat psalmos poeticos in ecclesia dicere vel libros apocryphos legere.
138
Non oportet psalmos compositos et vulgares in ecclesia dicere, neque libros qui sunt extra canonem legere, nisi solos canonicos Novi et Veteris Testamenti.
139
LXVIII. De eo quod non liceat super monumenta mortuorum missas tenere.
140
Non oportet clericos ignaros et praesumptores super monumenta in campo ministeria portare aut distribuere sacramenta, sed aut in ecclesia aut in basilica ubi martyrum reliquiae sunt depositae ibi pro defunctis oblationem offerri.
141
LXIX. De eo quod non liceat Christianis prandia ad monumenta portare.
142
Non liceat Christianis prandia ad defunctorum sepulchra deferre et sacrificare de re mortuorum.
143
LXX. De eo quod non liceat clericis vel laicis catholicis ab haereticis eulogias accipere aut cum ipsis vel schismaticis orare.
144
Non liceat clericis vel laicis catholicis ab haereticis eulogias accipere, quia maledictiones sunt magis quam benedictiones, neque liceat aut cum haereticis aut cum schismaticis orare.
145
LXXI. De eo quod non liceat Christianis observationes diversas attendere.
146
Si quis paganorum consuetudinem sequens divinos et sortilegos in domo sua introduxerit, quasi ut malum foras mittant aut maleficia inveniant vel lustrationes paganorum faciant, quinque annis poenitentiam agant.
147
LXXII. De eo quod non liceat Christianis tenere traditiones gentilium et observare lunae aut stellarum cursus.
148
Non liceat Christianis tenere traditiones gentilium et observare vel colere elementa aut lunae aut stellarum cursum aut inanem signorum fallaciam pro domo facienda vel ad segetes vel arbores plantandas vel coniugia socianda. Scriptum est enim: Omnia quae facitis aut in verbo aut in opere, omnia in nomine Domini nostri Iesu Christi facite, gratias agentes Deo .
149
LXXIII. De eo quod non liceat Kalendas observare.
150
Non liceat iniquas observationes agere Kalendarum et otiis vacare gentilibus neque lauro aut viriditate arborum cingere domos. Omnis haec observatio paganismi est.
151
LXXIV. De eo quod non liceat medicinales herbas cum aliqua observatione colligere.
152
Non liceat in collectiones herbarum quae medicinales sunt aliquas observationes aut incantationes attendere, nisi tantum cum symbolo divino aut oratione dominica, ut tantum Deus creator omnium et Dominus honoretur.
153
LXXV. De eo quod non liceat mulieres Christianas in lanificiis aliquid observare.
154
Non liceat mulieres Christianas aliquam vanitatem in suis lanificiis observare, sed Deum invocent adiutorem, qui eis sapientiam texendi donavit.
155
LXXVI. De adulteris.
156
Si cuius uxor adulterium fecerit aut vir qui in alienam uxorem irruerit, septem annis poenitentiam agat.
157
LXXVII. De mulieribus fornicariis et abortum facientibus.
158
Si qua mulier fornicaverit et infantem qui exinde fuerit natus occiderit, et quae studuerit abortum facere et quod conceptum est necare aut certe ut non concipiat elaborat, sive ex adulterio sive ex legitimo coniugio, has tales mulieres in mortem recipere communionem priores canones decreverunt. Nos tamen pro misericordia sive tales mulieres sive conscias scelerum ipsarum decem annis agere poenitentiam iudicamus.
159
LXXVIII. De homicidio voluntario vel non voluntario.
160
Si quis voluntarie homicidium fecerit, ad ianua ecclesiae catholicae semper subiaceat et communionem in exitu vitae suae recipiat. Si autem non voluntate, sed casu aliquod homicidium fuerit factum, prior canon septem annis agi poenitentiam iussit, secundus canon quinque mandavit.
161
LXXIX. De muliere quae duos fratres in coniugio vel viro qui duas sorores habuerit.
162
Si qua mulier duos fratres aut si quis vir duas sorores habuerit, a communione abstineantur usque ad mortem. In morte autem eis communio pro misericordia detur. Si vero supervixerint communione accepta et de infirmitate convaluerint, agant plenam poenitentiam tempore constituto.
163
LXXX. De his qui nuptiis irrunt.
164
Si quis multis nuptiis fuerit copulatus, poenitentiam agat. Conversatio autem et fides poenitentis compendiat tempus.
165
LXXXI. De his qui se animalibus commiscuerint.
166
Si quis ante viginti annos in cuiuslibet animalis commistione peccaverit, quindecim annis in humilitate subiaceat ad ecclesiae ianuam, et postea alios quinque annos in orationis tantum communione receptus poenitentiam agat, et sic gratiam sacramenti suscipiat. Interrogentur autem alii de eo, qualem vitam in poenitentia egerit et sic communionis misericordiam consequatur. Si quis autem post viginti annos habens uxorem huic peccato irruerit, viginti et quinque annis humilitate subiaceat, et quinque annis orationibus tantum communicans postea recipiat sacramentum. Quod si et hanc mensuram aliquis transgressus fuerit, sacramentum in exitum consequatur. Oportet enim tales inter daemoniosos orare.
167
LXXXII. De his qui usque ad finem vitae in peccatis perdurant et in exitu communionem petunt.
168
Si quis de corpore exiens novissimum et necessarium communionis viaticum expetit, non ei denegetur. Quod si in desperatione positus post perceptam communionem iterum sanus fuerit factus, tantum orationi particeps sit, nam non accipiat sacramentum donec constitutum poenitentiae impleat tempus. Qui ergo in exitu mortis sunt et desiderant accipere sacramentum, cum consideratione et probatione episcopi accipere debeant.
169
LXXXIII. De his qui intrantes ecclesiam per nimiam luxuriam a sacramento se abstinent.
170
Si quis intrat ecclesiam Dei et sacras scripturas fabulando non audit et pro luxuria sua avertit se a communione sacramenti et in observandis mysteriis declinat constitutam regulam disciplinae, istum talem proiciendum de ecclesia catholica esse decernimus, donec poenitentiam agat et ostendat fructum poenitentiae suae, deprecans ut possit communione percepta indulgentiam promereri.
171
LXXXIV. De excommunicatis.
172
Non liceat communicare excommunicatis neque in domos eorum introeunti orare cum eis. Neque liceat in alia ecclesia suscipi qui ab alia ecclesia segregatur. Si autem aliquis episcopus aut presbyter aut diaconus aut quilibet ecclesiasticus excommunicato communicaverit, quasi perturbans omnem disciplinam ecclesiasticam excommunicetur.
173
Martin of Braga Medieval Latin The Latin Library The Classics Page

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.