Digest34

Item si quis contra mandata duxerit uxorem ex ea provincia, in qua officium aliquid gerit, quod ei ex testamento uxoris adquisitum est divi severus et antoninus rescripserunt retinere eum non posse, tamquam si tutor pupillam contra decretum amplissimi ordinis in domum suam duxisset. utroque ergo casu etsi ex asse heres institutus adierit hereditatem, fisco locus fit: nam quasi indigno ei aufertur hereditas.

Dig. 34.9.2.2

Marcianus 11 inst.

Per contrarium autem ducta tam ab eo, qui officium in provincia gerebat, quam a tutore illicite magis est, ut dicatur capere illam ex testamento nec quasi indignam esse repellendam.

Dig. 34.9.2.3

Marcianus 11 inst.

Idem erit, si quis vivi ignorantis bona vel partem bonorum alicuius cognati donaverit: nam quasi indigno aufertur.

Dig. 34.9.3

Marcianus 5 reg.

Indignum esse divus pius illum decrevit, ut et Marcellus libro duodecimo digestorum refert, qui manifestissime comprobatus est id egisse, ut per neglegentiam et culpam suam mulier, a qua heres institutus erat, moreretur.

Dig. 34.9.4

Ulpianus 14 ad ed.

Papinianus libro quinto quaestionum ait, si quis unum heredem quasi per falsum adscriptum accusavit, legatum ei non auferri a coherede relictum, quem non inquietavit.

Dig. 34.9.5pr.

Paulus 1 d. i. fisci.

Post legatum acceptum non tantum licebit falsum arguere testamentum, sed et non iure factum contendere: inofficiosum autem dicere non permittitur.

Dig. 34.9.5.1

Paulus 1 d. i. fisci.

Ille, qui non iure factum contendit nec optinuit, non repellitur ab eo quod meruit: ergo qui legatum secutus postea falsum dixit, amittere debebit quod consecutus est. de eo vero qui legatum accepit, si neget iure factum esse testamentum, divus pius ita rescripsit: " cognati sophronis licet ab herede instituto acceperant legata, tamen, si is eius condicionis fuerit visus, ut optinere hereditatem non possit, et iure intestati ad eos cognatos pertinet, petere hereditatem ipso iure poterunt. prohibendi autem sint an non, ex cuiusque persona condicione aetate cognita causa a iudice constituendum erit".

Dig. 34.9.5.2

Paulus 1 d. i. fisci.

Amittere id quod testamento meruit et eum placuit, qui tutor datus excusavit se a tutela: sed si consecutus fuerit, non admittitur ad excusationem. diversum puto in eo, qui legatum tantum meruit et a matre pupilli tutor petitus excusare se maluit: hic enim nihil contra iudicium defuncti fecit. sed hoc legatum, quod tutori denegatur, non ad fiscum transfertur, sed filio relinquitur, cuius utilitates desertae sunt.

Dig. 34.9.5.3

Paulus 1 d. i. fisci.

Si pater accusaverit testamentum vel dominus, denegabitur ei actio etiam eius quod filio eius vel servo legatum est, si ad ipsos emolumentum rei perventurum est: quod si personam illorum spectet, diversum dicendum est.

Dig. 34.9.5.4

Paulus 1 d. i. fisci.

Si servum suum rogatus sit manumittere qui legatum meruit vel etiam ipsi servo utrumque datum sit, dicendum est non debere obesse servo factum domini, sed a fisco redimendum, ut manumittatur, si tamen velit servum vendere ( quia non potest cogi) qui iudicium sprevit defuncti.

Dig. 34.9.5.5

Paulus 1 d. i. fisci.

Si filius familias falsum accusaverit testamentum, videndum est, an denegari debeat actio patri: et puto, si invito patre accusavit, non esse denegandam patri actionem.

Dig. 34.9.5.6

Paulus 1 d. i. fisci.

Si is, cui rogatus sum legatum restituere, falsum dixerit, restituere id fisco debebo.

Dig. 34.9.5.7

Paulus 1 d. i. fisci.

Qui accusavit falsum, heres legatario exstitit vel heredi scripto: nihil huic nocere dicendum est.

Dig. 34.9.5.8

Paulus 1 d. i. fisci.

Similis est ei et qui inofficiosum dicit.

Dig. 34.9.5.9

Paulus 1 d. i. fisci.

Aetati eius qui accusavit ignoscitur, et maxime si tutor vel curator dicere falsum vel inofficiosum velit: et ita imperatores severus et antoninus rescripserunt.

Dig. 34.9.5.10

Paulus 1 d. i. fisci.

His vero, qui testimonio suo intentionem accusatoris adiuvaverunt, deneganda est actio: idque divus severus decrevit.

Dig. 34.9.5.11

Paulus 1 d. i. fisci.

Sunt qui putant, et recte, et ei denegandam, qui accusatori adfuit vel fideiussor pro eo exstiterit.

Dig. 34.9.5.12

Paulus 1 d. i. fisci.

Quidam et praesidem indignum putant, qui testamentum falsum pronuntiavit, si appellatione intercedente heres scriptus optinuit.

Dig. 34.9.5.13

Paulus 1 d. i. fisci.

Advocatum fisci, qui intentionem delatoris exsequitur, in omnibus officii necessitas satis excusat.

Dig. 34.9.5.14

Paulus 1 d. i. fisci.

Qui principale testamentum arguit, et a secundis tabulis repellendus est: item a codicillis ad testamentum factis licet non confirmatis. non idem sequendum est, si secundas tabulas vel codicillos coarguit, quia non utrumque hoc casu improbasse videtur.

Dig. 34.9.5.15

Paulus 1 d. i. fisci.

An libertas ei servo data, qui testimonio suo infringere voluerit testamentum, auferri debeat, videndum est. fideicommissum utique non est dignus consequi: et de libertate divus pius iudicavit esse ea privandum.

Dig. 34.9.5.16

Paulus 1 d. i. fisci.

Ei, qui tutor datus est, non prodest ad excusationem, quod falsum dixit: sed a legato removetur.

Dig. 34.9.5.17

Paulus 1 d. i. fisci.

Qui mortis causa donationem accepit a testatore, non est similis in hac causa legatario.

Dig. 34.9.5.18

Paulus 1 d. i. fisci.

Alia causa est eius qui propter testamentum a legatario vel a statulibero accipere iussus est: hic enim ut indignus repelletur.

Dig. 34.9.5.19

Paulus 1 d. i. fisci.

Et falcidiae beneficium heredi scripto auferri debere divus pius et divus marcus putaverunt.

Dig. 34.9.5.20

Paulus 1 d. i. fisci.

Omnes, qui ut indigni repellentur, summovendi sunt a praemio, quod secundum edictum divi traiani datur his qui se deferunt.

Dig. 34.9.6

Marcellus 22 Dig.

Rescriptum est a principe heredem rei quam amovisset quartam non retinere. et ideo si is qui quadringenta habebat universa quadringenta legavit et heres centum subtraxisset, trecentorum quartam retinebit, septuaginta quinque scilicet, et ducenta viginti quinque dabit legatariis: ex centum quae subripuit, legatariis quidem dabit septuaginta quinque, reliqua, id est viginti quinque, ad fiscum venient.

Dig. 34.9.7

Modestinus 6 diff.

Qui titii testamentum falsum dixit nec optinuit, heredi eius heres exsistere prohibendus non est, quia non principaliter in titii hereditatem succedit.

Dig. 34.9.8

Modestinus 9 reg.

Indigno herede pronuntiato adempta hereditate confusas actiones restitui non oportet.

Dig. 34.9.9pr.

Ulpianus 14 ad l. iul. et pap.

Si inimicitiae capitales intervenerunt inter legatarium et testatorem et verisimile esse coeperit testatorem noluisse legatum sive fideicommissum praestari ei, cui adscriptum relictum est, magis est, ut legatum ab eo peti non possit.

Dig. 34.9.9.1

Ulpianus 14 ad l. iul. et pap.

Sed et si palam et aperte testatori maledixerit et infaustas voces adversus eum iactaverit, idem erit dicendum. si autem status eius controversiam movit, denegatur eius quod testamento accepit persecutio: ex qua specie statim fisco deferetur.

Dig. 34.9.10pr.

Gaius 15 ad l. iul. et pap.

In fraudem iuris fidem accommodat, qui vel id quod relinquitur vel aliud tacite promittit restituturum se personae quae legibus ex testamento capere prohibetur, sive chirographum eo nomine dederit sive nuda pollicitatione repromiserit.

Dig. 34.9.10.1

Gaius 15 ad l. iul. et pap.

Si quis ei qui capere possit rogatus fuerit restituere et is mortis tempore prohibetur legibus hoc capere, non dubito quin, etsi deficit fideicommissum, apud eum tamen, qui rogatus est restituere, manere debet, quia nulla fraus eius intervenisse videtur, nisi si in futurum casum fidem accommodavit, id est ut, licet capere legibus prohiberi coeperit, restituat.

Dig. 34.9.10.2

Gaius 15 ad l. iul. et pap.

Recte dictum est, si pater filii, quem in potestate habebat, tacitam fidem interposuerit, non debere id filio nocere, quia parendi necessitatem habuerit.