Digest28

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 1,627 sections

1
Digest of Justinian: Liber XXVIII
2
OMINI NOSTRI SACRATISSIMI PRINCIPIS IUSTINIANI IURIS ENUCLEATI EX OMNI VETERE IURE COLLECTI DIGESTORUM SEU PANDECTARUM
3
LIBER DUODETRICESIMUS
4
Dig. 28.1.0. Qui testamenta facere possunt et quemadmodum tesamenta fiant.
5
Dig. 28.2.0. De liberis et postumis heredibus instituendis vel exheredandis.
6
Dig. 28.3.0. De iniusto rupto irrito facto testamento.
7
Dig. 28.4.0. De his quae in testamento delentur inducuntur vel inscribuntur.
8
Dig. 28.5.0. De heredibus instituendis.
9
Dig. 28.6.0. De vulgari et pupillari substitutione.
10
Dig. 28.7.0. De condicionibus institutionum.
11
Dig. 28.8.0. De iure deliberandi.
12
Dig. 28.1.0. Qui testamenta facere possunt et quemadmodum tesamenta fiant.
13
Dig. 28.1.1
14
Modestinus 2 pand.
15
Testamentum est voluntatis nostrae iusta sententia de eo, quod quis post mortem suam fieri velit.
16
Dig. 28.1.2
17
Labeo 1 post. a iav. epit.
18
In eo qui testatur eius temporis, quo testamentum facit, integritas mentis, non corporis sanitas exigenda est.
19
Dig. 28.1.3
20
Papinianus 14 quaest.
21
Testamenti factio non privati, sed publici iuris est.
22
Dig. 28.1.4
23
Gaius 2 inst.
24
Si quaeramus, an valeat testamentum, in primis animadvertere debemus, an is qui fecerit testamentum habuerit testamenti factionem, deinde, si habuerit, requiremus, an secundum regulas iuris civilis testatus sit.
25
Dig. 28.1.5
26
Ulpianus 6 ad sab.
27
A qua aetate testamentum vel masculi vel feminae facere possunt, videamus. verius est in masculis quidem quartum decimum annum spectandum, in feminis vero duodecimum completum. utrum autem excessisse debeat quis quartum decimum annum, ut testamentum facere possit, an sufficit complesse? propone aliquem kalendis ianuariis natum testamentum ipso natali suo fecisse quarto decimo anno: an valeat testamentum? dico valere. plus arbitror, etiamsi pridie kalendarum fecerit post sextam horam noctis, valere testamentum: iam enim complesse videtur annum quartum decimum, ut marciano videtur.
28
Dig. 28.1.6pr.
29
Gaius 17 ad ed. provinc.
30
Qui in potestate parentis est, testamenti faciendi ius non habet, adeo ut, quamvis pater ei permittat, nihilo magis tamen iure testari possit.
31
Dig. 28.1.6.1
32
Gaius 17 ad ed. provinc.
33
Surdus mutus testamentum facere non possunt: sed si quis post testamentum factum valetudine aut quolibet alio casu mutus aut surdus esse coeperit, ratum nihilo minus permanet testamentum.
34
Dig. 28.1.7
35
Macer 1 ad l. vices. hered.
36
Si mutus aut surdus, ut liceret sibi testamentum facere, a principe impetraverit, valet testamentum.
37
Dig. 28.1.8pr.
38
Gaius 17 ad ed. provinc.
39
Eius qui apud hostes est testamentum quod ibi fecit non valet, quamvis redierit.
40
Dig. 28.1.8.1
41
Gaius 17 ad ed. provinc.
42
Si cui aqua et igni interdictum sit, eius nec illud testamentum valet quod ante fecit nec id quod postea fecerit: bona quoque, quae tunc habuit cum damnaretur, publicabuntur aut, si non videantur lucrosa, creditoribus concedentur.
43
Dig. 28.1.8.2
44
Gaius 17 ad ed. provinc.
45
In insulam deportati in eadem causa sunt:
46
Dig. 28.1.8.3
47
Gaius 17 ad ed. provinc.
48
Sed relegati in insulam et quibus terra italica et sua provincia interdicitur testamenti faciendi ius retinent.
49
Dig. 28.1.8.4
50
Gaius 17 ad ed. provinc.
51
Hi vero, qui ad ferrum aut ad bestias aut in metallum damnantur, libertatem perdunt bonaque eorum publicantur: unde apparet amittere eos testamenti factionem.
52
Dig. 28.1.9
53
Ulpianus 45 ad ed.
54
Si quis post accusationem in custodia fuerit defunctus indemnatus, testamentum eius valebit.
55
Dig. 28.1.10
56
Paulus 3 sent.
57
Qui manus amisit testamentum facere potest, quamvis scribere non possit.
58
Dig. 28.1.11
59
Ulpianus 10 ad sab.
60
Obsides testari non possunt, nisi eis permittitur.
61
Dig. 28.1.12
62
Iulianus 42 Dig.
63
Lege cornelia testamenta eorum, qui in hostium potestate decesserint, perinde confirmantur, ac si hi qui ea fecissent in hostium potestatem non pervenissent, et hereditas ex his eodem modo ad unumquemque pertinet. quare servus heres scriptus ab eo, qui in hostium potestate decesserit, liber et heres erit seu velit seu nolit, licet minus proprie necessarius heres dicatur: nam et filius eius, qui in hostium potestate decessit, invitus hereditati obligatur, quamvis suus heres dici non possit, qui in potestate morientis non fuit.
64
Dig. 28.1.13pr.
65
Marcianus 4 inst.
66
Qui a latronibus capti sunt, cum liberi manent, possunt facere testamentum.
67
Dig. 28.1.13.1
68
Marcianus 4 inst.
69
Item qui apud externos legatione funguntur, possunt facere testamentum.
70
Dig. 28.1.13.2
71
Marcianus 4 inst.
72
Si quis in capitali crimine damnatus appellaverit et medio tempore pendente appellatione fecerit testamentum et ita decesserit, valet eius testamentum.
73
Dig. 28.1.14
74
Paulus 2 reg.
75
Qui in testamento domini manumissus est, si ignorat dominum decessisse aditamque eius esse hereditatem, testamentum facere non potest, licet iam pater familias et sui iuris est: nam qui incertus de statu suo est, certam legem testamento dicere non potest.
76
Dig. 28.1.15
77
Ulpianus 12 ad ed.
78
De statu suo dubitantes vel errantes testamentum facere non possunt, ut divus pius rescripsit.
79
Dig. 28.1.16pr.
80
Pomponius l.S. reg.
81
Filius familias et servus alienus et postumus et surdus testamenti factionem habere dicuntur: licet enim testamentum facere non possunt, attamen ex testamento vel sibi vel aliis adquirere possunt.
82
Dig. 28.1.16.1
83
Pomponius l.S. reg.
84
Marcellus notat: furiosus quoque testamenti factionem habet, licet testamentum facere non potest: ideo autem habet testamenti factionem, quia potest sibi adquirere legatum vel fideicommissum: nam etiam compotibus mentis personales actiones etiam ignorantibus adquiruntur.
85
Dig. 28.1.17
86
Paulus 3 sent.
87
In adversa corporis valetudine mente captus eo tempore testamentum facere non potest.
88
Dig. 28.1.18pr.
89
Ulpianus 1 ad sab.
90
Is cui lege bonis interdictum est testamentum facere non potest et, si fecerit, ipso iure non valet: quod tamen interdictione vetustius habuerit testamentum, hoc valebit. merito ergo nec testis ad testamentum adhiberi poterit, cum neque testamenti factionem habeat.
91
Dig. 28.1.18.1
92
Ulpianus 1 ad sab.
93
Si quis ob carmen famosum damnetur, senatus consulto expressum est, ut intestabilis sit: ergo nec testamentum facere poterit nec ad testamentum adhiberi.
94
Dig. 28.1.19
95
Modestinus 5 pand.
96
Si filius familias aut pupillus aut servus tabulas testamenti fecerit signaverit, secundum eas bonorum possessio dari non potest, licet filius familias sui iuris aut pupillus pubes aut servus liber factus decesserit, quia nullae sunt tabulae testamenti, quas is fecit, qui testamenti faciendi facultatem non habuerit.
97
Dig. 28.1.20pr.
98
Ulpianus 1 ad sab.
99
Qui testamento heres instituitur, in eodem testamento testis esse non potest. quod in legatario et in eo qui tutor scriptus est contra habetur: hi enim testes possunt adhiberi, si aliud eos nihil impediat, ut puta si impubes, si in potestate sit testatoris.
100
Dig. 28.1.20.1

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.