Digest15

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 732 sections

1
Digest of Justinian: Liber XV
2
OMINI NOSTRI SACRATISSIMI PRINCIPIS IUSTINIANI IURIS ENUCLEATI EX OMNI VETERE IURE COLLECTI DIGESTORUM SEU PANDECTARUM
3
LIBER QUINTUS DECIMUS
4
Dig. 15.1.0. De peculio.
5
Dig. 15.2.0. Quando de peculio actio annalis est.
6
Dig. 15.3.0. De in rem verso.
7
Dig. 15.4.0. Quod iussu.
8
Dig. 15.1.0.R rubrica: de peculio.
9
Dig. 15.1.1pr.
10
Ulpianus 29 ad ed.
11
Ordinarium praetor arbitratus est prius eos contractus exponere eorum qui alienae potestati subiecti sunt, qui in solidum tribuunt actionem, sic deinde ad hunc pervenire, ubi de peculio datur actio.
12
Dig. 15.1.1.1
13
Ulpianus 29 ad ed.
14
Est autem triplex hoc edictum: aut enim de peculio aut de in rem verso aut quod iussu hinc oritur actio.
15
Dig. 15.1.1.2
16
Ulpianus 29 ad ed.
17
Verba autem edicti talia sunt: " quod cum eo, qui in alterius potestate esset, negotium gestum erit".
18
Dig. 15.1.1.3
19
Ulpianus 29 ad ed.
20
De eo loquitur, non de ea: sed tamen et ob eam quae est feminini sexus dabitur ex hoc edicto actio.
21
Dig. 15.1.1.4
22
Ulpianus 29 ad ed.
23
Si cum impubere filio familias vel servo contractum sit, ita dabitur in dominum vel patrem de peculio, si locupletius eorum peculium factum est.
24
Dig. 15.1.1.5
25
Ulpianus 29 ad ed.
26
Potestatis verbum communiter accipiendum est tam in filio quam in servo.
27
Dig. 15.1.1.6
28
Ulpianus 29 ad ed.
29
Nec magis dominium servorum esse spectandum quam facultatem habendi eos: non enim solum servorum propriorum nomine conveniemur, item communium, verum eorum quoque qui bona fide nobis serviunt, sive liberi sint sive servi alieni.
30
Dig. 15.1.2
31
Pomponius 5 ad sab.
32
Ex ea causa, ex qua soleret servus fructuarius vel usuarius adquirere, in eum, cuius usus fructus vel usus sit, actio dumtaxat de peculio ceteraeque honorariae dantur, ex reliquis in dominum proprietatis.
33
Dig. 15.1.3pr.
34
Ulpianus 29 ad ed.
35
Licet tamen praetor, si cum eo qui in potestate sit gestum sit polliceatur actionem, tamen sciendum est et si in nullius sit potestate, dari de peculio actionem, ut puta si cum servo hereditario contractum sit ante aditam hereditatem.
36
Dig. 15.1.3.1
37
Ulpianus 29 ad ed.
38
Unde labeo scribit et si secundo tertiove gradu substitutus sit servus et deliberantibus primis heredibus cum eo contractum sit, mox repudiantibus eis ipse liber heresque exstiterit, posse dici de peculio eum conveniri et de in rem verso.
39
Dig. 15.1.3.2
40
Ulpianus 29 ad ed.
41
Parvi autem refert, servus quis masculi an mulieris fuerit: nam de peculio et mulier convenietur.
42
Dig. 15.1.3.3
43
Ulpianus 29 ad ed.
44
Pedius etiam impuberes dominos de peculio obligari ait: non enim cum ipsis impuberibus contrahitur, ut tutoris auctoritatem spectes. idem adicit pupillum non posse servo peculium constituere nec tutoris auctoritate.
45
Dig. 15.1.3.4
46
Ulpianus 29 ad ed.
47
In furiosi quoque curatorem dicimus dandam de peculio actionem: nam et huius servus peculium habere potest, non si fuerit concessum, ut habeat, sed si non fuerit prohibitum, ne habeat.
48
Dig. 15.1.3.5
49
Ulpianus 29 ad ed.
50
Si filius familias vel servus pro aliquo fideiusserint vel alias intervenerint vel mandaverint, tractatum tum est, an sit de peculio actio. et est verius in servo causam fideiubendi vel mandandi spectandam, quam sententiam et celsus libro sexto probat in servo fideiussore. si igitur quasi intercessor servus intervenerit, non rem peculiarem agens, non obligabitur dominus de peculio.
51
Dig. 15.1.3.6
52
Ulpianus 29 ad ed.
53
Iulianus quoque libro duodecimo digestorum scribit, si servus mandaverit, ut creditori meo solveretur, referre ait, quam causam mandandi habuerit: si pro creditore suo solvi mandavit, esse obligatum dominum de peculio: quod si intercessoris officio functus sit, non obligari dominum de peculio.
54
Dig. 15.1.3.7
55
Ulpianus 29 ad ed.
56
Cui congruit, quod idem iulianus scribit, si a filio meo fideiussorem accepero, quidquid a fideiussore accepero, id me non de in rem verso, sed de peculio actione mandati praestaturum. idem accipias et in servi fideiussore, idemque si alius mihi pro filio meo debitore solvisset. quod si filius meus debitor non fuisset, exceptione doli fideiussorem usurum et, si solvisset, condicturum scribit.
57
Dig. 15.1.3.8
58
Ulpianus 29 ad ed.
59
Si servus, cum se pro libero gereret, compromiserit, quaeritur, an de peculio actio ex poena compromissi quasi ex negotio gesto danda sit, sicuti traiecticiae pecuniae datur. sed hoc et nervae filio et mihi videtur verius ex compromisso servi non dandam de peculio actionem, quia nec si iudicio condemnetur servus, datur in eum actio.
60
Dig. 15.1.3.9
61
Ulpianus 29 ad ed.
62
Sed si filius fideiussor vel quasi interventor acceptus sit, an de peculio patrem obligat, quaeritur. et est vera sabini et cassii sententia existimantium semper obligari patrem de peculio et distare in hoc a servo.
63
Dig. 15.1.3.10
64
Ulpianus 29 ad ed.
65
Quare et ex compromisso pater tenebitur. et ita papinianus quoque libro nono quaestionum scribit nec interesse ait, ex qua causa compromiserit, utrum ex ea causa, ex qua potuit cum patre de peculio agere, an vero ex ea qua non potuit, cum ex stipulatu pater conveniatur.
66
Dig. 15.1.3.11
67
Ulpianus 29 ad ed.
68
Idem scribit iudicati quoque patrem de peculio actione teneri, quod et Marcellus putat, etiam eius actionis nomine, ex qua non potuit pater de peculio actionem pati: nam sicut in stipulatione contrahitur cum filio, ita iudicio contrahi: proinde non originem iudicii spectandam, sed ipsam iudicati velut obligationem. quare et si quasi defensor condemnatus sit, idem putat.
69
Dig. 15.1.3.12
70
Ulpianus 29 ad ed.
71
Ex furtiva causa filio quidem familias condici posse constat. an vero in patrem vel in dominum de peculio danda est, quaeritur: et est verius, in quantum locupletior dominus factus esset ex furto facto, actionem de peculio dandam: idem labeo probat, quia iniquissimum est ex furto servi dominum locupletari impune. nam et circa rerum amotarum actionem filiae familias nomine in id quod ad patrem pervenit competit actio de peculio.
72
Dig. 15.1.3.13
73
Ulpianus 29 ad ed.
74
Si filius familias duumvir pupillo rem salvam fore caveri non curavit, papinianus libro nono quaestionum de peculio actionem competere ait. nec quicquam mutare arbitror, an voluntate patris decurio factus sit, quoniam rem publicam salvam fore pater obstrictus est.
75
Dig. 15.1.4pr.
76
Pomponius 7 ad sab.
77
Peculii est non id, cuius servus seorsum a domino rationem habuerit, sed quod dominus ipse separaverit suam a servi rationem discernens: nam cum servi peculium totum adimere vel augere vel minuere dominus possit, animadvertendum est non quid servus, sed quid dominus constituendi servilis peculii gratia fecerit.
78
Dig. 15.1.4.1
79
Pomponius 7 ad sab.
80
Sed hoc ita verum puto, si debito servum liberare voluit dominus, ut, etiamsi nuda voluntate remiserit dominus quod debuerit, desinat servus debitor esse: si vero nomina ita fecerit dominus, ut quasi debitorem se servo faceret, cum re vera debitor non esset, contra puto: re enim, non verbis peculium augendum est.
81
Dig. 15.1.4.2
82
Pomponius 7 ad sab.
83
Ex his apparet non quid servus ignorante domino habuerit peculii esse, sed quid volente: alioquin et quod subripuit servus domino, fiet peculii, quod non est verum.
84
Dig. 15.1.4.3
85
Pomponius 7 ad sab.
86
Sed saepe fit, ut ignorante domino incipiat minui servi peculium, veluti cum damnum domino dat servus aut furtum facit.
87
Dig. 15.1.4.4
88
Pomponius 7 ad sab.
89
Si opem ferente servo meo furtum mihi feceris, id ex peculio deducendum est, quo minus ob rem subreptam consequi possim.
90
Dig. 15.1.4.5
91
Pomponius 7 ad sab.
92
Si aere alieno dominico exhauriatur peculium servi, res tamen in causa peculiaria manent: nam si aut servo donasset debitum dominus aut nomine servi alius domino intulisset, peculium suppletur nec est nova concessione domini opus.
93
Dig. 15.1.4.6
94
Pomponius 7 ad sab.
95
Non solum id in peculio vicariorum ponendum est, cuius rei a domino, sed etiam id cuius ab eo cuius in peculio sint seorsum rationem habeant.
96
Dig. 15.1.5pr.
97
Ulpianus 29 ad ed.
98
Depositi nomine pater vel dominus dumtaxat de peculio conveniuntur et si quid dolo malo eorum captus sum.
99
Dig. 15.1.5.1
100
Ulpianus 29 ad ed.

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.