Digest13

Latin Library (medieval and later) · Justinian · The Latin Library · 840 sections

301
Dig. 13.5.14.2
302
Ulpianus 27 ad ed.
303
Sed et si quis certam personam fideiussuram pro se constituerit, nihilo minus tenetur, ut pomponius scribit. quid tamen si ea persona nolit fideiubere? puto teneri eum qui constituit, nisi aliud actum est. quid si ante decessit? si mora interveniente, aequum est teneri eum qui constituit vel in id quod interest vel ut aliam personam non minus idoneam fideiubentem praestet: si nulla mora interveniente, magis puto non teneri.
304
Dig. 13.5.14.3
305
Ulpianus 27 ad ed.
306
Constituere autem et praesentes et absentes possumus, sicut pacisci, et per nuntium et per nosmet ipsos, et quibuscumque verbis.
307
Dig. 13.5.15
308
Paulus 29 ad ed.
309
Et licet libera persona sit, per quam tibi constitui, non erit impedimentum, quod per liberam personam adquirimus, quia ministerium tantummodo hoc casu praestare videtur.
310
Dig. 13.5.16pr.
311
Ulpianus 27 ad ed.
312
Si duo quasi duo rei constituerimus, vel cum altero agi poterit in solidum.
313
Dig. 13.5.16.1
314
Ulpianus 27 ad ed.
315
Sed et certo loco et tempore constituere quis potest, nec solum eo loci posse eum petere, ubi ei constitutum est, sed exemplo arbitrariae actionis ubique potest.
316
Dig. 13.5.16.2
317
Ulpianus 27 ad ed.
318
Ait praetor: " si appareat eum qui constituit neque solvere neque fecisse neque per actorem stetit, quo minus fieret quod constitutum est. "
319
Dig. 13.5.16.3
320
Ulpianus 27 ad ed.
321
Ergo si non stetit per actorem, tenet actio, etiamsi per rerum naturam stetit: sed magis dicendum est subveniri reo debere.
322
Dig. 13.5.16.4
323
Ulpianus 27 ad ed.
324
Haec autem verba praetoris " neque fecisse reum quod constituit" utrum ad tempus constituti pertinent an vero usque ad litis contestationem trahimus, dubitari potest: et puto ad tempus constituti.
325
Dig. 13.5.17
326
Paulus 29 ad ed.
327
Sed et si alia die offerat nec actor accipere voluit nec ulla causa iusta fuit non accipiendi, aequum est succurri reo aut exceptione aut iusta interpretatione, ut factum actoris usque ad tempus iudicii ipsi noceat: ut illa verba " neque fecisset" hoc significent, ut neque in diem in quem constituit fecerit neque postea.
328
Dig. 13.5.18pr.
329
Ulpianus 27 ad ed.
330
Item illa verba praetoris " neque per actorem stetisse" eandem recipiunt dubitationem. et pomponius dubitat, si forte ad diem constituti per actorem non steterit, ante stetit vel postea. et puto et haec ad diem constituti referenda. proinde si valetudine impeditus aut vi aut tempestate petitor non venit, ipsi nocere pomponius scribit.
331
Dig. 13.5.18.1
332
Ulpianus 27 ad ed.
333
Quod adicitur: " eamque pecuniam cum constituebatur debitam fuisse", interpretationem pleniorem exigit. nam primum illud efficit, ut, si quid tunc debitum fuit cum constitueretur, nunc non sit, nihilo minus teneat constitutum, quia retrorsum se actio refert. proinde temporali actione obligatum constituendo celsus et iulianus scribunt teneri debere, licet post constitutum dies temporalis actionis exierit. quare et si post tempus obligationis se soluturum constituerit, adhuc idem iulianus putat, quoniam eo tempore constituit, quo erat obligatio, licet in id tempus quo non tenebatur.
334
Dig. 13.5.18.2
335
Ulpianus 27 ad ed.
336
E re autem est hic subiungere, utrum poenam contineat haec actio an rei persecutionem: et magis est, ut etiam Marcellus putat, ut rei sit persecutio.
337
Dig. 13.5.18.3
338
Ulpianus 27 ad ed.
339
Vetus fuit dubitatio, an qui hac actione egit sortis obligationem consumat. et tutius est dicere solutione potius ex hac actione facta liberationem contingere, non litis contestatione, quoniam solutio ad utramque obligationem proficit.
340
Dig. 13.5.19pr.
341
Paulus 29 ad ed.
342
Id quod sub condicione debetur, sive pure sive certo die constituatur, eadem condicione suspenditur, ut existente condicione teneatur deficiente utraque actio depereat.
343
Dig. 13.5.19.1
344
Paulus 29 ad ed.
345
Sed is qui pure debet si sub condicione constituat, inquit pomponius in hunc utilem actionem esse.
346
Dig. 13.5.19.2
347
Paulus 29 ad ed.
348
Si pater vel dominus constituerit se soluturum quod fuit in peculio, non minueretur peculium eo, quod ex ea causa obstrictus esse coeperit: et licet interierit peculium, non tamen liberatur.
349
Dig. 13.5.20
350
Paulus 4 ad plaut.
351
Nec enim quod crescit peculium aut decrescit, pertinet ad constitutoriam actionem.
352
Dig. 13.5.21pr.
353
Paulus 29 ad ed.
354
Promissor stichi post moram ab eo factam mortuo sticho si constituerit se pretium eius soluturum, tenetur.
355
Dig. 13.5.21.1
356
Paulus 29 ad ed.
357
Si sine die constituas, potest quidem dici te non teneri, licet verba edicti late pateant: alioquin et confestim agi tecum poterit, si statim ut constituisti non solvas: sed modicum tempus statuendum est non minus decem dierum, ut exactio celebretur.
358
Dig. 13.5.21.2
359
Paulus 29 ad ed.
360
Constituto satis non facit, qui soluturum se constituit, si offerat satisfactionem. si quis autem constituat se satisdaturum, fideiussorem vel pignora det, non tenetur, quia nihil intersit, quemadmodum satisfaciat.
361
Dig. 13.5.22
362
Paulus 6 brev.
363
Si post constitutam tibi pecuniam hereditatem ex senatus consulto trebelliano restitueris, quoniam sortis petitionem transtulisti ad alium, deneganda est tibi pecuniae constitutae actio. idem est in hereditatis possessore post evictam hereditatem. sed magis est, ut fideicommissario vel ei qui vicit decernenda esset actio.
364
Dig. 13.5.23
365
Iulianus 11 Dig.
366
Promissor hominis homine mortuo, cum per eum staret quo minus traderetur, etsi hominem daturum se constituerit, de constituta pecunia tenebitur, ut pretium eius solvat.
367
Dig. 13.5.24
368
Marcellus l.S. resp.
369
Titius seio epistulam emisit in haec verba: " remanserunt apud me quinquaginta ex credito tuo ex contractu pupillorum meorum, quos tibi reddere debebo idibus maiis probos: quod si ad diem supra scriptum non dedero, tunc dare debebo usuras tot. " quaero, an lucius titius in locum pupillorum hac cautione reus successerit. Marcellus respondit si intercessisset stipulatio, successisse. item quaero, an, si non successisset, de constituta teneatur. Marcellus respondit in sortem teneri: est enim humanior et utilior ista interpretatio.
370
Dig. 13.5.25pr.
371
Papinianus 8 quaest.
372
Illud aut illud debuit et constituit alterum: an vel alterum quod non constituit solvere possit, quaesitum est. dixi non esse audiendum, si velit hodie fidem constitutae rei frangere.
373
Dig. 13.5.25.1
374
Papinianus 8 quaest.
375
Si iureiurando delato deberi tibi iuraveris, cum habeas eo nomine actionem, recte de constituta agis. sed et si non ultro detulero iusiurandum, sed referendi necessitate compulsus id fecero, quia nemo dubitat modestius facere qui referat, quam ut ipse iuret, nulla distinctio adhibetur, tametsi ob tuam facilitatem ac meam verecundiam subsecuta sit referendi necessitas.
376
Dig. 13.5.26
377
Scaevola 1 resp.
378
Quidam ad creditorem litteras eiusmodi fecit: " decem, quae lucius titius ex arca tua mutua acceperat, salva ratione usurarum habes penes me, domine. " respondit secundum ea quae proponerentur actione de constituta pecunia eum teneri.
379
Dig. 13.5.27
380
Ulpianus 14 ad ed.
381
Utrum praesente debitore an absente constituat quis, parvi refert. hoc amplius etiam invito constituere eum posse pomponius libro trigensimo quarto scribit: unde falsam putat opinionem labeonis existimantis, si, postquam quis constituit pro alio, dominus ei denuntiet ne solvat, in factum exceptionem dandam: nec immerito pomponius: nam cum semel sit obligatus qui constituit, factum debitoris non debet eum excusare.
382
Dig. 13.5.28
383
Gaius 5 ad ed. provinc.
384
Ubi quis pro alio constituit se soluturum, adhuc is, pro quo constituit, obligatus manet.
385
Dig. 13.5.29
386
Paulus 24 ad ed.
387
Qui iniuriarum vel furti vel vi bonorum raptorum tenetur actione, constituendo tenetur.
388
Dig. 13.5.30
389
Paulus 2 sent.
390
Si quis duobus pecuniam constituerit tibi aut titio, etsi stricto iure propria actione pecuniae constitutae manet obligatus, etiamsi titio solverit, tamen per exceptionem adiuvatur.
391
Dig. 13.5.31
392
Scaevola 5 Dig.
393
Lucius titius seiorum debitor decessit: hi persuaserunt publio maevio, quod hereditas ad eum pertineret et fecerunt, ut epistulam in eos exponat debitorem sese esse quasi heredem patrui sui confitentem, qui et addidit epistulae suae, quod in rationes suas eadem pecunia pervenit. quaesitum est, cum ad publium maevium ex hereditate lucii titii nihil pervenerit, an ex scriptura proposita de constituta pecunia conveniri possit et an doli exceptione uti possit. respondit nec civilem eo nomine actionem competere: sed nec de constituta secundum ea quae proponerentur. idem quaesiit, usurarum nomine quod ex causa supra scripta datum sit, an repeti possit. respondit secundum ea quae proponerentur posse.
394
Dig. 13.6.0. Commodati vel contra.
395
Dig. 13.6.1pr.
396
Ulpianus 28 ad ed.
397
Ait praetor: " quod quis commodasse dicetur, de eo iudicium dabo. "
398
Dig. 13.6.1.1
399
Ulpianus 28 ad ed.
400
Huius edicti interpretatio non est difficilis. unum solummodo notandum, quod qui edictum concepit commodati fecit mentionem, cum paconius utendi fecit mentionem. inter commodatum autem et utendum datum labeo quidem ait tantum interesse, quantum inter genus et speciem: commodari enim rem mobilem, non etiam soli, utendam dari etiam soli. sed ut apparet, proprie commodata res dicitur et quae soli est, idque et cassius existimat. vivianus amplius etiam habitationem commodari posse ait.

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.