Digest1
- 1
Digest of Justinian: Liber I
- 2
OMINI NOSTRI SACRATISSIMI PRINCIPIS IUSTINIANI IURIS ENUCLEATI EX OMNI VETERE IURE COLLECTI DIGESTORUM SEU PANDECTARUM
- 3
LIBER PRIMUS
- 4
Dig. 1.1.0. De iustitia et iure.
- 5
Dig. 1.2.0. De origine iuris et omnium magistratuum et successione prudentium.
- 6
Dig. 1.3.0. De legibus senatusque consultis et longa consuetudine.
- 7
Dig. 1.4.0. De constitutionibus principum.
- 8
Dig. 1.5.0. De statu hominum.
- 9
Dig. 1.6.0. De his qui sui vel alieni iuris sunt.
- 10
Dig. 1.7.0. De adoptionibus et emancipationibus et aliis modis quibus potestas solvitur.
- 11
Dig. 1.8.0. De divisione rerum et qualitate.
- 12
Dig. 1.9.0. De senatoribus.
- 13
Dig. 1.10.0. De officio consulis.
- 14
Dig. 1.11.0. De officio praefecti praetorio.
- 15
Dig. 1.12.0. De officio praefecti urbi.
- 16
Dig. 1.13.0. De officio quaestoris.
- 17
Dig. 1.14.0. De officio praetorum.
- 18
Dig. 1.15.0. De officio praefecti vigilum.
- 19
Dig. 1.16.0. De officio proconsulis et legati.
- 20
Dig. 1.17.0. De officio praefecti augustalis.
- 21
Dig. 1.18.0. De officio praesidis.
- 22
Dig. 1.19.0. De officio procuratoris caesaris vel rationalis.
- 23
Dig. 1.20.0. De officio iuridici.
- 24
Dig. 1.21.0. De officio eius, cui mandata est iurisdictio.
- 25
Dig. 1.22.0. De officio adsessorum.
- 26
Dig. 1.1.0. De iustitia et iure.
- 27
Dig. 1.1.1pr.
- 28
Ulpianus 1 inst.
- 29
Iuri operam daturum prius nosse oportet, unde nomen iuris descendat. est autem a iustitia appellatum: nam, ut eleganter celsus definit, ius est ars boni et aequi.
- 30
Dig. 1.1.1.1
- 31
Ulpianus 1 inst.
- 32
Cuius merito quis nos sacerdotes appellet: iustitiam namque colimus et boni et aequi notitiam profitemur, aequum ab iniquo separantes, licitum ab illicito discernentes, bonos non solum metu poenarum, verum etiam praemiorum quoque exhortatione efficere cupientes, veram nisi fallor philosophiam, non simulatam affectantes.
- 33
Dig. 1.1.1.2
- 34
Ulpianus 1 inst.
- 35
Huius studii duae sunt positiones, publicum et privatum. publicum ius est quod ad statum rei romanae spectat, privatum quod ad singulorum utilitatem: sunt enim quaedam publice utilia, quaedam privatim. publicum ius in sacris, in sacerdotibus, in magistratibus constitit. privatum ius tripertitum est: collectum etenim est ex naturalibus praeceptis aut gentium aut civilibus.
- 36
Dig. 1.1.1.3
- 37
Ulpianus 1 inst.
- 38
Ius naturale est, quod natura omnia animalia docuit: nam ius istud non humani generis proprium, sed omnium animalium, quae in terra, quae in mari nascuntur, avium quoque commune est. hinc descendit maris atque feminae coniunctio, quam nos matrimonium appellamus, hinc liberorum procreatio, hinc educatio: videmus etenim cetera quoque animalia, feras etiam istius iuris peritia censeri.
- 39
Dig. 1.1.1.4
- 40
Ulpianus 1 inst.
- 41
Ius gentium est, quo gentes humanae utuntur. quod a naturali recedere facile intellegere licet, quia illud omnibus animalibus, hoc solis hominibus inter se commune sit.
- 42
Dig. 1.1.2
- 43
Pomponius l.S. enchir.
- 44
Veluti erga deum religio: ut parentibus et patriae pareamus:
- 45
Dig. 1.1.3
- 46
Florus 1 inst.
- 47
Ut vim atque iniuriam propulsemus: nam iure hoc evenit, ut quod quisque ob tutelam corporis sui fecerit, iure fecisse existimetur, et cum inter nos cognationem quandam natura constituit, consequens est hominem homini insidiari nefas esse.
- 48
Dig. 1.1.4
- 49
Ulpianus 1 inst.
- 50
Manumissiones quoque iuris gentium sunt. est autem manumissio de manu missio, id est datio libertatis: nam quamdiu quis in servitute est, manui et potestati suppositus est, manumissus liberatur potestate. quae res a iure gentium originem sumpsit, utpote cum iure naturali omnes liberi nascerentur nec esset nota manumissio, cum servitus esset incognita: sed posteaquam iure gentium servitus invasit, secutum est beneficium manumissionis. et cum uno naturali nomine homines appellaremur, iure gentium tria genera esse coeperunt: liberi et his contrarium servi et tertium genus liberti, id est hi qui desierant esse servi.
- 51
Dig. 1.1.5
- 52
Hermogenianus 1 iuris epit.
- 53
Ex hoc iure gentium introducta bella, discretae gentes, regna condita, dominia distincta, agris termini positi, aedificia collocata, commercium, emptiones venditiones, locationes conductiones, obligationes institutae: exceptis quibusdam quae iure civili introductae sunt.
- 54
Dig. 1.1.6pr.
- 55
Ulpianus 1 inst.
- 56
Ius civile est, quod neque in totum a naturali vel gentium recedit nec per omnia ei servit: itaque cum aliquid addimus vel detrahimus iuri communi, ius proprium, id est civile efficimus.
- 57
Dig. 1.1.6.1
- 58
Ulpianus 1 inst.
- 59
Hoc igitur ius nostrum constat aut ex scripto aut sine scripto, ut apud graecos: twn nomwn ohi men eggrafoi, ohi de agrafoi.
- 60
Dig. 1.1.7pr.
- 61
Papinianus 2 def.
- 62
Ius autem civile est, quod ex legibus, plebis scitis, senatus consultis, decretis principum, auctoritate prudentium venit.
- 63
Dig. 1.1.7.1
- 64
Papinianus 2 def.
- 65
Ius praetorium est, quod praetores introduxerunt adiuvandi vel supplendi vel corrigendi iuris civilis gratia propter utilitatem publicam. quod et honorarium dicitur ad honorem praetorum sic nominatum.
- 66
Dig. 1.1.8
- 67
Marcianus 1 inst.
- 68
Nam et ipsum ius honorarium viva vox est iuris civilis.
- 69
Dig. 1.1.9
- 70
Gaius 1 inst.
- 71
Omnes populi, qui legibus et moribus reguntur, partim suo proprio, partim communi omnium hominum iure utuntur. nam quod quisque populus ipse sibi ius constituit, id ipsius proprium civitatis est vocaturque ius civile, quasi ius proprium ipsius civitatis: quod vero naturalis ratio inter omnes homines constituit, id apud omnes peraeque custoditur vocaturque ius gentium, quasi quo iure omnes gentes utuntur.
- 72
Dig. 1.1.10pr.
- 73
Ulpianus 1 reg.
- 74
Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi.
- 75
Dig. 1.1.10.1
- 76
Ulpianus 1 reg.
- 77
Iuris praecepta sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere.
- 78
Dig. 1.1.10.2
- 79
Ulpianus 1 reg.
- 80
Iuris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia.
- 81
Dig. 1.1.11
- 82
Paulus 14 ad sab.
- 83
Ius pluribus modis dicitur: uno modo, cum id quod semper aequum ac bonum est ius dicitur, ut est ius naturale. altero modo, quod omnibus aut pluribus in quaque civitate utile est, ut est ius civile. nec minus ius recte appellatur in civitate nostra ius honorarium. praetor quoque ius reddere dicitur etiam cum inique decernit, relatione scilicet facta non ad id quod ita praetor fecit, sed ad illud quod praetorem facere convenit. alia significatione ius dicitur locus in quo ius redditur, appellatione collata ab eo quod fit in eo ubi fit. quem locum determinare hoc modo possumus: ubicumque praetor salva maiestate imperii sui salvoque more maiorum ius dicere constituit, is locus recte ius appellatur.
- 84
Dig. 1.1.12
- 85
Marcianus 1 inst.
- 86
Nonnumquam ius etiam pro necessitudine dicimus veluti " est mihi ius cognationis vel adfinitatis. "
- 87
Dig. 1.2.0. De origine iuris et omnium magistratuum et successione prudentium.
- 88
Dig. 1.2.1
- 89
Gaius 1 ad l. xii tab.
- 90
Facturus legum vetustarum interpretationem necessario prius ab urbis initiis repetendum existimavi, non quia velim verbosos commentarios facere, sed quod in omnibus rebus animadverto id perfectum esse, quod ex omnibus suis partibus constaret: et certe cuiusque rei potissima pars principium est. deinde si in foro causas dicentibus nefas ut ita dixerim videtur esse nulla praefatione facta iudici rem exponere: quanto magis interpretationem promittentibus inconveniens erit omissis initiis atque origine non repetita atque illotis ut ita dixerim manibus protinus materiam interpretationis tractare ? namque nisi fallor istae praefationes et libentius nos ad lectionem propositae materiae producunt et cum ibi venerimus, evidentiorem praestant intellectum.
- 91
Dig. 1.2.2pr.
- 92
Pomponius l.S. enchir.
- 93
Necessarium itaque nobis videtur ipsius iuris originem atque processum demonstrare.
- 94
Dig. 1.2.2.1
- 95
Pomponius l.S. enchir.
- 96
Et quidem initio civitatis nostrae populus sine lege certa, sine iure certo primum agere instituit omniaque manu a regibus gubernabantur.
- 97
Dig. 1.2.2.2
- 98
Pomponius l.S. enchir.
- 99
Postea aucta ad aliquem modum civitate ipsum romulum traditur populum in triginta partes divisisse, quas partes curias appellavit propterea quod tunc reipublicae curam per sententias partium earum expediebat. et ita leges quasdam et ipse curiatas ad populum tulit: tulerunt et sequentes reges. quae omnes conscriptae exstant in libro sexti papirii, qui fuit illis temporibus, quibus superbus demarati corinthii filius, ex principalibus viris. is liber, ut diximus, appellatur ius civile papirianum, non quia papirius de suo quicquam ibi adiecit, sed quod leges sine ordine latas in unum composuit.
- 100
Dig. 1.2.2.3
Next → — showing 1–100 of 1,287
The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.