Codex5

CJ.5.30.5.3: Imperator Justinianus

Omnibus, quae de successionibus tam ingenuorum quam libertorum prioribus legibus disposita sunt, in suo robore duraturis nec aliquam imminutionem ex praesentis legis sanctione accepturis maxime in libertorum successionibus ne videantur ex eo, quod ad tutelae gravamen non veniunt, successionis emolumentum amittere. <a 529 recitata septimo in novo consistorio palatii iustiniani. d. iii k. nov. decio vc. cons.>

CJ.5.31.0. Qui petant tutores vel curatores.

CJ.5.31.1: Imperator Antoninus

Admone adulescentem, adversus quem consistere vis, ut curatores sibi dari postulet, cum quibus secundum iuris formam consistas. qui si in petendis his cessabit , potes tu competentem iudicem adire, ut in dandis curatoribus officio suo fungatur. * ant. a. chrysanthae. * <a 214 pp. ii non. febr. messala et sabino conss.>

CJ.5.31.2: Imperator Antoninus

Patroni tui filii si eius aetatis sunt, ut res eorum per tutores administrari debeant, cura adire praetorem et nomina edere, ex quibus tutores constituantur, ne, si cessaveris, obsequii deserti periculum subeas. * ant. a. epaphrodito. * <a 214 pp. iii non. iul. messala et sabino conss.>

CJ.5.31.3: Imperator Antoninus

In locum tutoris defuncti vel in perpetuum relegati alium dari tutorem filiis tuis idoneum ex eadem provincia ab iudice competente postula, qui secundum officium suum utilitatibus eorum providebit. * ant. a. atalantae. * <a 215 pp. iiii id. iul. laeto ii et cereale conss.>

CJ.5.31.4: Imperator Antoninus

Si filiis debitoris tui non sunt necessarii, qui tutores petant, potes ipse curare, ut accipiant, per quos legitime defendantur. * ant. a. domnino. * <a 215 pp. iii id. iul. laeto ii et cereale conss.>

CJ.5.31.5: Imperator Alexander Severus

Amita tutores petere filiis fratris sui non prohibetur. * alex. a. fuscianae. * <a 223 pp. v k. iul. maximo ii et aeliano conss.>

CJ.5.31.6: Imperator Alexander Severus

Matris pietas instruere te potest, quos tutores filio tuo petere debes, sed et observare, ne quid secus quam oportet in re filii pupilli agatur. petendi autem filiis curatores necessitas matribus imposita non est, cum puberes minores anno vicesimo quinto ipsi sibi curatores, si res eorum exigit, petere debeant. * alex. a. otaciliae. * <a 224 pp. x k. oct. iuliano et crispino conss.>

CJ.5.31.7: Imperator Gordianus

Admone eam, quae quondam pupilla tua fuit, cum eam non tantum viri potentem, sed etiam nupsisse proponas, ut sibi petat curatorem. quod si ea petere neglexerit, quo maturius possis rationes reddere administrationis, adito eo cuius super ea re notio est petere curatorem non vetaris. * gord. a. dionysio. * <a 239 pp. vi id. ian. gordiano a. et aviola conss.>

CJ.5.31.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Cum a matribus sedulum petendi tutoris officium exigatur, non fortuiti casus impedimentis adscribantur, proponasque procuratorem, qui ad petendum pupillo tutorem a matre fuerat constitutus, a latronibus interfectum petitionem ex necessitate demoratam esse, ab hereditatis successione matrem repelli, cuius nullum vitium intercessisse adseris, perquam durum est. * diocl. et maxim. aa. musico. * <a 291 pp. v id. mart. tiberiano et dione conss.>

CJ.5.31.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Cum iure habenti tutorem tutor dari non possit, intellegis matrem non officium pietatis in petendo tutore deseruisse, sed iure munitam merito filio suo tutorem non postulare. * diocl. et maxim. aa. et cc. asclepiodoto. * <a 293 s. iii non. april. byzantii aa. conss.>

CJ.5.31.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Nepotibus fratris tui, si eorum mater in petendis tutoribus debito non fungatur officio, petere tutores sollemniter potes. * diocl. et maxim. aa. et cc. prisco. * <a 294 s. prid. k. mai. sirmi cc. conss.>

CJ.5.31.11: Imperator Zeno

Matres naturalibus etiam filiis ad similitudinem eorum, qui ex iustis ac legitimis nuptiis sunt procreati, petendorum tutorum necessitati subiaceant, nulla eis ignorantia iuris ad evitanda legibus vel sacris constitutionibus definita, si petitionem tutorum minus curaverint, profutura. * zeno a. dioscoro pp. * <a 479 d. k. sept. constantinopoli zenone a. ii cons.>

CJ.5.32.0. Ubi petantur tutores vel curatores.

CJ.5.32.1: Imperator Antoninus

Magistratus eius civitatis, unde filii tui originem per condicionem patris ducunt vel ubi eorum sunt facultates, tutores vel curatores his quam primum secundum formam perpetuam dare curabunt. quod si filii tui neque possident quicquam in provincia, ubi morantur, neque inde originem ducunt, restituti apud patriam suam et ubi patrimonium habent morabuntur, ut ibi defensores legitimos sortiantur. * ant. a. aristobulae. * <a 215 pp. k. oct. laeto ii et cereale conss.>

CJ.5.33.0. De tutoribus et curatoribus illustrium vel clarissimarum personarum.

CJ.5.33.1pr.: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Illustris praefectus urbis adhibitis decem viris e numero senatus amplissimi et praetore clarissimo viro, qui tutelaribus cognitionibus praesidet, tutores curatoresve ex quolibet ordine idoneos faciat retentari. et sane id libero iudicio expertesque damni constituent iudicantes. * valentin. theodos. et arcad. aaa. proculo pu. * <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>

CJ.5.33.1.1: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Et si regendis pupillaribus substantiis singuli creandorum pares esse non possunt, plures ad hoc secundum leges veteres conveniet advocari, ut, quem coetus ille administrandis negotiis pupillorum dignissimum iudicabit, sola sententia obtineat praefecturae, super cuius nomine, sollemnitate servata, postea per praetorem interponatur decretum. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>

CJ.5.33.1.2: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Itaque hoc modo remoti a metu qui consilio adfuerint permanebunt et parvulis adultisque clarissimis iusta defensio sub hac prudentium deliberatione perveniet. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>

CJ.5.33.1.3: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

( 1) quod tamen circa eorum personas censuisse nos palam est, quibus neque testamentarii defensores neque legitimi vita aetate facultatibus suppetunt. nam ubi forte huiuscemodi homines offeruntur, si nihil ad defensionem suis privilegiis comparabunt, ut teneri possint, iure praescribimus. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>

CJ.5.33.1.4: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

( 2) ceterum alia, quae in causis minorum antiquis legibus cauta sunt, manere intemerata decernimus. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>

CJ.5.33.1.5: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

( 3) in provinciis autem curiales in nominandis tutoribus et curatoribus clarissimarum personarum exhibeant debitam cautionem, et discriminis sui memores cognoscant indemnitati minorum obnoxias etiam suas deinceps esse facultates. <a 389 d. iii k. ian. mediolani timasio et promoto conss.>

CJ.5.33.2: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Generali lege prospectum est, ne quid ad illustrium senatorum tutelam curialibus occupati necessitatibus vocarentur. * valentin. theodos. et arcad. aaa. aurelio pu. * <a 393 d. viii k. aug. theodosio a. iii et abundantio conss.>

CJ.5.34.0. Qui dare tutores vel curatores et qui dari possunt.

CJ.5.34.1: Imperator Alexander Severus

Cum tibi in ea aetate constituto, ut, si de statu constaret, per tutores sive curatores negotia tua administrari deberent, libertatis controversiam fieri adleges, non oportuit impediri, quo magis liberali causa ordinata, quia interim pro libero habebaris, curator tibi daretur, per quem defendi causa tua potest. * alex. a. ambibulo. * <a 222 pp. k. nov. alexandro a. cons.>

CJ.5.34.2: Imperator Alexander Severus

Maritus etsi rebus uxoris suae debeat adfectionem, tamen curator ei creari non potest. * alex. a. artemisiae. * <a 225 pp. k. iul. fusco ii et dextro conss.>

CJ.5.34.3: Imperator Philippus

Luminibus captum curatorem habere falso tibi persuasum est. * philipp. a. dolenti. * <a 244 pp. xiii k. aug. peregrino et aemiliano conss.>

CJ.5.34.4: Imperator Philippus

Armatae militae muneribus occupatus neque si legitimus sit neque si ex testamento datus fuerit nec alio modo, etsi voluerit, tutor aut curator fieri potest: sed si errore ductus res administraverit, negotiorum gestorum actione convenitur. * philipp. a. emerito mil. * <a 244 pp. x k. aug. peregrino et aemiliano conss.>

CJ.5.34.5: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Neque a praeside alterius provinciae neque a magistratibus municipalibus tutorem ortum ex alia civitate nec domicilium ubi nominatur habentem iure dari posse ab eo, cuius iurisdictioni subiectus non est, certissimi iuris est: neque cessatio iniuncti perperam officii ad periculum eius pertinet. * diocl. et maxim. aa. et cc. aelianae. * <a 293 s. xii k. mai. aa. conss.>

CJ.5.34.6: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Quod dicis matrem filiis tutores nolle petere, super hac re adi praesidem provinciae, cum, si eam neglexisse perspexerit, etiam ipse magistratus dare tutores vel nomina mittere, ut ab ipso decreto tribui possint, iubere non prohibeatur. * diocl. et maxim. aa.Et cc. leontio. * <a 293 pp. prid. k. mai. aa. conss.>

CJ.5.34.7: Imperatores Diocletianus, Maximianus

In servili condicione constitutum tutorem vel curatorem a praeside dari non posse nullam habet iuris dubitationem. * diocl. et maxim. aa. et cc. rufo. * <a 293 s. prid. non. iul. philippopoli aa. conss.>

CJ.5.34.8: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Creditorem debitoribus tutorem datum non tantum petitionem non amittere, sed etiam ipsum sibi posse solvere non ambigitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. euelpisto. * <a 294 pp. v non. ian. cc. conss.>

CJ.5.34.9: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Si sororis tuae filiis, tutore legitimo patruo constituto nec ullo excusato privilegio, tutor datus es, cum habenti tutorem alium dari prohibeant iura, necessitatem administrationis ad eum pertinere nec te datione teneri non ambigitur. * diocl. et maxim. aa. et cc. maximiano. * <a 294 s. iii k. febr. sirmi cc. conss.>

CJ.5.34.10: Imperatores Diocletianus, Maximianus

Curatorem habenti neque adiungi nisi causa cognita nec in loco eius alium substitui non ante priore remoto ambigui iuris non est: teque afuturum damni, quod medio tempore negotiis pupillaribus contigit, esse succedaneum, cum actorem periculo tuo constituere debueris, nec iure magistratum in absentiam tuam alium creasse certum est. * diocl. et maxim. aa. et cc. florentino. * <a 294 pp. iii k. april. cc. conss.>

CJ.5.34.11: Imperator Constantinus

In universis litibus placet non prius puberem iustam habere personam, nisi interposito decreto aut administrandi patrimonii gratia aut in litem fuerit curator datus, ut iuxta praecedentia nostrae pietatis statuta legitime initiatae litis agitata in iudiciis controversia finiatur. * const. a. et const. c. ad bassum pu. * <a 319 d. iiii id. oct. aquileiae constantino a. v et licinio c. conss.>

CJ.5.34.12: Imperatores Gratianus, Valentinianus, Theodosius

Curator adulescenti ordinatus post inchoatam litem non potest sub praetextu specialis curatoris a se nominati aut litem contestatam deserere aut ab administratione se subtrahere. * grat. valentin. et theodos. aaa. eutropio pp. * <a 381 d. iiii k. oct. constantinopoli eucher et syagrio conss.>

CJ.5.34.13: Imperatores Honorius, Theodosius

Ne magistratuum ulterius procedat licentia, plenius designamus, ne patrimonialem colonum sive alium, qui privilegio ab hac nuncupatione defenditur, tutelae muneris adstringat officium. * honor. et theodos. aa. monaxio pu. * <a 409 d.......... honorio viii et theodosio iii aa. conss.>

CJ.5.35.0. Quando mulier tutelae officio fungi potest.

CJ.5.35.1: Imperator Alexander Severus

Tutelam administrare virile munus est, et ultra sexum femineae infirmitatis tale officium est. * alex. a. otaciliae. * <a 224 pp. x k. oct. iuliano et crispino conss.>

CJ.5.35.2pr.: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Matres, quae amissis viris tutelam administrandorum negotiorum in liberos postulant, priusquam confirmatio officii talis in eas iure veniat, fateantur actis sacramento praestito ad alias se nuptias non venire. * valentin. theodos. et arcad. aaa. tatiano pp. * <a 390 d. xii k. febr. mediolano valentiniano a. iiii et neoterio conss.>

CJ.5.35.2.1: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Sane in optione huiuscemodi nulla cogitur, sed libera in condiciones quas praestituimus voluntate descendat: nam si malunt alia optare matrimonia, tutelas filiorum administrare non debent. <a 390 d. xii k. febr. mediolano valentiniano a. iiii et neoterio conss.>

CJ.5.35.2.2: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Sed ne sit facilis in eas post tutelam iure susceptam inruptio, bona eius primitus, qui tutelam gerentis adfectaverit nuptias, in obligationem venire et teneri abnoxia rationibus parvulorum praecipimus, ne quid incuria, ne quid fraude depereat. <a 390 d. xii k. febr. mediolano valentiniano a. iiii et neoterio conss.>

CJ.5.35.2.3: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

His illud adiungimus, ut mulier, si aetate maior est, tunc demum petendae tutelae ius habeat, cum tutor testamentarius vel legitimus defuerit vel privilegio a tutela excusetur vel suspecti genere submoveatur vel ne suis quidem per animi aut corporis valetudinem administrandis facultatibus idoneus inveniatur. <a 390 d. xii k. febr. mediolano valentiniano a. iiii et neoterio conss.>

CJ.5.35.2.4: Imperatores Valentinianus, Theodosius, Arcadius

Quod si feminae tutelas refugerint et praeoptaverint nuptias, tunc demum vir illustris praefectus urbis adscito praetore, qui impertiendis tutoribus praesidet, sive iudices, qui in provinciis iura restituunt, de alio ordine per inquisitionem dari minoribus defensores iubebunt. <a 390 d. xii k. febr. mediolano valentiniano a. iiii et neoterio conss.>

CJ.5.35.3pr.: Imperator Justinianus

Si pater secundum nostram constitutionem naturalibus liberis in his rebus, quae ab eo in eos profectae sunt, tutorem non reliquerit, mater autem voluerit eorum, sive masculi sunt sive feminae, subire tutelam, ad exemplum legitimae subolis liceat ei hoc facere, quatenus actis sub competenti iudice intervenientibus iuramentum antea praestet, quod ad nuptias non perveniat, sed pudicitiam suam intactam conservet et renuntiet senatus consulti velleiani praesidio omnique alio legitimo auxilio suamque substantiam supponat. * iust. a. iuliano pp. * <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>

CJ.5.35.3.1: Imperator Justinianus

Et ita filiorum suorum vel filiarum naturalium tutricem eam existere sancimus: omnibus, quae pro matribus et liberis earum ex legitimo matrimonio progenitis divalibus constitutionibus cauta sunt, in huiusmodi matribus observandis. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>

CJ.5.35.3.2: Imperator Justinianus

Si enim in filiis iustis, in quibus et testamentariae et legitimae sunt tutelae, tamen matribus ( his deficientibus) ad providentiam filiorum suorum venire conceditur, multo magis in huiusmodi casibus, ubi legitima tutela evanescit, saltem alias eis dari humanissimum est. <a 530 d. xv k. april. constantinopoli lampadio et oreste vv. cc. conss.>

CJ.5.36.0. In quibus causis tutorem habenti tutor vel curator dari potest.

CJ.5.36.1pr.: Imperator Antoninus

Si in locum eius tutoris ad tempus dati estis, qui rei publicae causa aberat, isque iam finito munere quod ei iniunctum est abesse desiit, quin ad eius officium curamque pertineant negotia pupillae, ambigere non debetis. * ant. a. tiberiano et rufo. * <a 213 pp. viii k. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>

CJ.5.36.1.1: Imperator Antoninus

Sed consultius feceritis, si praesidem provinciae virum clarissimum adieritis, ut is ad administrationem tutelae compellatur. <a 213 pp. viii k. aug. antonino a. iiii et balbino conss.>

CJ.5.36.2: Imperator Alexander Severus

Potuit quidem et debuit competens iudex in locum excusati curatoris, licet pupillus alios quoscumque haberet tutores, dare. quamvis autem curator cum aliis in locum eius substitutus sis, tamen periculo administrationis ultra pubertatis tempora non adstringeris. * alex. a. valentino. * <a 228 pp. v id. iun. modesto et probo conss.>

CJ.5.36.3: Imperator Alexander Severus

Propter late diffusum ( id est in diversis locis constitutum) patrimonium, vel quod solus administrationi non sufficias, an tibi tutelam administranti adiungi aliquos curatores oporteat, praeses provinciae, si te non sufficientem deprehenderit, aestimabit. * alex. a. hylae. * <a 231 pp. viii id. dec. pompeiano et peligno conss.>

CJ.5.36.4: Imperatores valer., gallien.

Licet tutorem habenti tutor dari non potest, tamen certis ex causis alius idoneus substitui sententia competentis iudicis solet, id est in locum suspecti, qui convictus ac remotus est, et in locum excusati vel defuncti vel relegati tutoris. * valer. et gallien. aa. euploio. * <a 260 pp. id. mart. saeculare ii et donato conss.>