Appverg.ciris

Latin Library (medieval and later) · The Latin Library · 547 sections

1
Appendix Vergiliana: Ciris
2
APPENDIX VERGILIANA
3
sive
4
CARMINA MINORA VERGILIO ADTRIBUTA
5
CIRIS
6
Etsi me vario iactatum laudis amore
7
irritaque expertum fallacis praemia volgi
8
Cecropius suavis exspirans hortulus auras
9
florentis viridi sophiae complectitur umbra,
10
+tum ea quaeret eo+ dignum sibi quaerere carmen 5
11
longe aliud studium atque alios accincta labores
12
altius ad magni +suspendit sidera mundi
13
et placitum paucis ausa est ascendere collem;
14
non tamen absistam coeptum detexere munus,
15
in quo iure meas utinam requiescere musas 10
16
et leviter blandum liceat deponere morem.
17
Quod si mirificum sophiae genus omne secutum
18
mirificum sedi modo sit tibi velle libido,
19
si me iam summa Sapientia pangeret arce
20
quattuor antiquis heredibus edita consors, 15
21
unde hominum errores longe lateque per orbem
22
despicere atque humilis possem contemnere curas,
23
non ego te talem venerarer munere tali,
24
non equidem (quamvis interdum ludere nobis
25
et gracilem molli liceat pede claudere versum), 20
26
sed magno intexens (si fas est dicere) peplo,
27
qualis Erechtheis olim portatur Athenis,
28
debita cum castae solvuntur vota Minervae
29
tardaque confecto redeunt quinquennia lustro,
30
cum levis alterno Zephyrus concrebruit Euro 25
31
et prono gravidum provexit pondere currum
32
felix ille dies, felix et dicitur annus,
33
felices qui talem annum videre diemque
34
ergo Palladiae texuntur in ordine pugnae,
35
magna Giganteis ornantur pepla tropaeis, 30
36
horrida sanguinea pinguntur proelia Gorgo,
37
additur aurata deiectus cuspide Typhon,
38
qui prius Ossaeis consternens aethera saxis
39
Emathio celsum duplicabat vertice Olympum
40
tale deae velum sollemni tempore portant: 35
41
tale te vellem, iuvenum doctissime, ritu
42
purpureos inter soles et candida lunae
43
sidera, caeruleis orbem pulsantia bigis,
44
naturae rerum magnis intexere chartis,
45
aeterno <ut> sophiae coniunctum carmine nomen 40
46
nostra tuom senibus loqueretur pagina saeclis.
47
Sed quoniam ad tantas nunc primum nascimur artes
48
nunc primum teneros firmamus robore nervos,
49
haec tamen interea quae possumus, in quibus aevi
50
prima rudimenta et iuvenes exegimus annos, 45
51
accipe dona meo multum vigilata labore
52
promissa atque diu iam tandem <reddita vota>,
53
impia prodigiis ut quondam exterrita proles
54
Scylla novos avium sublimis in aere coetus
55
viderit et tenui conscendens aethera penna 50
56
caeruleis sua tecta super volitaverit alis,
57
hanc pro purpureo poenam scelerata capillo,
58
pro patria solvens excisa et funditus urbe.
59
Complures illam magni, Messalla, poetae
60
(nam verum fateamur: amat Polyhymnia verum) 55
61
longe aliam perhibent mutatam in membra figuram
62
Scyllaeum monstra saxum infecta vocari;
63
illam esse aerumnis quam saepe legamus Ulixi
64
candida succinctam latrantibus inguina monstris
65
Dulichias vexasse rates et gurgite in alto 60
66
deprensos nautas canibus lacerasse marinis.
67
Sed neque Maeoniae patiuntur credere chartae
68
nec malus istorum dubiis erroribus auctor.
69
Namque alias alii volgo finxere puellas,
70
quae Colophoniaco Scyllae dicantur Homero, 65
71
ipse Crataein ei matrem; sed sive Crataeis
72
sive illam monstro generavit Scylla biformi
73
sive necutra parens atque hoc in carmine toto
74
inguinis est vitium et veneris descripta libido;
75
sive etiam iactis speciem mutata venenis 70
76
infelix virgo (quid enim commiserat illa?
77
ipse pater timidam saeva complexus harena
78
coniugium castae violaverat Amphitritae,
79
at tamen exegit longo post tempore poenas,
80
ut cum cura tuae veheretur coniugis alto 75
81
ipsa trucem multo misceret sanguine pontum);
82
seu vero, ut perhibent, forma cum vinceret omnis
83
et cupidos quaestu passi, popularet amantes,
84
piscibus heu canibusque malis vallata repente est
85
(horribilis circum vidit se sistere formas: 80
86
heu quotiens mirata novos expalluit artus,
87
ipsa suos quotiens heu pertimuit latratus),
88
ausa quod est mulier numen fraudare deorum
89
et dictam Veneri votorum <a> vertere poenam,
90
quam mala multiplici iuvenum consaepta caterva 85
91
dixerat atque animo meretrix iactata ferarum
92
(infamen tali merito rumore fuisse
93
docta Palaepaphiae testatur voce Pachynus):
94
quidquid et ut quisque est tali de clade locutus,
95
omnia sim: potius liceat notescere cirin 90
96
atque unam ex multis Scyllam non esse puellis.
97
Quare quae cantus meditanti mittere caecos
98
magna mihi cupido tribuistis praemia, divae
99
Pierides, quarum castos altaria postis
100
munere saepe meo inficiunt foribusque hyacinthi 95

The Latin Library (thelatinlibrary.com), via CLTK's latin_text_latin_library mirror. Public Domain Mark 1.0: no copyright. Licence: Public Domain Mark 1.0. Source.